آذین‌بندی کریسمس

در روز کریسمس، شمع مسیح (شمع سفید) در مرکز تاج گل ظهور به‌طور سنتی در بسیاری از مراسم کلیسا و شام کریسمس روشن می‌شود.
چراغانی کریسمس در ورونا، ایتالیا
آذین‌بندی کریسمس در یک خانه شخصی، اروپا

آذین‌بندی کریسمس به هر یک از انواع مختلف تزئیناتی گفته می‌شود که در کریسمس و ایام کریسمس و تعطیلات مورد استفاده قرار می‌گیرد. تصاویر معمول روی آذین‌بندی‌های کریسمس شامل عیسی مسیح نوزاد، مریم مقدس، فرشتگان، پدر کریسمس، بابانوئل و ستاره بیت‌لحم است. حلقه‌های گل ظهور، صحنه‌های میلاد مسیح، چراغانی و ستاره‌های موراوی از آذین‌های محبوب کریسمس هستند.[۱]

در بسیاری از کشورها همچون سوئد، مردم از روز اول جشن ظهور، شروع به برپایی آذین‌بندی جشن ظهور و کریسمس می‌کنند. از لحاظ آیینی، این امر در برخی از کلیساها از طریق مراسم آویختن سبزه‌ها انجام می‌شود. در دنیای مسیحیت غربی، دو روز سنتی وجود دارد که آذین‌بندی کریسمس برچیده می‌شود، اولی شب دوازدهم و اگر در آن روز این امر انجام نگیرد دومی، روز عید شمع است که این روز در برخی فرقه‌ها، فصل کریسمس-تجلی هم به پایان می‌رسد.[۲] برچیدن آذین‌بندی کریسمس قبل از شب دوازدهم، و همچنین بر پا نگه‌داشتن آن‌ها بعد از روز عید شمع، از لحاظ تاریخی بدیُمن تلقی می‌شود.[۳]

رنگ‌های سنتی آذین‌بندی کریسمس قرمز، سبز و هستند.[۴][۵] قرمز نماد خون عیسی است که هنگام مصلوب شدنش ریخته شد؛ سبز نماد زندگی ابدی و به ویژه درخت همیشه سبز است که در زمستان برگ‌هایش را از دست نمی‌دهد؛ و رنگ طلایی به عنوان یکی از سه هدایای مغان، نماد سلطنت، اولین رنگی است که با کریسمس مرتبط است.

تاریخچه

در قرن دوم، «اولین اسناد کلیسا» نشان می‌دهد که «مسیحیان تولد عیسی را به یاد آورده و جشن می‌گرفتند»، «مراسمی که به‌طور طبیعی از عبادت اصیل مؤمنان عادی (ordinary believers) سرچشمه می‌گرفت»؛ اگرچه «آنها بر سر تاریخ مشخصی توافق نداشتند».

آذین‌بندی کریسمس به عنوان بخشی از ماهیت جشن تعطیلات (کریسمس) و موسم (موسم میلاد) که ولادت عیسی را جشن می‌گیرد، مورد استفاده قرار گرفته‌اند.[۶] این موارد شامل فرشته، زنگوله، آب‌نبات عصایی، درخت کریسمس، کبوتر، گل راج، صحنه‌های میلاد مسیح، سرخ‌برگه، ستاره بیت‌لحم و حلقه گل می‌شود.[۶][۷] استفاده از هر یک از این تزئینات، نمادگرایی مسیحی و تاریخچه خاص خود را دارد.[۶][۷] به عنوان نمونه ناقوس‌های کلیسا برای جشن اعیادی همچون کریسمس، عید پاک، روز عروج و عید پنجاهه به صدا در می‌آیند؛ از جنبه کریسمس، استفاده از ناقوس به عنوان تزئینات، نمادی از «اعلان شادمانی است که فرشتگان هنگام تولد مسیح به سوی مردم فرستادند.»[۶][۷]

از تاج گل ظهور که جهت اعلام چهار هفته مانده به کریسمس و فرا رسیدن کریسمس استفاده می‌شود، در قرن شانزدهم در میان لوتری‌های آلمان ابداع شد. کریستینگل که اغلب در نیایش جمعی کریسمس روشن می‌شود، توسط موراویایی‌ها در قرن نوزدهم بریتانیا ابداع شد.

نمایش‌های مولودی‌خوانی برای اولین بار توسط راهبان کاتولیک در قرن یازدهم ایتالیا اجرا شد. صحنه‌های ولادت عیسی، محور اصلی نمایش دهکده کریسمس بوده‌اند، سنتی از کلیسای موراوی که «برای بشارت آمدن مسیح نوزاد ایجاد شده است» و «انجیلی مینیاتوری از پیشگویی اشعیا و بشارت مریم تا دیدار خردمندان و فرار به مصر است.»[۱][۸] برای مسیحیان موراویایی، صحنه ولادت عیسی برای بزرگداشت «داستان شگفتی تولد مسیح است به نحوی که پسر خدا بتواند در کریسمس در قلب خانه‌ها خوشامد داشته شود» به کار می‌رود.[۱][۸]

نور با کریسمس مرتبط است، زیرا مسیحیان یاد می‌دهند که میلاد عیسی دلالت بر این است که «نور به جهان آمده است». پدر مسیحیت لوتری مارتین لوتر، اغلب به خاطر مزیّن ساختن درخت کریسمس با شمع در قرن شانزدهم شناخته می‌شود.[۹] در دهه ۱۸۰۰، از شمعدان‌ها برای قرار گرفتن شمع روی درختان استفاده می‌شد.[۹] تا سال ۱۹۲۴، تزئین چراغانی کریسمس مقرون‌به‌صرفه نبود و جهت آذین‌بندی وارد خانه‌ها نشد.[۶]

در دهه ۱۸۴۰، استفاده از آذین‌بندی نماد ستاره بیت‌لحم در بالاترین نقطه درخت کریسمس رواج یافت.

درخت

یک درخت کریسمس در داخل خانه، که در بالای درخت با نماد ستاره بیت‌لحم تزئین شده است.

درخت کریسمس برای اولین بار توسط لوتری‌های آلمان در قرن شانزدهم مورد استفاده قرار گرفت، و سوابق نشان می‌دهد که یک درخت کریسمس در سال ۱۵۳۹، تحت رهبری اصلاح‌گران پروتستان مارتین بوسر، در کلیسای جامع استراسبورگ قرار داده شد.[۱۰] در ایالات متحده امر بر این است که «لوتری‌های آلمان درخت کریسمس تزئین‌شده را با خود آوردند؛ و موراویایی‌ها شمع‌های روشنی روی آن درختان قرار دادند.» بسیاری از افراد هنگام تزئین درخت کریسمس، ستاره‌ای را در بالای درخت قرار می‌دهند که نماد ستاره بیت‌لحم است، این واقعیتی است که توسط مجله مدرسه (School Journal) در سال ۱۸۹۷ به ثبت رسیده است.[۱۱] پرفسور دیوید آلبرت جونز از دانشگاه آکسفورد نوشته است که در قرن نوزدهم، استفاده از یک فرشته در بالای درخت کریسمس نیز بین مردم رایج شد تا نمادی از فرشتگان ذکر شده در روایات مربوط به میلاد عیسی باشد. در گفتمان فرهنگ عامه، برخی ادعا می‌کنند که درخت کریسمس، مسیحی‌سازی سنت و آیین پاگانیسم پیرامون انقلاب زمستانی است که شامل استفاده از شاخه درختان همیشه‌سبز بود و اقتباسی از پرستش درخت پاگان است؛ طبق گفته اددی استفانوس (Æddi Stephanus) زندگینامه‌نویس قرن هشتم، سنت بونیفاس (۶۳۴–۷۰۹)، که یک مبلغ مذهبی در آلمان بود، تبری را به سمت درخت بلوطی که به ثور پیشکش شده بود، برد و به درخت نرادی اشاره کرد که به گفته او، به دلیل اشاره به بهشت مورد احترام مناسب‌تری بود؛ این درخت به شکل مثلث بود که به گفته او نمادی از تثلیث است. با این حال، عبارت انگلیسی «درخت کریسمس» اولین بار در سال ۱۸۳۵ به ثبت رسیده است و نشان دهنده واژه وارداتی از زبان آلمانی است[۱۲] این رسم از آلمان توسط دو همسر سلطنتی آلمانی‌تبار، ملکه شارلوت و شاهزاده آلبرت، در انگلستان معرفی شد. تصویر تأثیرگذار دهه ۱۸۴۰ از درخت همیشه سبز تزئین‌شده ملکه ویکتوریا در ایالات متحده بازنشر شد. به عنوان اولین تصویر منتشر شده در حد وسیع از درخت کریسمس تزئین شده در آمریکا، این رسم در آنجا گسترش یافت.[۱۳] درخت‌های کریسمس را می‌توان با منابع نورانی و اقلام تزئینی آذین‌بندی کرد. درخت کریسمس کوه اینگینو در گوبیو در ایتالیا بلندترین درخت کریسمس جهان است.[۱۴]

انواع آذین‌بندی

اقلام تزئینی شیشه‌ای

اقلام تزئینی شیشه‌ای تراشیده شده، در نیمه دوم قرن نوزدهم در شهر کوچک لاوشا، آلمان، ابداع شد. این شهر از دیرباز ظروف شیشه‌ای مرغوب تولید می‌کرد. تولید اقلام تزئینی کریسمس برای بسیاری از مردم به یک امر خانوادگی تبدیل شد. برخی خانواده‌ها روزانه ۱۶ ساعت برای این امر، وقت صرف می‌کردند. برای برخی، این تنها منبع درآمدشان بود.

گاهی رقابت‌هایی برگزار می‌شد. جوایزی به خانواده‌ها بابت بهترین نمونه‌های ساخته شده اهدا می‌شد. بابانوئل، فرشتگان، پرندگان، حیوانات و دیگر موضوعات سنتی جشن یول مورد علاقه بودند.

اف. دبلیو. وول‌ورث در دهه ۱۸۹۰، در سفری برای خرید اسباب‌بازی و عروسک به سوونگسک آلمان، متوجه این تزئینات شیشه‌ای شد. او آنها را در فروشگاه‌های «پنج و ده سنت» خود در آمریکا می‌فروخت. گفته می‌شود که این اقلام تزئینی در موفقیت تجاری وول‌ورث نقش داشته‌اند.

برای بازار آمریکا، فیگورهایی که شخصیت‌های کتاب‌های مصور و موضوعات میهن‌پرستانه مانند عمو سام، عقاب‌ها و پرچم‌ها را به تصویر می‌کشیدند، ساخته شدند. شیشه‌گران به قالب‌های قدیمی پایبند مانده‌اند. اقلام تزئینی شیشه‌ای هنوز هم با این قالب‌های قدیمی ساخته می‌شوند.

روش

یک لوله شیشه‌ای شفاف روی شعله، گرم می‌شود. سپس آن را درون قالب قرار می‌دهند. سپس دمنده شیشه به انتهای لوله می‌دمد. شیشه منبسط می‌شود تا قالب را پر کند. شیشه شکل قالب را به خود می‌گیرد. حالا که سرد شده است. محلول نیترات نقره درون این اقلام چرخانده می‌شود. این امر به وسیله تزئینی جلوه ای نقره ای می‌بخشد. قسمت بیرونی این وسایل تزئینی رنگ‌آمیزی شده یا با وسایل قالب‌گیری لایه‌لایه (trims) فلزی، تکه‌های کاغذ بریده شده و غیره تزئین شده است.

پنبه حلاجی شده

وسایل تزئینی کریسمس ساخته شده از پنبه حلاجی شده در دوران رونق اسباب‌بازی‌ها و آذین‌بندی کریسمس آلمانی در آغاز قرن بیستم محبوب بودند. آنها به تعداد زیاد به ایالات متحده صادر شدند. این وسایل تزئینی شبیه پف‌های برف بودند. میوه‌ها و سبزیجات سوژه‌های محبوبی بودند و اغلب ظاهری واقع‌گرایانه داشتند. شخصیت‌های آمریکایی آفریقایی‌تبار و میهن‌پرست برای بازار آمریکا ساخته شدند. از بعضی اقلام تزئینی برای پنهان کردن جعبه‌های آب‌نبات استفاده می‌شد.

سرهم کردن آنها یک صنعت خانگی بود. پنبه حلاجی شده دور یک قاب سیمی شبیه انسان یا حیوان پیچیده می‌شد. یک چهره نقاشی می‌شد، یا یک برش لیتوگرافی روی حلاجی چسبانده می‌شد. برای فیگورها جامه‌هایی از جنس کاغذ کرپ تعیین می‌شد. بعضی از آنها با چسب آغشته شده و برای ظاهری درخشان، با ورقه‌های میکا پوشانده شده بودند.

درسدن

درسدن‌ها اقلام تزئینی سه بعدی هستند. آنها از کاغذ، مقوا یا مقوا ساخته شده‌اند. پارچه‌های درسدن عمدتاً از دهه ۱۸۶۰ تا جنگ جهانی اول در درسدن و لایپزیگ آلمان تولید می‌شدند. قیمت اولیه آنها بین ۱ تا ۶۰ سنت بود. موضوعات شامل حیوانات و پرندگان، خورشید و ماه، انسان، کالسکه و کشتی و غیره بود. برخی از درسدن‌ها مسطح بودند و به خریدار اجازه می‌دادند تا آنها را در آلبوم‌های عکس جمع‌آوری کند.

قالب‌های نر و مادگی در دستگاه پرس قرار داده می‌شدند. یک ورق مقوای مرطوب شده داخل دستگاه پرس قرار داده می‌شد. تصاویر فشرده می‌شدند. وقتی خشک می‌شدند، برای انجام نهایی کار برای کارگران کلبه فرستاده می‌شد. این شامل جدا کردن نیمه‌های قالب از کارت، بریدن لبه‌های ناهموار و چسباندن دو نیمه به یکدیگر بود. سپس این فرم طلاکاری، نقره‌کاری یا با دست نقاشی می‌شد. گاهی یک هدیه کوچک یا شیرینی داخل قالب قرار داده می‌شد. قالب‌ها معمولاً بزرگتر از پنج اینچ نبودند.[۱۵]

صحنه‌های میلاد مسیح

صحنه میلاد مسیح ناپلی در موزه هنر کارنگی در پیتسبرگ

صحنه‌های میلاد مسیح از دوران روم قرن دهم شناخته شده‌اند. اولین صحنهٔ زنده از میلاد مسیح، منسوب به سنت فرانسیس آسیزی، در سال ۱۲۲۳ در شهر جرچیو ایتالیا خلق شد و به سرعت در سراسر اروپا گسترش یافت. انواع مختلفی از آذین‌بندی در سراسر جهان مسیحیت، بسته به سنت محلی و منابع موجود، توسعه یافته‌اند و می‌توانند از نمایش ساده گهواره تا مجموعه‌های بسیار پیچیده‌تر متفاوت باشند - سنت‌های مشهور صحنه‌های آخور شامل اشوپکای کراکوف (Kraków szopka) رنگارنگ در لهستان، که از ساختمان‌های تاریخی کراکوف به عنوان صحنه‌آرایی تقلید می‌کنند، پرسپی‌های (ماکت‌های میلاد مسیح) ایتالیایی (ناپلی ، جنوایی و بولونیایی)،[۱۶] [ [۱۷][۱۸] یا مهدکودک‌های پروانسی در جنوب فرانسه، با استفاده از مجسمه‌های سفالی رنگ آمیزی شده با دست به نام سانتون‌ها[۱۹] هستند. در مالت، گیاه ماشک (ġulbiena) در کنار مجسمه عیسی نوزاد در آخور و ماکت صحنه میلاد مسیح قرار می‌گیرند که تزئین بخش خانه و کلیسا می‌شود.[۲۰][۲۱][۲۲][۲۳]

در برخی از نقاط جهان، به ویژه سیسیل، صحنه پویا و زندهٔ تولد مسیح که از رسم سنت فرانسیس پیروی می‌کنند، جایگزین محبوبی برای ماکت مهدکودک مسیح هستند.[۲۴] اولین تزئینات تجاری تولید شده در دهه ۱۸۶۰ در آلمان ظاهر شدند که از زنجیرهای کاغذی ساخته شده توسط کودکان الهام گرفته شده بودند. در کشورهایی که نمایش صحنه میلاد مسیح بسیار محبوب است، مردم تشویق می‌شوند تا با هم رقابت کنند و اصیل‌ترین یا واقع‌گرایانه‌ترین صحنه‌ها را خلق کنند. در برخی خانواده‌ها، قطعاتی که برای ساخت این مجسمه استفاده می‌شوند، به عنوان میراث ارزشمند خانوادگی محسوب می‌شوند.[۲۵]

گیاهان

گیاهان محبوب کریسمس شامل راج، دارواش، پیچک و درخت کریسمس می‌شوند. فضای داخلی خانه ممکن است با این گیاهان، همراه با حلقه‌های گل و شاخ و برگ‌های همیشه‌سبز تزئین شود. این‌ها اغلب با اقلام تزئینی کوچکی که به شاخه‌های ظریف بسته شده‌اند و گاهی با یک منبع نورانی کوچک همراه هستند.

خاس اروپایی، آذین‌بندی سنتی کریسمس

تاج گل از شاخه‌های مخروطی واقعی یا مصنوعی، یا گاهی از سایر درختان پهن برگ همیشه سبز یا خاس ساخته می‌شوند. انواع مختلفی از شاخه‌های همیشه‌سبز یا حتی برگ‌ریز، همراه با میوه کاج و بوته‌های سته و اقلام تزئینی کریسمس از جمله زنگ دستی، ممکن است در یک تاج گل استفاده شوند. معمولاً از یک کمان در بالا یا پایین استفاده می‌شود و ممکن است یک شمع الکتریکی یا خاموش در وسط قرار گیرد. اغلب از چراغ‌های کریسمس استفاده می‌شود و ممکن است از درها یا پنجره‌ها و گاهی دیوارها، تیرهای چراغ برق، چراغ‌های آویز یا حتی مجسمه‌ها آویزان شوند.

از قرن هفدهم، راهبان فرقه مذهبی مسیحی فرانسیسکن در مکزیک این گیاهان را در جشن‌های کریسمس خود گنجاندند.[۲۶] گفته می‌شود الگوی برگ ستاره‌ای شکل گل بنت قنسول نماد ستاره بیت‌لحم، رنگ قرمز نشان دهنده خون ریخته شده در هنگام قربانی مصلوب شدن عیسی و برگ‌های سفید نشان دهنده پاکی عیسی است.[۲۷]

برداشتن تزئینات کریسمس قبل از شب دوازدهم/شب تجلی (۵ ژانویه) و همچنین بر پا نگه‌داشتن آنها بعد از عید شمع (۲ فوریه)، از لحاظ تاریخی بدیُمن و نحس تلقی می‌شود.[۳] به عنوان مثال، در برخی از مناطق انگلستان، مردم معتقد بودند که اگر سبزه‌های کریسمس به جای سوزاندن دور ریخته شوند، یک روح ظاهر می‌شود، اما در مناطق دیگر، آنها معتقد بودند که اگر سبزه‌ها به جای دور انداختن سوزانده شوند، یکی از اعضای خانواده خواهد مرد.[۲۸]

فضای باز

خانه‌ای که برای کریسمس تزئین شده است
آذین‌بندی کریسمس یک خانه در دوبلین، کالیفرنیا

در آمریکای شمالی و جنوبی، استرالیا و اروپا، تزئین نمای بیرونی خانه‌ها با منابع نورانی و گاهی با سورتمه‌های نورانی، آدم‌برفی و سایر تندیس‌های کریسمس مرسوم است. شهرداری‌ها اغلب از آذین‌بندی‌ها نیز حمایت مالی می‌کنند. بنرهای کریسمس را می‌توان از روشنایی معابر آویزان کرد و درخت‌های کریسمس را در میدان شهر قرار داد.[۲۹]

منابع

  1. 1 2 3 "The Putz and Illumination" (به انگلیسی). Moravian Church. 19 November 2018. Retrieved 3 December 2023.
  2. "Candlemas". British Broadcasting Corporation. Retrieved 9 April 2014. Any Christmas decorations not taken down by Twelfth Night (January 5th) should be left up until Candlemas Day and then taken down.
  3. 1 2 McGregor, Kate (30 November 2023). "It's Bad Luck To Take Your Tree Down Before January 6". AOL. According to the tradition of the 12 days of Christmas (explained above), January 6 is the earliest you should be taking down your Christmas tree. According to the legend, bad luck will befall those who stop the Christmas cheer any earlier.
  4. Andersen, Charlotte Hilton (2021-10-11). "Why Are the Christmas Colors Red and Green?". Reader's Digest (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-22.
  5. "Here's the History Behind Why Red and Green Are the Traditional Christmas Colors". Country Living (به انگلیسی). 2019-10-29. Retrieved 2024-12-22.
  6. 1 2 3 4 5 Mosteller, Angie (2008). Christmas (به انگلیسی). Itasca Books. p. 45-176. ISBN 978-1-60791-008-4.
  7. 1 2 3 Fox, Kenzie (20 December 2023). "The origins and meanings of traditional Christmas decorations" (به انگلیسی). Brigham Young University–Idaho. Retrieved 9 January 2025.
  8. 1 2 Hillinger, Charles (25 December 1985). "The Star of Bethlehem Is Moravian Church Tradition". Los Angeles Times (به انگلیسی). Retrieved 3 December 2023.
  9. 1 2 Kubesh, Katie; McNeil, Niki; Bellotto, Kimm (2007). Symbols of Christmas (به انگلیسی). In the Hands of a Child. p. 11.
  10. "The Christmas Tree". Lutheran Spokesman. 29–32. 1936. The Christmas tree became a widespread custom among German Lutherans by the eighteenth century.
  11. Wells, Dorothy (1897). "Christmas in Other Lands". The School Journal. E.L. Kellogg & Company. 55: 697–8. Christmas is the occasional of family reunions. Grandmother always has the place of honor. As the time approaches for enjoying the tree, she gathers her grandchildren about her, to tell them the story of the Christ child, with the meaning of the Christ child, with the meaning of the Christmas tree; how the evergreen is meant to represent the life everlasting, the candle lights to recall the light of the world, and the star at the top of the tree is to remind them of the star of Bethlehem.
  12. "The Chronological History of the Christmas Tree". The Christmas Archives. Archived from the original on December 21, 2007. Retrieved December 18, 2007.
  13. Shoemaker, Alfred Lewis. (1959) Christmas in Pennsylvania: a folk-cultural study. Edition 40. p.52,53. Stackpole Books 1999. شابک ۰−۸۱۱۷−۰۳۲۸−۲ISBN 0-8117-0328-2
  14. "Celebrate Christmas Italian Styles at These City Events". TripSavvy (به انگلیسی). Retrieved January 26, 2021.
  15. Merck (1992), pp. 5463
  16. "Alla scoperta dei cinque presepi più belli di Bologna | Nuok". 2013-12-27. Archived from the original on December 27, 2013. Retrieved 2024-12-22.
  17. ""Presepi in Liguria: provincia di Genova, Tigullio -sito di Paolino". Digilander.libero.it". Archived from the original on December 27, 2013. Retrieved 2024-12-22.
  18. "Holidays at the Museums: Carnegie Museum of Natural History". 2013-12-27. Archived from the original on December 27, 2013. Retrieved 2024-12-22.
  19. "The Provençal Nativity Scene". 2012-09-14. Archived from the original on 2012-09-14. Retrieved 2024-12-22.
  20. "Do you have Green Fingers? - Esplora". Esplora - Esplora Interactive Science Center. 2020-12-06. Retrieved 2024-12-22."Do you have Green Fingers? - Esplora". Esplora - Esplora Interactive Science Center. December 6, 2020. Retrieved December 22, 2024.
  21. "Focus: Remembering The Birth of Jesus - The Malta Independent". www.independent.com.mt. Retrieved 2024-12-22."Focus: Remembering The Birth of Jesus - The Malta Independent". www.independent.com.mt. Retrieved December 22, 2024.
  22. "Museum of the Bible to host special delegation from Malta for second annual 'Christmas in Malta' crib exhibition". Museum of the Bible (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-22."Museum of the Bible to host special delegation from Malta for second annual 'Christmas in Malta' crib exhibition". Museum of the Bible. Retrieved December 22, 2024.
  23. "Where did gulbiena come from? The story behind Malta's curious Christmas tradition". www.guidememalta.com (به انگلیسی). 2015-12-19. Retrieved 2024-12-22."Where did gulbiena come from? The story behind Malta's curious Christmas tradition". www.guidememalta.com. December 19, 2015. Retrieved December 22, 2024.
  24. "A Christmas Living Nativity Scene In Sicily | Italy Magazine". 2013-12-26. Archived from the original on 26 December 2013. Retrieved 2024-12-22.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (link). December 26, 2013. Archived from the original on December 26, 2013. Retrieved December 22, 2024.
  25. Joesten, Joachim (1947). "The Strange Ways of German Democracy". The Antioch Review. 7 (1): 17–22. doi:10.2307/4609187. ISSN 0003-5769. JSTOR 4609187.Joesten, Joachim (1947). "The Strange Ways of German Democracy". The Antioch Review. 7 (1): 17–22. doi:10.2307/4609187. ISSN 0003-5769. JSTOR 4609187.
  26. Jauron, Richard (December 8, 1995). "The Legends and Traditions of Holiday Plants". Horticulture and Home Pest News. Iowa State University. Archived from the original on 22 January 2016. Retrieved November 27, 2017.
  27. Caviness, Crystal. "The poinsettia: Jesus' life story in a plant". United Methodist Church. Retrieved 27 January 2020.
  28. "Good luck or bad? How Christmas decorating traditions vary in England". the Guardian (به انگلیسی). 2022-12-02. Retrieved 2023-01-05.
  29. Murray, Brian. "Christmas lights and community building in America," بایگانی‌شده در اکتبر ۲۶, ۲۰۰۶ توسط Wayback Machine History Matters, Spring 2006.