آلاله یخچال

آلاله یخچال
رده‌بندی علمی
فرمانرو:	گیاهان
کلاد:	نهان‌دانگان
کلاد:	دولپه‌ای‌های نو
راسته:	Ranunculales
تیره:	Ranunculaceae
سرده:	Ranunculus
گونه:	R. glacialis
نام دوبخشی
	Ranunculus glacialis; کارل لینه
مترادف
	Beckwithia glacialis (L.) Löve & Löve; Oxygraphis glacialis Regel;

آلاله یخچال (انگلیسی: Ranunculus glacialis)، گونه‌ای از تیرهٔ آلالگان است. این گیاه، علفی چندساله و به‌طور معمول با ارتفاع ۵ تا ۱۰ (گاهی تا ۲۰) سانتی‌متر است. اغلب دارای تنها یک گل نسبتاً بزرگ (به قطر ۱٫۸ تا ۳٫۸ سانتی‌متر) با پنج گلبرگ است که در آغاز سفید و سپس صورتی یا متمایل به قرمز می‌شود. سطح زیرین پنج کاسبرگ این گیاه، پرپشت و قهوه‌ای‌رنگ است. برگ‌ها ضخیم، براق و دارای بریدگی‌های عمیق‌اند و به سه برچه تقسیم می‌شوند.^[۲]^[۳] براساس نمونه‌های گرینلندی، عدد کروموزومی این گونه برابر با 2n = ۱۶ گزارش شده است.^[۲]

پراکنش و زیستگاه

آلاله یخچال گیاهی قطبی-آلپی است که در ارتفاعات بلند جنوب اروپا (از جمله آلپ، پیرنه، کوه‌های کارپات و سیرا نوادا (اسپانیا)) یافت می‌شود و همچنین در شبه‌جزیره اسکاندیناوی، ایسلند، جزایر فارو، یان ماین، سوالبارد، شرق گرینلند^[۴]^[۵] و فنلاند پراکندگی دارد. این گیاه در فنلاند گونه‌ای در معرض خطر محسوب می‌شود و تحت حفاظت قرار دارد.^[۶]

از آن به‌عنوان یکی از مرتفع‌ترین گیاهان گل‌دهنده در آلپ یاد می‌شود که در ارتفاعاتی بالاتر از ۴٬۰۰۰ متر نیز شکوفا می‌گردد.^[۷]

زیستگاه این گونه عمدتاً شامل دامنه‌های سنگلاخی، حاشیهٔ برف‌چاله‌ها و کناره‌های جریان‌های آب حاصل از ذوب برف است.^[۶]

زیرگونه‌ها

چندین زیرگونه از این گیاه شناسایی شده‌اند.^[۸]

یکی از زیرگونه‌ها به نام Ranunculus glacialis subsp. chamissonis، در دو سوی تنگه برینگ در سیبری (روسیه) و آلاسکا یافت می‌شود.

مطالعهٔ بیشتر

نقاشی چاپ‌سنگی از آلاله یخچالی، با گل ادلوایس و گل‌ستاره‌ای آلپی اثر هلگا فون کرام، همراه با سروده‌ای از فرانسیس ریدلی هاورگل، حدود ۱۸۷۰ میلادی

Totland, Ø. & Alatalo, J. M. (2002). تأثیر دما و زمان ذوب برف بر رشد، تولیدمثل و زمان گل‌دهی در گیاه قطبی-آلپی Ranunculus glacialis. *Oecologia*, 133(2), 168–175. [(https://doi.org/10.1007/s00442-002-1028-z)]
Wagner, J. , Steinacher, G. & Ladinig, U. (2010). موفقیت تولیدمثل آلاله یخچالی در مرزهای ارتفاعی زندگی گیاهی. *Protoplasma*, 243(1–4), 117–128. [(https://doi.org/10.1007/s00709-۰۰۹-۰۱۰۴-۱)]

منابع

↑ "Ranunculus glacialis". Natural Resources Conservation Service PLANTS Database. وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا. Retrieved September 10, 2013.
1 2 Grønlands flora. Tyge Wittrock Böcher (3. reviderede udgave ed.). کپنهاگ: P. Haase & Sons. 1978. ISBN 87-559-0385-1. OCLC 183098604.{{cite book}}: نگهداری CS1: سایر موارد (link)
↑ Nordens flora. Bo Mossberg, Lennart Stenberg, Jon Feilberg, Anna Torsteinsrud, Victoria Widmark (Nye, udvidede og omarbejdede udgave ed.). کپنهاگ: Gyldendal. 2020. ISBN 978-87-02-28916-9. OCLC 1158895781.{{cite book}}: نگهداری CS1: سایر موارد (link)
↑ ["Pan-arctic flora: Home". panarcticflora.org. Retrieved 2021-07-28. {{cite web}}: Check |url= value (help)](http://panarcticflora.org/results?biogeographic=&bioclimatic=&region=&name=ranunculus+glacialis#paf-361201%7Caccess-date=2021-07-28%7Cwebsite=panarcticflora.org}})
↑ ["Ranunculus glacialis L." www.gbif.org (به انگلیسی). Retrieved 2021-07-28. {{cite web}}: Check |url= value (help)](https://www.gbif.org/species/3033461%7Caccess-date=2021-07-28%7Cwebsite=www.gbif.org%7Clanguage=en}})
1 2 ["Glacier Buttercup, Ranunculus glacialis - Flowers - NatureGate". luontoportti.com. Retrieved 2021-07-28. {{cite web}}: Check |url= value (help)](https://luontoportti.com/en/t/2323/glacier-buttercup%7Caccess-date=2021-07-28%7Cwebsite=luontoportti.com}})
↑ Wagner, Johanna; Steinacher, Gerlinde; Ladinig, Ursula (July 2010). ["Ranunculus glacialis L. : successful reproduction at the altitudinal limits of higher plant life". Protoplasma (به انگلیسی). 243 (1–4): 117–128. doi:10.1007/s00709-009-0104-1. ISSN 0033-183X. PMID 20140466. S2CID 2460684. {{cite journal}}: Check |url= value (help)](http://link.springer.com/10.1007/s00709-009-0104-1%7Cjournal=Protoplasma%7Clanguage=en%7Cvolume=243%7Cissue=1–4%7Cpages=117–128%7Cdoi=10.1007/s00709-009-0104-1%7Cpmid=20140466%7Cs2cid=2460684%7Cissn=0033-183X%7Curl-access=subscription}})
↑ ["International Plant Names Index". www.ipni.org. Retrieved 2021-07-28. {{cite web}}: Check |url= value (help)](https://www.ipni.org/?q=ranunculus%20glacialis%7Caccess-date=2021-07-28%7Cwebsite=www.ipni.org}})

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ranunculus glacialis». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ اوت ۲۰۲۵.

پیوند به بیرون

[plants-1] "Ranunculus glacialis". Natural Resources Conservation Service PLANTS Database. وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا. Retrieved September 10, 2013.

[:0-2] 1 2 Grønlands flora. Tyge Wittrock Böcher (3. reviderede udgave ed.). کپنهاگ: P. Haase & Sons. 1978. ISBN 87-559-0385-1. OCLC 183098604.{{cite book}}: نگهداری CS1: سایر موارد (link)

[3] Nordens flora. Bo Mossberg, Lennart Stenberg, Jon Feilberg, Anna Torsteinsrud, Victoria Widmark (Nye, udvidede og omarbejdede udgave ed.). کپنهاگ: Gyldendal. 2020. ISBN 978-87-02-28916-9. OCLC 1158895781.{{cite book}}: نگهداری CS1: سایر موارد (link)

[4] ["Pan-arctic flora: Home". panarcticflora.org. Retrieved 2021-07-28. {{cite web}}: Check |url= value (help)](http://panarcticflora.org/results?biogeographic=&bioclimatic=&region=&name=ranunculus+glacialis#paf-361201%7Caccess-date=2021-07-28%7Cwebsite=panarcticflora.org}})

[5] ["Ranunculus glacialis L." www.gbif.org (به انگلیسی). Retrieved 2021-07-28. {{cite web}}: Check |url= value (help)](https://www.gbif.org/species/3033461%7Caccess-date=2021-07-28%7Cwebsite=www.gbif.org%7Clanguage=en}})

[luontoportti.com-6] 1 2 ["Glacier Buttercup, Ranunculus glacialis - Flowers - NatureGate". luontoportti.com. Retrieved 2021-07-28. {{cite web}}: Check |url= value (help)](https://luontoportti.com/en/t/2323/glacier-buttercup%7Caccess-date=2021-07-28%7Cwebsite=luontoportti.com}})

[7] Wagner, Johanna; Steinacher, Gerlinde; Ladinig, Ursula (July 2010). ["Ranunculus glacialis L. : successful reproduction at the altitudinal limits of higher plant life". Protoplasma (به انگلیسی). 243 (1–4): 117–128. doi:10.1007/s00709-009-0104-1. ISSN 0033-183X. PMID 20140466. S2CID 2460684. {{cite journal}}: Check |url= value (help)](http://link.springer.com/10.1007/s00709-009-0104-1%7Cjournal=Protoplasma%7Clanguage=en%7Cvolume=243%7Cissue=1–4%7Cpages=117–128%7Cdoi=10.1007/s00709-009-0104-1%7Cpmid=20140466%7Cs2cid=2460684%7Cissn=0033-183X%7Curl-access=subscription}})

[8] ["International Plant Names Index". www.ipni.org. Retrieved 2021-07-28. {{cite web}}: Check |url= value (help)](https://www.ipni.org/?q=ranunculus%20glacialis%7Caccess-date=2021-07-28%7Cwebsite=www.ipni.org}})

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]