آمنه‌خانم قزوینی

آمنه‌خانم قزوینی، (۱۲۰۲–۱۲۶۹) شاعر و مدرس دینی، از زنان عالم و فقیه قرن سیزده قمری است. او قصیده‌ای بلند در چهارصدوهشتاد بیت از زبان زینب کبری در واقعه کربلا سروده است. دخترش طاهره قرةالعین نیز عالم مشهوری بود و الگوی زن در بهائیت محسوب می‌شود. طاهره اولین زن ایرانی بود که بعد از اسلام کشف حجاب کرد.

آمنه‌خانم قزوینی در ۱۲۰۲ در خانواده‌ای از علمای مذهبی به دنیا آمد. او دختر شیخ سیدمحمدعلی قزوینی (پسر سیدحسین قزوینی) و بانویی به نام فاطمه (دختر سیدمحمدمهدی بحرالعلوم) بود. پدربزرگ‌های او و نیز برادرش عبدالوهاب قزوینی (پدر علامه قزوینی از فقها و علمای بنام آن دوران بودند.

آمنه‌خانم در ۱۷سالگی با ملامحمدصالح برغانی که از علمای وقت بود ازدواج کرد و پس از درس آموختن از علمای بزرگ زمان خود و با اجازه رسمی آن‌ها که درجه اجتهاد او را تأیید می‌کردند در قزوین و سپس کربلا کلاس درس علوم دینی دایر کرد.

او مادر ربابه خانم و طاهره قرةالعین و عمهٔ علامه محمد قزوینی بود.

• حجازی، بنفشه (۱۳۸۲)، تذکره اندرونی: شرح احوال و شعر شاعران زن در عصر قاجار تا پهلوی اول، تهران: نشر قصیده سرا، شابک ۹۶۴-۷۶۷۵-۷۶-۳
• فرخ‌زاد، پوران (۱۳۸۱)، کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز)، تهران: نشر قطره، شابک ۹۶۴-۳۴۱-۱۱۶-۸