آتیلا (نام)

آتیلا نامی پسرانه است که بیشتر در میان مجارها و ترک‌زبانان (به‌ویژه در ترکیه)رواج دارد و در کشورهای اسکاندیناوی، ایالات متحده آمریکا، انگلیس، آلمان و ایران نیز از این نام استفاده می‌شود. در مجارستان هفتم ژانویه روز نام آتیلاست.[۱]

ریشه نام

آتیلا، نام معروف‌ترین فاتح جهان باستان یعنی پادشاه قوم هون بود.[۲]

در منابع مختلف اروپای باستان هیچ اثری از ریشه یابی این نام موجود نیست و این یعنی برای تاریخ نگاران آن زمان نامی غریب محسوب می‌شده و به علت تخاصمات طولانی مدت با امپراتوری‌های روم شرقی و غربی و اقوام بومی اروپا توصیفات از شاه آتیلا خالی از اغماض نیست.

اما ریشه نام آتیلا در کتاب دیوان اللغات اثر محمود کاشغری در سال ۱۰۷۲ میلادی این چنین توصیف می‌شود:

آتا + ایلا: آتا از ریشه ترکی به معنای پدر و ایلا جمع ایل که در کل معنای پدر یا سردمدار کل ایل‌ها و عشایر است.[۳] و ضمن اینکه امروزه نیز نام آتیلا در میان اقوام مختلف ترک از قرقیزستان تا جمهوریه ترکیه و مجارستان استفاده می‌شود نیز گواه بر ریشه ترکی آن دارد.

همچنین در کتاب «نام‌شناسی زبان ترکی ماقبل قرن سیزده» اثر سر جرارد کلاسون نیز نام آتیلا را از ترکیب دو واژه

آت + ایلا به معنای سوارکار یا نیرومند که آت به معنای اسب بوده و ایلا نیز به معنای دارا بودن ذکر شده.[۴]

و ضمن اینکه امروزه نیز نام آتیلا در میان اقوام مختلف ترک از قرقیزستان تا جمهوریه ترکیه و مجارستان استفاده می‌شود نیز گواه بر ریشه ترکی آن دارد.

نام آتیلا در کشورهای مختلف

  • آتیلا یکی از محبوب‌ترین نامها در مجارستان است در سال ۲۰۰۵ آتیلا در ردیف هفدهمین نام انتخاب شده برای پسران بوده است.[۵]
  • در آمریکا نام ۹۱۲۰ نفر آتیلاست و هر ساله ۷۹ نفر به این تعداد افزوده می‌شود.[۶]
  • در ترکیه نام ۱۵۷٬۲۸۶ نفر آتیلاست که هر ساله ۲۶۱۵ نفر به این تعداد افزوده می‌شود.[۷][۶]
  • در ایران بر اساس اعلام سازمان ثبت احوال حدود ۹۸۶ نفر نامشان آتیلاست.[۸]

مشاهیری که نامشان آتیلاست

نامنام لاتین ملیت زمینه فعالیت نامنام لاتینملیتزمینه فعالیت
آتیلا آبراهامAttila Ábrahámمجارقایقران آونی آتیلا ایشیکAvni Atila Işıkترکفرمانده ژاندارمری ترکیه
آتیلا آبونیAttila Abonyiمجارفوتبالیست آتیلا ایلهانAttilâ İlhanترکنویسنده و شاعر
آتیلا بامگارتونرAttila Baumgartnerمجارفوتبالیست آتیلا آتیلاAtilla Atilaترکنماینده مجلس
آتیلا تزنهAttila Czeneمجارشناگر آتیلا کایاAtila Kayaترکنماینده مجلس
آتیلا برناتAttila Bernathمجارنقاش آتیلا اوزرAtila Özerترککاریکاتوریست
آتیلا بویتهAttila Böjteمجارفوتبالیست آتیلا آشکارAttila Aşkarترکریاضیدان
آتیلا بوساییAttila Busaiمجارفوتبالیست آتیلا تاشAttila Taşترکخواننده
آتیلا دارگایAttila Dargayمجارانیماتور آتیلا آدوریانیAttila Adorjanyکانادایینویسنده و نقاش
آتیلا چیهارAttila Csiharمجارخواننده آتیلا استوک بروکرAttila the Stockbrokerانگلیسیشاعر و خواننده
آتیلا دوروگیAttila Dorogiمجارفوتبالیست آتیلا ریچارداوکاسAttila Richard Lukacsکاناداییهنرمند
آتیلا دارگونرAttila Dragónerمجارفوتبالیست آتیلا بودایAttila Budayکانادایی-مجارقایقران
آتیلا الکAttila Elekمجاراسکی روی یخ آتیلا شکرلی اوغلوAttila Şekerlioğluترک (اتریشی)فوتبالیست
آتیلا فیلکورAttila Filkorمجارفوتبالیست آتیلا هانداگیAttila Hadnagyرومانیفوتبالیست
آتیلا هایدوAttila Hajdúمجارفوتبالیست آتیلا هوربیگرAttila Hörbigerمجار-اتریشیبازیگر سینما
آتیلا هورواتAttila Horváthمجارپرتاب دیسک آتیلا یوهانسAttila Juhászمجار (صربستان)سیاست‌مدار
آتیلا هولامAttila Hullámمجارفوتبالیست آتیلا کوتانییAttila Kotányiمجار-آلمانینویسنده و معمار
آتیلا یواخیمAttila Joachimمجارنقاش آتیلا سالوستروAttila Sallustroایتالیایی-پاراگوئه ایفوتبالیست
آتیلا یوزفAttila Józsefمجارشاعر آتیلا لوینAttila Levinسوئدیبوکسور
آتیلا کورسوسAttila Korsósمجارفوتبالیست آتیلا کوتانییAttila Kotányiمجارنویسنده و شاعر
آتیلا کوتتورAttila Kuttorمجارفوتبالیست آتیلا لادینسکیAttila Ladinskyمجارفوتبالیست
آتیلا میژرAttila Mizsérمجاردونده آتیلا توکولیAttila Tököliمجارفوتبالیست
آتیلا پتشاورAttila Petschauerمجارشمشیرباز آتیلا تُتAttila Tóthمجاراسکی روی یخ
آتیلا رپکاAttila Repkaمجارکشتی‌گیر آتیلا وایداAttila Vajdaمجاردونده
آتیلا سانتاAttila Sántaمجارفوتبالیست آتیلا واریAttila Variمجارواترپلو
آتیلا ساولتAttila Sávoltمجارتنیس باز آتیلا زولرAttila Zollerمجارگیتاریست
آتیلا سیمونAttila Simonمجارفوتبالیست آتیلا ژیوُچکیAttila Zsivóczkyمجاردونده
آتیلا سیلیAttila Sziliمجارفوتبالیست آتیلا زوبورAttila Zuborمجارشناگر
آتیلا پسیانیایرانیهنرپیشه سینما آتیلا حجازیایرانیفوتبالیست
آتیلا تورانAtilla Turanفرانسوی (ترک تبار)فوتبالیست آتیلا کارتAtilla Kartترکنماینده مجلس

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «Behind the Name: Search Results». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ اوت ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۸.
  2. ↑ "Attila | Biography, King, Battles, Death, & Facts | Britannica". www.britannica.com (به انگلیسی). 2025-02-24. Retrieved 2025-03-01.
  3. ↑ Divan-ü Lugat-it-Türk [دیوان اللغات ترک]. ص. Ata + İla: Ata, baba anlamına gelen Türkçe kökten gelir ve ila, ailenin çoğuludur, bu da genel olarak tüm klan ve kabilelerin babası veya lideri anlamına gelir٫۱۳۷.
  4. ↑ An Etymological Dictionary of Pre-13th Century Turkish (English and Turkish Edition). ج. ۱. ص. Attila'nın adı Türkçe'de at anlamına gelen At ve sahiplik anlamına gelen İla kelimelerinden türemiştir٫۲۵.
  5. ↑ Behind the Name: Most Popular Names for Births in Hungary 2005
  6. 1 2 ATTİLA - attila ismi
  7. ↑ ATİLLA - atilla ismi
  8. ↑ سازمان ثبت احوال کشور-راهنمای نام گزینی::
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.