آموزش در سائوتومه و پرنسیپ
آموزش در سائوتومه و پرنسیپ به دسته‌ای از نهادها، سیاست‌ها و برنامه‌های آموزشی در کشور جزیره‌ای سائوتومه و پرنسیپ اشاره دارد که در خلیج گینه در آفریقای مرکزی واقع شده‌است. این کشور پس از استقلال از پرتغال در سال ۱۹۷۵ (۱۳۵۴ شمسی)، گام‌های چشمگیری در گسترش آموزش همگانی برداشته و نرخ باسوادی خود را به‌طور قابل توجهی افزایش داده‌است. زبان پرتغالی به‌عنوان زبان رسمی، زبان اصلی آموزش در تمامی سطوح تحصیلی است.
آموزش در سائوتومه و پرنسیپ تا سن ۱۸ سالگی اجباری است. آموزش ابتدایی از ۶ سالگی آغاز می‌شود و ۶ سال به درازا می‌کشد؛ آموزش متوسطه نیز ۶ سال دیگر را دربرمی‌گیرد که به دو دوره سه‌ساله تقسیم می‌شود. نرخ باسوادی این کشور در سال ۲۰۲۱ میلادی به ۸/۹۲ درصد رسیده‌است که در مقایسه با بسیاری از کشورهای آفریقایی نرخ بالایی به‌شمار می‌رود.
در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳ شمسی)، دانشگاه ملی سائوتومه و پرنسیپ به‌عنوان نخستین دانشگاه دولتی کشور افتتاح شد و دسترسی به آموزش عالی را برای شهروندان این کشور فراهم ساخت. دولت سائوتومه و پرنسیپ آموزش را از اولویت‌های اصلی خود می‌داند و بخش قابل توجهی از بودجه ملی را به این بخش اختصاص می‌دهد.
ساختار نظام آموزشی
نظام آموزشی سائوتومه و پرنسیپ از الگوی پرتغالی الهام گرفته و دارای سطوح مختلفی است:[۱]
پیش‌دبستانی
آموزش پیش‌دبستانی برای کودکان ۳ تا ۵ ساله ارائه می‌شود و سه سال به درازا می‌کشد. این مرحله اجباری نیست اما دولت کوشش می‌کند تا دسترسی به آن را گسترش دهد.[۱]
آموزش ابتدایی
آموزش ابتدایی از ۶ سالگی آغاز می‌شود و ۶ سال به طول می‌انجامد. این مرحله رایگان و اجباری است و پایه‌های سواد خواندن، نوشتن و حساب را برای دانش‌آموزان فراهم می‌سازد.[۲]
آموزش متوسطه
آموزش متوسطه شامل دو دوره سه‌ساله است. دوره نخست (پایه‌های هفتم تا نهم) از ۱۲ سالگی آغاز می‌شود و دوره دوم (پایه‌های دهم تا دوازدهم) تا ۱۷ سالگی ادامه می‌یابد. آموزش تا سن ۱۸ سالگی اجباری است.[۲][۱]
آموزش عالی
دانشگاه ملی سائوتومه و پرنسیپ در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳ شمسی) افتتاح شد و نخستین دانشگاه دولتی این کشور به‌شمار می‌رود. این دانشگاه رشته‌هایی در زمینه‌های آموزش، حقوق و علوم طبیعی ارائه می‌دهد.[۳] پیش از تأسیس این دانشگاه، دانشجویان سائوتومه‌ای برای ادامه تحصیل در مقطع عالی ناگزیر به خارج از کشور، به‌ویژه پرتغال، می‌رفتند.
باسوادی
نرخ باسوادی سائوتومه و پرنسیپ در میان کشورهای آفریقایی نسبتاً بالاست. بر پایه داده‌های سال ۲۰۲۱ میلادی (۱۴۰۰ شمسی)، نرخ باسوادی بزرگسالان این کشور به ۸۴/۹۲ درصد رسیده که در مقایسه با سال ۲۰۱۲ (۱۳۹۱ شمسی) که ۸۹/۸۸ درصد بود، رشد ۹۵/۳ درصدی نشان می‌دهد.[۴] این پیشرفت نشان‌دهنده تلاش‌های پیوسته دولت در گسترش آموزش همگانی از زمان استقلال در ۱۹۷۵ است.
پیشینه تاریخی
سائوتومه و پرنسیپ در سال ۱۹۷۵ (۱۳۵۴ شمسی) از پرتغال استقلال یافت. در دوران استعمار پرتغال، آموزش عمدتاً در اختیار اقلیت اروپایی بود و اکثریت بومی دسترسی محدودی به تحصیل داشتند. پس از استقلال، دولت نوپای این کشور برنامه‌های گسترش سواد و آموزش همگانی را در دستور کار خود قرار داد و با پشتیبانی نهادهای بین‌المللی نظیر یونسکو و بانک جهانی، زیرساخت‌های آموزشی را توسعه داد.[۵]
زبان آموزش
زبان پرتغالی زبان رسمی و زبان اصلی آموزش در تمامی سطوح تحصیلی سائوتومه و پرنسیپ است.[۱] در کنار پرتغالی، زبان‌های بومی کریول (Forro، Angolar و Principense) نیز در جامعه رواج دارند، اما این زبان‌ها در نظام آموزش رسمی جایگاه چندانی ندارند.
منابع
- 1 2 3 4 "Education System of São Tomé and Príncipe". Scholaro. Retrieved 2026-05-10.
- 1 2 "São Tomé and Príncipe". Wikipedia (in English). Retrieved 2026-05-10.
- ↑ "National University of São Tomé and Príncipe". Wikipedia (in English). Retrieved 2026-05-10.
- ↑ "São Tomé and Príncipe Literacy Rate 1991-2025". MacroTrends. Retrieved 2026-05-10.
- ↑ "São Tomé and Príncipe - Education". Encyclopædia Britannica. Retrieved 2026-05-10.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Education in São Tomé and Príncipe». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.