آموزش در جامائیکا

آموزش در جامائیکا
وزارت آموزش، جوانان و فرهنگ
داده‌های همگانی
زبان‌های نخستانگلیسی
باسوادی (۲۰۲۲)
مجموع۹۶٪
مردان۹۴٫۱٪
زنان۹۸٫۴٪
نام‌نویسی
ابتدایی۹۹٪ (نرخ حضور ۸۰٪)

آموزش در جامائیکا عمدتاً بر پایه نظام آموزشی بریتانیا سازماندهی شده‌است. این نظام شامل مراحل آموزش پیش‌دبستانی، ابتدایی، متوسطه و آموزش عالی می‌شود و زیر نظر وزارت آموزش، جوانان و فرهنگ جامائیکا اداره می‌گردد. زبان آموزش در تمام سطوح، انگلیسی است.

جامائیکا بنا بر ارزیابی‌های ابتکار سنجش حقوق بشر تنها ۷۰٪ از آنچه را که بر اساس سطح درآمد کشور باید در زمینه حق آموزش برآورده سازد، تحقق می‌بخشد. این ابتکار با تفکیک حق آموزش ابتدایی و متوسطه، نشان می‌دهد که کشور در آموزش ابتدایی ۶۲٫۸٪ و در آموزش متوسطه ۷۲٫۲٪ از ظرفیت بالقوه خود را بر پایه منابع و درآمد موجود محقق ساخته‌است.

نرخ باسوادی در جامائیکا در سال ۲۰۲۲ به ۹۶٪ رسیده‌است؛ نرخ باسوادی زنان (۹۸٫۴٪) بالاتر از مردان (۹۴٫۱٪) است. نرخ ثبت‌نام در آموزش ابتدایی ۹۹٪ است، هرچند نرخ حضور واقعی در کلاس‌های درس حدود ۸۰٪ گزارش شده‌است.

آموزش دوران کودکی

آموزش دوران کودکی در جامائیکا شامل مهدکودک‌های پایه، مدارس کودکان و پیش‌دبستانی‌های خصوصی می‌شود. گروه سنی این مرحله معمولاً کودکان ۱ تا ۶ ساله را دربرمی‌گیرد. دولت جامائیکا از سال ۱۹۴۲ میلادی (۱۳۲۱ هجری شمسی) حمایت از توسعه آموزش، مراقبت و پرورش دوران کودکی را آغاز کرد.[۱]

در حال حاضر ۲٬۵۹۵ مرکز آموزش دوران کودکی در کشور وجود دارد. از این تعداد، ۱۸۳ مرکز به رسمیت دولتی شناخته نشده‌اند، ۴۰۱ مرکز به عنوان مهدکودک روزانه فعالیت می‌کنند، حدود ۱۰۰ مرکز از نوع مدارس کودکان (Infant Schools) هستند و پنج مرکز نیز مدارس ویژه‌ای هستند که خدمات مراقبت در دوران کودکی را ارائه می‌دهند. نرخ ثبت‌نام کودکان ۴ تا ۶ ساله ۶۲٪ است که یکی از بالاترین نرخ‌ها در منطقه کاراییب به‌شمار می‌رود.[۲]

آموزش ابتدایی

راهپیمایی به مناسبت یکصد و پنجمین سالگرد مدرسه عالی دخترانه سنت هیو، ژانویه ۲۰۰۴

آموزش ابتدایی در جامائیکا نیازهای پایه آموزشی دانش‌آموزان را برطرف می‌سازد و آنان را برای ورود به دوره متوسطه آماده می‌کند. این مرحله کودکان ۵ تا ۱۲ ساله را دربرمی‌گیرد. بر اساس برنامه درسی بازبینی‌شده شورای امتحانات کاراییب، ارزیابی دانش‌آموزان از شکل پیشین آزمون ورود مشترک (Common Entrance Examination) در پایان پایه ششم تغییر چشمگیری یافته‌است.[۳]

از سال ۱۹۹۹ میلادی (۱۳۷۸ هجری شمسی)، برنامه ارزیابی ملی (NAP) با بهره‌گیری از روش‌های متنوع آموزشی تلاش کرده‌است تا تجربه‌های یادگیری را گسترده‌تر و آموزش دانش‌آموزمحور تر کند. این برنامه در پایه‌های ۱ تا ۳ رویکرد یکپارچه و در پایه‌های ۴ تا ۶ رویکرد موضوع‌محور مجزا را به کار می‌برد. جامائیکا سال‌هاست که به آموزش ابتدایی همگانی دست یافته‌است.[۴]

شش سال تحصیل ابتدایی در جامائیکا اجباری است. کودکان آموزش خود را به زبان انگلیسی از سن ۶ تا ۱۲ سالگی دریافت می‌کنند. مدارس می‌توانند دولتی یا خصوصی (مدارس آمادگی) باشند. بسیاری از دانش‌آموزان هنگام ورود به دوره ابتدایی از پیش توانایی خواندن دارند؛ زیرا این مهارت را در مراکز آموزش پایه (مهدکودک‌ها و مراکز مراقبت روزانه) فرا گرفته‌اند.[۴]

دانش‌آموزان در مقطع ابتدایی با موضوعات گوناگونی آشنا می‌شوند، از جمله: آموزش دینی، هنر و صنایع دستی، اسپانیایی، تربیت بدنی و مطالعات رایانه‌ای. البته اسپانیایی و رایانه در بیشتر مدارس به صورت گسترده تدریس نمی‌شوند. بر اساس گزارش یونسکو با عنوان «آموزش برای همه: گزارش ملی بازبینی ۲۰۱۵ جامائیکا»، حدود ۹۶٪ از معلمان این مقطع آموزش حرفه‌ای دیده‌اند و زنان ۸۸٪ کارکنان آموزشی این دوره را تشکیل می‌دهند.[۵]

نظام آموزش ابتدایی در جامائیکا کاملاً سختگیرانه است؛ از همان پایه اول (سن ۵ یا ۶ سال)، دانش‌آموزان تکالیف فراوانی دارند. بیشتر دانش‌آموزان روزانه حداقل دو ساعت تکلیف دارند و در آخر هفته این میزان گاهی به هشت ساعت می‌رسد. دانش‌آموزان به‌طور منظم آزمون می‌دهند و بر اساس نمراتشان در کلاس رتبه‌بندی می‌شوند.

ارزیابی‌های ملی

ارزیابی‌های ملی در دوره ابتدایی به شرح زیر است:

  • پایه ۱: آزمون آمادگی
  • پایه ۳: آزمون‌های ارزیابی در ریاضی و زبان
  • پایه‌های ۴ تا ۶: پروفایل خروجی ابتدایی (PEP) که سالانه برگزار می‌شود و عامل اصلی تعیین‌کننده مدرسه متوسطه آینده دانش‌آموز است. این آزمون شامل موضوعاتی مانند توانایی ذهنی، ریاضی و زبان می‌شود.

پروفایل خروجی ابتدایی (PEP)

در ترم اول پایه ششم، دانش‌آموزان فهرستی اولویت‌بندی‌شده از هفت مدرسه متوسطه دلخواه خود را ارائه می‌دهند. بر اساس نتایج این آزمون، دانش‌آموزان در مدارس قرار می‌گیرند. برخی مدارس نمره قبولی بالاتری دارند، به‌ویژه مدارسی با سابقه عملکرد تحصیلی بالا مانند دبیرستان یورک کسل یا کالج جامائیکا. برای ورود به مدارس برتر، دانش‌آموزان باید معمولاً نمره بالاتر از ۹۰٪ در آزمون‌های PEP کسب کنند.[۶]

فشار رقابت برای ورود به مدارس برتر موجب شده‌است که بسیاری از خانواده‌ها هزاران دلار صرف کلاس‌های تقویتی خصوصی برای فرزندان خود کنند. این کلاس‌ها گاهی تا پنج ساعت در روز طول می‌کشند و بسیاری از دانش‌آموزان در آخر هفته نیز در کلاس شرکت می‌کنند. تنش تحصیلی در این دوره پدیده‌ای رایج است.[۶]

آزمون دستاورد پایه ششم (GSAT) — منسوخ‌شده

آزمون دستاورد پایه ششم (GSAT) از سال ۱۹۹۹ میلادی (۱۳۷۸ هجری شمسی) جایگزین آزمون ورود مشترک پیشین شد و تا سال ۲۰۱۸ میلادی (۱۳۹۷ هجری شمسی) مورد استفاده بود. این آزمون هر ساله در ماه مارس برگزار می‌شد و دانش‌آموزان در طول دو روز پنج آزمون می‌دادند. موضوعات مورد سنجش عبارت بودند از:[۶]

  • مطالعات اجتماعی (شامل مدنی، جغرافیا و تاریخ)
  • زبان
  • ریاضی
  • علوم
  • تکالیف ارتباطی

در سال ۲۰۱۸ میلادی (۱۳۹۷ هجری شمسی)، پروفایل خروجی ابتدایی (PEP) هم آزمون سواد و عدد پایه ۴ و هم آزمون GSAT را جایگزین کرد.[۷]

چالش‌های آزمون GSAT

با وجود پذیرش گسترده اولیه، آزمون GSAT با انتقادات فراوانی روبه‌رو شد. مهم‌ترین انتقادها عبارت بودند از: حجم زیاد مطالب آزمون، فشار روانی ناشی از آزمون تک‌مرحله‌ای برای تعیین سرنوشت تحصیلی، ناعادلانه بودن برای دانش‌آموزانی که به دلیل بیماری یا مشکلات خانوادگی نمی‌توانستند عملکرد واقعی خود را نشان دهند و تمرکز دانش‌آموزان برتر در مدارس خاص به‌گونه‌ای که برچسب‌های منفی به برخی مدارس چسبید.[۸] متخصصان آموزشی همچنین هشدار دادند که خستگی جسمی و روحی ناشی از این فشار، بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در دوره متوسطه تأثیر منفی می‌گذارد.[۸]

آموزش متوسطه

دانش‌آموزان پایه یازدهم دبیرستان اسکات به همراه معلمشان، ۲۰۱۰

دوره پایین متوسطه (پایه‌های ۷ تا ۹)

دوره پایین متوسطه که شامل پایه‌های ۷ تا ۹ (فرم‌های ۱ تا ۳ و سنین ۱۳ تا ۱۵ سال) می‌شود، دانش‌آموزان را با طیف گسترده‌ای از درس‌ها آشنا می‌سازد. اسپانیایی و فرانسه به عنوان زبان دوم تدریس می‌شوند. در این دوره، علوم یکپارچه تدریس می‌شود تا اینکه در فرم سوم، فیزیک، زیست‌شناسی و شیمی به صورت مجزا ارائه می‌گردند. برخی مدارس دانش‌آموزان را بر اساس پیشرفت تحصیلی سال قبل گروه‌بندی می‌کنند که بر انتخاب درس‌های بعدی تأثیر می‌گذارد.[۹]

دوره بالای متوسطه (پایه‌های ۱۰ و ۱۱)

در فرم چهارم (پایه ۱۰)، دانش‌آموزان ۶ تا ۱۱ درس (معمولاً ۸ درس) را برای شرکت در آزمون‌های خروجی دبیرستان شورای امتحانات کاراییب (CXC)، یعنی گواهی‌نامه آموزش متوسطه کاراییب (CSEC) انتخاب می‌کنند. این آزمون‌ها با آزمون‌های گواهی عمومی آموزش ثانوی (GCSE) در بریتانیا مشابه هستند. دانش‌آموزان آزادند برنامه درسی خود را انتخاب کنند، مشروط بر اینکه ریاضی و زبان انگلیسی را حتماً بگنجانند.[۹]

شورا اکنون ۳۳ درس ارائه می‌دهد که برخی از آن‌ها عبارتند از: تاریخ، جغرافیا، ادبیات انگلیسی، علوم کشاورزی، زیست‌شناسی، فیزیک، شیمی، ریاضی پیشرفته، اسپانیایی، فرانسه، اصول حسابداری، اصول کسب‌وکار، فناوری اطلاعات، آموزش دینی، نقشه‌کشی فنی، موسیقی، هنرهای تجسمی و هنرهای نمایشی.[۹]

نظام نمره‌دهی: برخی آزمون‌ها را می‌توان در سطح فنی یا مهارت عمومی گذراند. نمرات از I تا VI (یا VII در CAPE) اعطا می‌شود. در CSEC، نمره I نشانه عملکرد عالی، نمره II عملکرد خوب و نمره III عملکرد نسبتاً خوب است. نمرات IV و پایین‌تر معمولاً به عنوان مردودی تلقی می‌شوند و تنها نمرات I تا III برای پذیرش در مؤسسات آموزش عالی یا ورود به بازار کار معتبر شناخته می‌شوند.[۱۰]

دوره ششم (فرم ششم)

فرم ششم یک برنامه اختیاری دو ساله پس از دبیرستان است که به دو مرحله پایین (پایه ۱۲) و بالا (پایه ۱۳) تقسیم می‌شود. در پایان این دوره، دانش‌آموزان در آزمون‌های مهارت پیشرفته کاراییب (CAPE) شرکت می‌کنند. این آزمون‌ها معادل آزمون‌های سطح پیشرفته (بریتانیا) (A-Level) هستند که تا سال ۲۰۰۳ میلادی (۱۳۸۲ هجری شمسی) استاندارد بودند. برخی دانش‌آموزان هنوز هم ترجیح می‌دهند آزمون‌های A-Level را بگذرانند، اما باید الزامات پایه CAPE را نیز برآورده کنند. آزمون‌های CAPE و A-Level از آزمون‌های دوره متوسطه به مراتب دشوارتر هستند و اغلب سخت‌تر از بیشتر آزمون‌هایی دانسته می‌شوند که دانش‌آموزان در دوره دانشگاهی با آن‌ها روبه‌رو می‌شوند.[۹]

آموزش عالی

برای ورود به دانشگاه‌های جامائیکا معمولاً قبولی در آزمون‌های A-Level یا CAPE لازم است. دارندگان مدرک سه‌ساله از دانشکده‌های معتبر نیز می‌توانند واجد شرایط شوند. در جامائیکا، اصطلاح «کالج» (college) معمولاً به مؤسساتی اطلاق می‌شود که حداقل مدرک لیسانس اعطا نمی‌کنند. برخی دانشگاه‌های آمریکایی نیز برنامه‌های شعبه‌ای در مناطق مختلف جامائیکا دارند که عمدتاً برای متخصصان شاغل که می‌خواهند تحصیلات خود را بدون جابجایی ادامه دهند طراحی شده‌اند.[۴]

مؤسسات آموزش عالی در جامائیکا عبارتند از:

  • دانشگاه دریایی کاراییب (CMU)
  • دانشگاه هند غربی در مونا (یک مؤسسه منطقه‌ای)
  • دانشگاه فناوری جامائیکا (UTech, Ja.)
  • کالج اجتماعی اکسلسیور
  • دانشگاه کاراییب شمالی (NCU)
  • دانشگاه بین‌المللی کاراییب (IUC)
  • دانشگاه مشترک‌المنافع کاراییب (UCC)
  • کالج هنرهای تجسمی و نمایشی ادنا منلی (یک کنسرواتوار هنری)
  • کالج کشاورزی، علوم و آموزش (CASE)
  • کالج تربیت بدنی و ورزش G. C. Foster
  • کالج جامعه نوکس
  • کالج موناگ
  • انستیتوی علوم پزشکی آل امریکن، بلک ریور، سنت الیزابت (AAIMS)
  • دانشکده‌های تربیت معلم:
    • دانشگاه کالج میکو
    • دانشکده معلمان شورت‌وود، شورت‌وود، سنت اندرو
    • دانشکده معلمان بتلحم، مالورن، سنت الیزابت
    • کالج موناگ، موناگ، سنت آن
    • دانشکده معلمان کلیسا، ماندویل، منچستر
    • دانشکده معلمان سام شارپ، مونتگوبی، سنت جیمز
    • دانشکده معلمان سنت جوزف، سنت اندرو
    • کالج کاتولیک ماندویل، ماندویل، منچستر
    • کالج سنت جان (دانشکده پرستاری)
  • ۱۴ کالج جامعه
  • ۱ دانشکده یاور دندانپزشکی
  • ۱ مؤسسه توسعه آموزش فنی و حرفه‌ای
  • ۲۹ مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای
  • ۶ مؤسسه آموزش فنی و حرفه‌ای HEART

برنامه‌های ویژه و رویدادها

تیم مسابقه مسابقه علمی دبیرستان لاکاویا، سال‌های تحصیلی ۲۰۰۸–۲۰۰۹

برنامه آموزش گردشگری

برنامه آموزش گردشگری جامائیکا یک درس جدید در تمام سطوح از دوران کودکی تا متوسطه است و کودکان ۴ تا ۲۰ ساله را هدف قرار می‌دهد.[۱۱] این برنامه که از سال تحصیلی ۱۹۹۹–۲۰۰۰ میلادی (۱۳۷۸–۱۳۷۹ هجری شمسی) معرفی شده، در چارچوب برنامه درسی رسمی کشور عمل می‌کند و محتوای مرتبط با گردشگری را در درس‌هایی مانند ریاضی، مطالعات اجتماعی، منابع و فناوری ادغام می‌کند.[۱۱]

این برنامه همچنین موجب شده‌است که وزارت آموزش برخی کتاب‌های درسی را بازنگری کند و کتاب‌های جدید تهیه شود. آموزش معلمان برای تدریس گردشگری نیز در دستور کار قرار گرفت که شامل مفاهیمی مانند «گردشگر کیست»، «چرا مردم سفر می‌کنند»، «اهمیت گردشگری»، «مبارزه با آزار و اذیت» و «فرهنگ» بود.[۱۱] جامائیکا همچنین یک برنامه مدرسه تابستانی پنج‌روزه برای دانش‌آموزان برگزار می‌کند تا تجربه مستقیمی از محیط گردشگری به دست آورند.

بازدیدهای میدانی از جاذبه‌های گردشگری محلی نیز بخشی از این برنامه است، به علاوه «یک ماه کارآموزی برای دانش‌آموزان برتر در هتل‌ها و سازمان‌های مرتبط با گردشگری». از هر مدرسه شرکت‌کننده، پنج دانش‌آموز از فرم‌های سوم و چهارم دعوت می‌شود. گروه دانش‌آموزان به همراه معلم خود موضوعات زیر را پوشش می‌دهد: گردشگری کسب‌وکار ماست؛ توسعه نگرش؛ در کفش گردشگر؛ گردشگری و محیط زیست؛ و روندهای صنعتی.[۱۱]

منابع

  1. ↑ «Human Rights Measurement Initiative – The first global initiative to track the human rights performance of countries». humanrightsmeasurement.org. دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ "Jamaica - HRMI Rights Tracker". rightstracker.org (in English). Archived from the original on 29 مارس 2023. Retrieved 18 مارس 2022.
  3. ↑ «Core Curriculum: Ministry of Education, Youth, and Culture -- Jamaica». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ ژوئن ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۸ فوریه ۲۰۰۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 3 «Educator take issue With PM's stance on no-fee policy -- Jamaica». دریافت‌شده در ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ «Jamaica: Education For All review 2015» (PDF). UNESCO. دریافت‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۲۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. 1 2 3 «'GSAT too much for students' - JAMAICAOBSERVER.COM». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۹ مه ۲۰۰۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ «Jamaica Observer Limited».
  8. 1 2 «Jamaican Ivy League high schools». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۶ مارس ۲۰۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. 1 2 3 4 «CSEC». Caribbean Examinations Council (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ «Ever wondered how a candidate's work is graded?». Caribbean Examinations Council (به انگلیسی آمریکا). ۹ اکتبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. 1 2 3 4 Chandana Jayawardena, People, Service and Hospitality: Caribbean Tourism. Kingston, Jamaica: Ian Randle, 2005. p. 124

پیوند به بیرون