آب انبار حسینیه (حاج عبدالرسول) سرایان

آب انبار حسینیه (حاج عبدالرسول) سرایان
نامآب انبار حسینیه (حاج عبدالرسول) سرایان
کشورایران
استانشهرستان سرایان
شهرستانسرایان
اطلاعات اثر
کاربریآب‌انبار
دیرینگیدوره صفوی
دورهٔ ساخت اثردوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۲۸۷۲۶
تاریخ ثبت ملی۱۰ خرداد ۱۳۸۲

آب‌انبار حاج عبدالرسول مربوط به دوره صفوی است و در سرایان، در محدوده بافت قدیم شهر سرایان و در محلهٔ تنبی واقع شده است. امروزه این آب انبار در خیابان امام خمینی و در کوچهٔ امام خمینی ۱۴ قرار دارد.[۱]

این اثر با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۲]

معماری

این آب انبار در راستای شمالی - جنوبی ساخته شده است. ورود به آب انبار با یک انحنای ملایم به سمت راست در راستای پاشیر قرار دارد. تا رسیدن به پاشیر ۳۲ پله تعبیه شده است. برای ساخت پوشش سقف راه پله‌ها از طاق جناغی و با روش ضربی استفاده شده است. بعد از پلکان فضای پاشیر قرار دارد. فضای پاشیر با طاق نماهایی با قوس جناغی در چهار طرف تزئین شده است. پاشیر با پوشش چهارترک بر روی چهارقوس ساخته شده است. در مرکز گنبد پاشیر نورگیری به قطر ۶۰ سانتیمتر تعبیه شده که علاوه بر تأمین نور، کار تهویه هوا و ایجاد جریان هوا در فضای پاشیر را نیز ممکن می‌ساخته است. فضای مخزن آب انبار با پلان دایره و به صورت استوانه ای در داخل زمین قرار دارد، پوشش فضای مخزن گنبدی و با آجر به صورت گردچین اجرا شده و به شکل مخروطی ساخته شده است. برای آبگیری مخزن آب انبار در قسمت شمالی دریچه ای با طاق هلالی تعبیه شده تا آب وارد مخزن شود و در قسمت غربی مخزن نیز خروجی تعبیه شده تا آب اضافی از مخزن خارج گردد. این دریچه‌ها علاوه بر این که برای آبگیری استفاده می‌شده، کار تهویه و خنک کردن آب داخل مخزن را نیز میسر می‌کرده است.[۱]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 نسب, محمودی; اصغر, علی (2015-05-23). "معرفی معماری آب انبارهای عهد صفوی شهر سرایان". مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان. 9 (1): 131–164. ISSN 2676-6116.
  2. AGENCY، خبرگزاری صدا و سیما | IRIB NEWS (۱۳۹۷-۰۱-۱۸). «مرمت آب انبار تاریخی حاج عبدالرسول سرایان». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۳-۲۷.