آزالای

کاروان شتر در حال حرکت از آگادز به بیلما (نیجر)، ۱۹۸۵.
قالب‌های نمک استخراج شده از معدن تاودنی در لنگرگاه بندر موپتی (مالی).
نمک سنگی در بازار موپتی؛ این نمک به صورت قالب‌هایی عرضه شده، خرد، وزن و در مقادیر کم‌تر بسته‌بندی می‌شود.

آزالای (به زبان تماشِق: Azalai، گاهی با عنوان آزالای نیز شناخته می‌شود) به یک مسیر کاروانی شتر نیم‌ساله برای حمل نمک گفته می‌شود که توسط بازرگانان توارگ در صحرای بزرگ آفریقا بین تیمبوکتو و معدن نمک تاودنی در مالی انجام می‌شده است،[۱] یا به معنای کلیِ سفر با کاروان در این مسیر است.

مسیر مهم دیگر کاروانی نمک در غرب آفریقا که از حوالی آگادز به سمت فاشی و بیلما در نیجر حرکت می‌کند، تاغلامت (به زبان تماشِق) یا تاگلم و تاگالم (به زبان هوسایی) نامیده می‌شود.

این دو مسیر از آخرین راه‌های کاروانی در صحرای بزرگ هستند که همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرند. البته امروزه هر دو کاروان تا حد زیادی با مسیرهای جاده‌ای غیرآسفالت برای کامیون‌ها جایگزین شده‌اند.

مسیر تیمبوکتو-تاودنی

در دوره‌ای، مسیر کاروانی از تیمبوکتو از طریق تاودنی به تاغازا، که یک سایت استخراج نمک دیگر بود، امتداد می‌یافت و به سرزمین‌های شمالی صحرای بزرگ در حاشیه دریای مدیترانه می‌رسید. کاروان‌هایی با حداکثر ۱۰ هزار شتر، طلا و برده را به شمال می‌بردند و با کالاهای ساخته‌شده و نمک از تاغازا و تاودنی بازمی‌گشتند.[۲] تا دهه ۱۹۴۰ میلادی، کاروان‌های تاودنی متشکل از هزاران شتر بودند که در آغاز فصل خنک در نوامبر از تیمبوکتو حرکت می‌کردند و کاروان کوچک‌تری نیز در آغاز فصل گرم در مارس اعزام می‌شد.

پس از رسیدن آزالای به تیمبوکتو، نمک سنگی به‌وسیله قایق به موپتی و از آنجا به دیگر بازارهای ساحل آفریقا و ساوانای سودانی منتقل می‌شود.

مسیر آگادز-بیلما

نمک «بِزا» (جلو) و «کانتو» در فاشی.

مسیر آگادز-بیلما که از بیابان تِنره و شهر واحه‌ای فاشی در شرق نیجر می‌گذرد، حدود سه هفته زمان می‌برد (رفت و برگشت). این مسیر به‌طور سنتی یک کاروان دو بار در سال از مرکز منطقه آیر به سوی حوضچه‌های ناترون و نمک در امتداد رشته‌واحه‌های شکل‌گرفته توسط صخره‌های کاوار در شمال شرقی نیجر بوده است. غذا و تدارکات هر سال در نوامبر و مارس از آگادز حمل می‌شد و با قالب‌های نمک که در گودال‌های ناترونِ شهرهای واحه‌ای فشرده شده بودند، و به میزان کم‌تری با خرما و سبزیجات، مبادله می‌شد. نمک معمولاً برای مصارف دامی در مناطق هوسالاند در جنوب معامله می‌شد.[۳]

تاغلامت آگادز-بیلما از نظر تاریخی در انحصار توارگ‌ها و به‌ویژه کنفدراسیون‌های کِل گرِس، کِل اوی و کِل آیر بود. بسیاری از بازرگانان توارگ، مالک گودال‌های نمک و نخلستان‌های خرما در کاوار بودند، کارگران بدهکار را در آنجا تحت اختیار داشتند و برای مدیریت املاک خود با کاروان سفر می‌کردند. «تاغلامتِ» توارگ که در آغاز دوره استعمار شامل ۱۰ هزار شتر بود و ۲۵ کیلومتر طول داشت، توسط نماینده آمنوکال (رهبر کنفدراسیون) و سپس زیرگروه‌های آن هدایت می‌شد.[۴]

منابع

  1. ↑ Mali - Azalai - تاریخ بازیابی ۶ ژوئیه ۲۰۰۸
  2. ↑ de Villiers, Mark; Hirtle, Sheila (July–August 2007). "Space, Time, and Timbuktu". Natural History. Archived from the original on 27 September 2007. Retrieved 17 December 2014.
  3. ↑ Decalo 1979, p. 41, 133, 134.
  4. ↑ Decalo 1979, p. 41.