آموزش در سودان

دانشکده علوم دانشگاه خارطوم در سودان، که توسط مقامات استعماری بریتانیا بنیان‌گذاری شد

آموزش در سودان برای کودکان ۶ تا ۱۳ ساله رایگان و اجباری است. آموزش ابتدایی تا سال تحصیلی ۲۰۱۹/۲۰۲۰ شامل هشت سال می‌شد و پس از آن سه سال آموزش متوسطه ادامه می‌یافت. ساختار آموزشی ۶+۳+۳ که در سال ۱۹۶۵ و در دوران ریاست‌جمهوری عمر البشیر به ۸+۳ تغییر یافته بود، در چارچوب گذار دموکراتیک ۲۰۱۹ قرار بود از سال تحصیلی ۲۰۲۰/۲۰۲۱ به الگوی اولیه بازگردد. زبان اصلی آموزش در همه سطوح عربی است و از سال تحصیلی ۲۰۲۰/۲۰۲۱ قرار شد آموزش زبان انگلیسی از مقطع پیش‌دبستانی آغاز شود.

مدارس در سودان عمدتاً در مناطق شهری متمرکزند و بسیاری از مدارس جنوب و غرب کشور در جریان سال‌ها جنگ داخلی آسیب دیده یا ویران شده‌اند. در سال ۲۰۰۱ گروه بانک جهانی برآورد کرد که ۴۶ درصد از دانش‌آموزان واجد شرایط در مقطع ابتدایی ثبت‌نام کرده‌اند و این رقم برای مقطع متوسطه تنها ۲۱ درصد است. نرخ ثبت‌نام به‌شدت متفاوت است و در برخی استان‌ها به زیر ۲۰ درصد می‌رسد. سودان دارای ۳۶ دانشگاه دولتی و ۱۹ دانشگاه خصوصی است که تدریس در آن‌ها عمدتاً به زبان عربی انجام می‌شود.

نرخ باسوادی در سال ۲۰۱۸ برابر با ۶۰٫۷ درصد کل جمعیت بود؛ ۶۵٫۴ درصد برای مردان و ۵۶٫۱ درصد برای زنان. آموزش و پرورش در سطح متوسطه و دانشگاهی با چالش جدی سربازی اجباری مردان پیش از اتمام تحصیل روبه‌رو است. در دوران گذار دموکراتیک ۲۰۱۹، برنامه‌ریزی شد که سهم بودجه آموزش از ۳ درصد در سال ۲۰۱۸ به ۲۰ درصد از بودجه ملی افزایش یابد.

پیشینه آموزش در سودان

دوران حکومت مصر و دوره مهدویت

مکتب‌خانه‌های قرآنی روستایی موسوم به خلاوی در سده‌های سیزدهم و چهاردهم میلادی، هنگامی که منطقه در حال اسلامی‌شدن بود، برپا شدند.[۱] در دهه ۱۸۵۰ میلادی، ترکانی که سودان را از طریق خدیونشین مصر اداره می‌کردند، تصمیم گرفتند پنج مدرسه در شهرهای مختلف شمال سودان تأسیس کنند. این مدارس علوم اسلامی، حساب و زبان‌های عربی و ترکی تدریس می‌کردند و آموزگاران آن‌ها مصری بودند. همه این مدارس در جریان دوره مهدویت میان سال‌های ۱۸۸۱ تا ۱۸۹۸ ویران شدند.[۲] از این‌رو پیش از سال ۱۸۹۸، تنها نهادهای آموزشی باقی‌مانده در سودان، همان خلاوی در شمال مسلمان‌نشین بود.[۳]

منابع عربی یادآور می‌شوند که پیش از ورود اعراب، ممالک کهن با نظام‌های آموزشی خاص خود وجود داشتند و کتیبه‌های یافت‌شده در شمال سودان نشان می‌دهد که سودانیان از دوران پادشاهی نَبتَه در حدود ۷۵۰ پیش از میلاد با نوشتار آشنا بودند. با ورود اسلام، خلاوی که نقش محوری در حفظ قرآن کریم، حدیث و آموزش مبانی زبان عربی و حساب داشتند، از اواسط سده هفتم میلادی گسترش یافتند.[۴]

دوران حکومت مشترک، ۱۸۹۸–۱۹۵۶

کلاس درس آناتومی در حدود سال ۱۹۰۰
کالج گوردون در خارطوم، ۱۹۳۶
مدرسه خواهران در خارطوم

پس از برپایی حکومت مشترک انگلیسی-مصری، سیاست کلی بر سودانی‌سازی تدریجی دستگاه اداری و جایگزینی لبنانی‌ها و مصریانی بود که پیش‌تر پست‌های رسمی را در دست داشتند. لرد کرومر در سال ۱۹۰۳ این سیاست را به‌روشنی تعریف کرد و تأکید داشت که آموزش باید بر آموزش ابتدایی پایه برای توده مردم متمرکز شود.[۵] با این هدف، در سال ۱۹۰۰ مقامات استعماری آغاز به ساختن نظام مدرسه‌ای کردند که هدف آن تربیت مأموران سودانی برای ردیف‌های پایین‌تر دستگاه اداری بود. تلاش‌هایی برای بازگشایی هر چه بیشتر «کُتّاب» ها از طریق پرداخت یارانه به آموزگاران صورت گرفت. کارگاه‌های آموزشی در کسلا، ام‌درمان و کالج گوردون برپا شدند؛ اما سودانی‌های طبقه بالا از فرستادن فرزندانشان به این کارگاه‌ها خودداری کردند. از این‌رو چهار مدرسه ابتدایی دولتی تأسیس شد. تا سال ۱۹۱۴ این سیاست به بار نشست و دانش‌آموختگان این مدارس ردیف‌های پایین‌تر دستگاه اداری را پر کردند.[۶]

برای آموزش عالی، کالج گوردون یادبود در سال ۱۹۲۰ توسط بریتانیایی‌ها در خارطوم بنیان‌گذاری شد و دانشگاه اسلامی ام‌درمان نیز در سال ۱۹۱۲ تأسیس گردید.[۷]

آموزش دختران برای نخستین بار در سال ۱۹۰۷ به ابتکار شیخ بابکر بدری در روفاعه در استان نیل آبی آغاز شد و سرانجام این طرح نیز یارانه دولتی دریافت کرد.[۷]

در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ مدارس متوسطه در شمال سودان گسترش یافتند. در سال ۱۹۳۸ تصمیم به برپایی آموزش پس از دوره متوسطه گرفته شد که به تأسیس دانشگاه انجامید. در سال ۱۹۴۴ این مدارس برای تشکیل یک دانشگاه با ارائه مدارک معادل مدارک دانشگاه‌های بریتانیا ادغام شدند.[۸]

در میان سال‌های ۱۸۹۸ تا ۱۹۳۰ سیاست حکومت مشترک در جنوب صرفاً حفظ کنترل نظامی پایه بر منطقه بود. جوامع میسیونری مسیحی مجاز بودند در جنوب مدرسه تأسیس کنند، اما در شمال این اجازه را نداشتند. تا سال ۱۹۲۲ توسعه مدارس در جنوب یکسره در دست میسیونرها بود. در سال ۱۹۲۲ دولت آغاز به پرداخت کمک مالی به مدارس میسیونری کرد و از سال ۱۹۲۶ این کمک به‌گونه‌ای چشمگیر افزایش یافت. نخستین مدرسه دولتی در سال ۱۹۴۰ گشایش یافت. آموزش در مقطع ابتدایی به زبان‌های محلی و در مقاطع بالاتر به انگلیسی بود.[۹]

در سال ۱۹۴۷ در مدارس دولتی و غیردولتی شمال ۸۴٬۸۲۶ دانش‌آموز و در مدارس جنوب ۱۹٬۱۹۵ دانش‌آموز حضور داشتند.[۱۰]

استقلال و پس از آن

دستگاه آموزشی در زمان استقلال در وضعیت مناسبی بود و دولت جدید به تأسیس مدارس و دانشگاه‌های تازه ادامه داد.

در سال ۱۹۸۹ پنج دانشگاه دولتی و دو دانشگاه خصوصی در سودان وجود داشت.[۱۱]

دولت بشیر

در سپتامبر ۱۹۹۰ دولت عمر البشیر با پشتیبانی رهبران اخوان‌المسلمین و آموزگاران و مدیران اسلامگرا که از محکم‌ترین حامیان رژیم بودند، تصمیم به اسلامی‌سازی مدارس گرفت.

برنامه درسی اسلامی برای همه مدارس، دانشکده‌ها و دانشگاه‌ها طراحی و اجباری شد. این برنامه دو بخش داشت: بخش اول اجباری برای همه دانش‌آموزان که مبتنی بر قرآن کریم و کتاب‌های معتبر حدیث بود و بخش دوم اختیاری که به دانش‌آموز امکان انتخاب تخصص‌هایی متناسب با استعداد و گرایشش را می‌داد. افزون بر این، عضویت در نیروهای دفاع مردمی که یک نهاد شبه‌نظامی وابسته به جبهه اسلامی ملی بود، به شرط پذیرش در دانشگاه تبدیل شد.

در کمتر از یک سال دولت دستور داد عربی جایگزین انگلیسی به‌عنوان زبان تدریس شود. همچنین حدود هفتاد تن از اعضای هیئت علمی دانشگاه خارطوم که با سیاست جدید مخالف بودند اخراج شدند. دولت همچنین دستور داد شمار دانشجویان دانشگاهی دو برابر شود و دانشگاه‌های تازه‌ای گشایش یابند.

این تغییرات در جنوب بسیار ناخوشایند بود و به تبدیل شورش جنوب به یک جنگ داخلی واقعی کمک کرد. در پیامد آن، امکانات آموزشی در جنوب عمدتاً از میان رفتند.

تا سال ۲۰۰۶ تعداد مؤسسات آموزش عالی به ۲۷ دانشگاه دولتی، ۵ دانشگاه خصوصی، ۹ کالج فنی دولتی و ۴۶ کالج خصوصی رسید. پایگاه داده آموزش عالی جهان IAU نشان می‌دهد شمار دانشجویان از ۶٬۰۸۰ نفر در سال ۱۹۸۹ به ۳۸٬۶۲۳ نفر در سال ۱۹۹۹/۲۰۰۰ رسید که افزایشی ۵۳۵ درصدی است. کل ثبت‌نام در آموزش عالی در سال ۲۰۰۰ برابر با ۲۰۴٬۱۱۴ دانشجو بود که ۴۷ درصد آن‌ها زن بودند.[۱۲] گروه بانک جهانی در سال ۲۰۱۸ برآورد کرد که بیش از ۴۰ درصد کودکان ۵ تا ۱۳ ساله از هیچ‌گونه آموزشی بهره‌مند نمی‌شوند.[۷]

مقر دانشگاه آزاد سودان

دولت حمدوک

در جریان گذار دموکراتیک سودان ۲۰۱۹ که هدف آن تکمیل گذارهای نهادی انقلاب ۲۰۱۸–۲۰۱۹ بود، قرار شد سهم بودجه ملی اختصاص‌یافته به آموزش از ۳ درصد در دوران البشیر در سال ۲۰۱۸[۱۳] به ۲۰ درصد افزایش یابد.[۱۴]

در سال ۲۰۲۰، گروه بانک جهانی مبلغ ۶۱٫۵ میلیون دلار برای بهبود آموزش در سودان اختصاص داد.[۱۵] با این حال، حدود هفت میلیون کودک — یعنی تقریباً از هر سه کودک یک‌نفر — از آموزش باکیفیت محروم بودند یا ترک تحصیل کرده بودند. جنگ داخلی سودان (۲۰۲۳–اکنون) آموزش را به شدت مختل کرد و میلیون‌ها کودک در سن مدرسه را از تحصیل بازداشت.[۱۶]

سطوح آموزشی

پیشرفت در نظام آموزشی سودان به شکل زیر ساختاربندی شده‌است:

اول: پیش‌دبستانی و مراقبت روزانه. از سن ۳ تا ۴ سالگی آغاز می‌شود و بسته به خانواده، ۱ تا ۲ پایه دارد.

دوم: مدرسه ابتدایی. دانش‌آموزان پایه اول در سن ۶ تا ۷ سالگی وارد می‌شوند. در دوران ریاست‌جمهوری البشیر این دوره ۸ سال بود که قرار بود از سال تحصیلی ۲۰۲۰/۲۰۲۱ به ۶ سال تغییر یابد.[۱۴] در پایان پایه هشتم دانش‌آموز ۱۳ تا ۱۴ ساله است و آماده شرکت در آزمون گواهینامه و ورود به دبیرستان می‌شود.[۱۷]

سوم: مدرسه راهنمایی. از سال تحصیلی ۲۰۲۰/۲۰۲۱ قرار شد این دوره ۳ سال داشته باشد.[۱۷]

چهارم: دبیرستان. از سال تحصیلی ۲۰۲۰/۲۰۲۱ قرار شد این دوره نیز ۳ سال باشد. در این سطح موضوعاتی مانند شیمی، زیست‌شناسی، فیزیک و جغرافیا تدریس می‌شوند. سن دانش‌آموزان در این مرحله از حدود ۱۴–۱۵ تا ۱۷–۱۸ سال است.[۱۷]

آموزش عالی

سودان در سال ۲۰۰۵ خانه ۲۷ دانشگاه دولتی و دست‌کم ۴۶ دانشگاه و کالج خصوصی بود که اکثریت قریب به اتفاق آن‌ها در شمال کشور قرار داشتند.[۱۸] این مؤسسات ۴۴۷٬۰۰۰ دانشجو داشتند که ۶۹٬۰۰۰ نفر از آن‌ها تحصیل را به پایان رساندند.[۱۸] ارقام مشابه برای سال‌های ۱۹۹۷–۱۹۹۸ (تنها مؤسسات دولتی) ۱۵۲٬۰۰۰ دانشجو و ۲۶٬۰۰۰ فارغ‌التحصیل بود.[۱۸] در سال‌های ۲۰۰۷–۲۰۰۸ بیش از ۵۰٬۰۰۰ دانشجو از دانشگاه‌های دولتی فارغ‌التحصیل شدند.[۱۸] وزارت آموزش عالی گزارش داد که در سال‌های ۲۰۰۹–۲۰۱۰ حدود ۵۱۳٬۰۰۰ دانشجو در دانشگاه‌های دولتی و خصوصی تحصیل می‌کردند.[۱۸]

پیش از سال ۲۰۰۵ تدریس یکسره به زبان عربی بود مگر در موارد اندکی، از جمله دانشگاه جوبا که بر اساس توافق‌نامه صلح ۲۰۰۵، تدریس به انگلیسی در آن از سر گرفته شد.[۱۸] پذیرش بر اساس بالاترین نمرات آزمون گواهینامه مدرسه سودان که در پایان دوره متوسطه برگزار می‌شد، انجام می‌گرفت.[۱۸] مردان معمولاً پیش از ورود به دانشگاه باید خدمت سربازی می‌کردند.[۱۸] این الزامات در کنار فقر گسترده کشور، ثبت‌نام در دانشگاه را محدود می‌کردند.[۱۸]

نخستین دانشگاه سودان، دانشگاه خارطوم، در سال ۱۹۰۲ گشایش یافت.[۱۸] این دانشگاه با نام کالج گوردون یادبود به‌عنوان یک دبیرستان آغاز به کار کرد و سپس در سال ۱۹۳۷ وابسته به دانشگاه لندن شد و مدارک کارشناسی اعطا کرد.[۱۸] در سال ۱۹۵۶ و همزمان با استقلال، به نهاد مستقل مدرک‌دهنده تبدیل شد.[۱۸] دانشگاه خارطوم با چهار پردیس، دانشگاه پیشرو کشور باقی ماند، اما از فشارهای سیاسی و جنگ نیز در امان نبود. حدود ۷۰ عضو هیئت علمی که با اصلاحات اسلامگرایانه البشیر مخالف بودند در اوایل دهه ۱۹۹۰ اخراج شدند و در ژانویه ۱۹۹۷ دانشگاه موقتاً تعطیل شد تا دانشجویان به نیروهای مسلح بپیوندند.[۱۸]

بیشتر ناظران بر این اتفاق نظر داشتند که این نهاد یکی از نخبه‌های آفریقا در اوایل دهه ۲۰۰۰ به سایه‌ای از آنچه بود تبدیل شده‌است.[۱۸] پاکسازی‌های پیاپی استادان پس از «انقلاب» های ۱۹۶۴، ۱۹۶۹ و ۱۹۸۹ برخی از بهترین استعدادها را از پردیس محروم کرد.[۱۸] کاهش سطح دبیرستان‌ها در پی تجربه «سوسیالیستی» دهه ۱۹۷۰ و ناپدید شدن انگلیسی به‌عنوان زبان تدریس پس از سال ۱۹۹۰ کیفیت دانشجویان ورودی را پیوسته کاهش داد.[۱۸]

آموزش عالی پس از استقلال عمدتاً در اختیار سودانی‌های شمالی بود، به‌ویژه ساکنان منطقه پایتخت.[۱۸] در اواسط دهه ۱۹۷۰ چهار دانشگاه، ۱۱ کالج و ۲۳ مؤسسه در سودان وجود داشت.[۱۸] دانشگاه‌ها در منطقه پایتخت بودند و همه مؤسسات آموزش عالی در شمال قرار داشتند.[۱۸] تا سال ۱۹۸۰ دو دانشگاه جدید گشایش یافتند: یکی در ود مدنی (دانشگاه جزیره) و دیگری در جوبا.[۱۸] تا سال ۱۹۹۰ برخی مؤسسات به کالج ارتقا یافتند و بسیاری از آن‌ها بخشی از نهاد مستقلی به نام مؤسسه کالج‌های فنی خارطوم (معروف به پلی‌تکنیک خارطوم) شدند.[۱۸]

دهه ۱۹۹۰ شاهد گسترش چشمگیر آموزش عالی در مناطق خارج از محور سنتی شمالی بود.[۱۸] تعدادی دانشگاه تازه تأسیس شدند؛ از جمله دانشگاه کردفان، دارفور، دانشگاه نیل آبی (در الدمازین)، دانشگاه بحر الغزال، دانشگاه نیل علیا و دانشگاه الامام المهدی (در کوستی).[۱۸] همچنین برخی کالج‌های استانی به مرتبه دانشگاه ارتقا یافتند، از جمله دانشگاه نیالا (نیالا)، دنقله، دانشگاه دریای سرخ (پورت سودان)، دانشگاه کسلا و دانشگاه قضارف (الغضارف).[۱۸] در سال ۱۹۹۳ دانشگاه نیلین هنگامی تأسیس شد که دولت سودان شعبه خارطوم دانشگاه قاهره را که در اصل در سال ۱۹۵۵ بنیان‌گذاری شده بود، تصاحب کرد.[۱۸]

مؤسساتی نیز برای آموزش‌های تخصصی ویژه طراحی شده بودند.[۱۸] دانشگاه اسلامی ام‌درمان که در سال ۱۹۲۱ تأسیس شد، عمدتاً برای تربیت قضات و دانشمندان دینی مسلمان بود.[۱۸] دانشگاه احفاد برای زنان در ام‌درمان پیشروترین نهاد آموزش زنان در سودان به‌شمار می‌رفت.[۱۸] دانشگاه اهلیه ام‌درمان نیز مورد توجه ویژه است که در سال ۱۹۸۲ توسط دانشگاهیان، متخصصان و بازرگانان برای پاسخ به تقاضای روزافزون آموزش عالی و آموزش عملی تأسیس شد.[۱۸] پشتیبانی از این دانشگاه عمدتاً از کمک‌های خصوصی و بنیادهای خارجی و نیز از دولت تأمین می‌شد و برنامه درسی آن که به زبان انگلیسی و با گرایش به آموزش شغلی تدریس می‌شد، محبوبیت زیادی داشت.[۱۸]

گسترش آموزش عالی در دهه ۱۹۹۰ با افزایش بودجه همراه نبود؛ از این‌رو سهم اعتبارات اختصاص‌یافته به هر نهاد از نیاز واقعی آن بسیار کمتر بود.[۱۸] در پیامد آن، ساختمان‌ها، آزمایشگاه‌ها، کتابخانه‌ها و سایر امکانات، به‌ویژه در نهادهای کهن‌تر، به شدت رو به فرسودگی رفتند.[۱۸] تأثیر عربی‌سازی و اسلامی‌سازی برنامه‌های درسی دانشگاه‌ها موجب شد دانشجویان به جای توسعه مهارت‌های تحلیل و تفکر انتقادی، بیشتر دغدغه قبول شدن در امتحانات را داشته باشند.[۱۸] جهش اقتصادی ناشی از صادرات نفت این امید را زنده کرد که شاید این روند معکوس شود.[۱۸] افزون بر این، پس از امضای توافق‌نامه صلح جامع در سال ۲۰۰۵، رابطه میان دولت با استادان و دانشجویان دانشگاه‌ها تا حدی بهبود یافت.[۱۸]

فرصت‌های آموزشی

از سال ۲۰۱۱، دولت آموزش ابتدایی رایگان را برای کودکان ۶ تا ۱۴ ساله — دست‌کم در نظر — تأمین می‌کرد. تعطیلی مدارس به دلیل درگیری‌های مسلحانه همچنان رخ می‌داد، اما برخی روندهای امیدوارکننده نیز وجود داشت. در سال ۱۹۹۶ تنها ۴۴ درصد از جمعیت در سن تحصیل در سودان در مدرسه حضور داشتند (۴۷ درصد پسران و ۴۰ درصد دختران). گروه بانک جهانی نرخ ثبت‌نام در مقطع ابتدایی را در سال ۲۰۰۴ برابر با ۶۰ درصد با نرخ تکمیل ۴۹ درصد برآورد کرد؛ ارقام مشابه برای سال ۲۰۰۰ به ترتیب ۵۱ و ۳۹ درصد بود. ثبت‌نام در دوره متوسطه در سال ۲۰۰۴ به ۳۳ درصد رسید در حالی که در سال ۲۰۰۰ این رقم ۲۶ درصد بود. داده‌های یک پیمایش بهداشت خانوار در سال ۲۰۰۶ در شمال و جنوب سودان نشان داد که تنها ۵۳٫۷ درصد کودکان در مدرسه ابتدایی حضور داشتند.[۱۸]

ابتکاراتی برای گسترش فرصت‌های آموزشی در برنامه‌ریزی سودان گنجانده شدند. نخست، دولت شروع به پاسخگویی به نیازهای آموزشی آوارگان داخلی کرد. با کمک سازمان‌های بین‌المللی، دانش‌آموزان آواره در اجتماعات موقت خود آموزش دیدند. برنامه دوم برای پرداختن به مسئله آموزش در میان گروه‌های کوچ‌نشین طراحی شد که دست‌کم ۸۰ گروه از آن‌ها در سودان وجود داشتند. در سال ۲۰۰۹ مسئولان آموزشی سودان آغاز به جایگزینی مدارس سیار با مدارس ثابت از جمله مدارس شبانه‌روزی کردند. سومین ابتکار نیز در سال ۲۰۰۹ برای افزایش ثبت‌نام دختران در مدارس ابتدایی شمال با هدف افزودن بیش از یک میلیون دانش‌آموز دختر تا سال ۲۰۱۱ راه‌اندازی شد.[۱۸]

خلاوی

در سال ۲۰۲۰ بیش از ۳۰٬۰۰۰ خلوه یا مدرسه دینی وجود داشت که معمولاً توسط یک شیخ اداره می‌شد و در آن‌ها کودکان حفظ قرآن کریم را می‌آموختند. این مدارس وعده‌های غذایی رایگان، نوشیدنی و اقامت فراهم می‌کردند و خانواده‌های کم‌درآمد اغلب فرزندانشان را به جای مدارس رسمی به آن‌ها می‌فرستادند.[۷]

بر پایه منابع عربی، خلاوی در سودان نخستین بار در دوران حکمرانی شیخ عجیب المانجلک (۱۵۷۰–۱۶۱۱) پدیدار شدند و به‌مثابه راه‌حلی میانه میان دو جریان دینی برآمدند: علمای مذهب مالکی که تدریس یا نماز پسران را در مساجد نمی‌پذیرفتند و شیوخ صوفیه که گرایش به کناره‌گیری از مردم داشتند. از این‌رو خلاوی به‌صورت خانه‌هایی ملحق به مساجد ساخته شدند.

در خلاوی دانش‌آموزان به کلاس‌های مجزا تقسیم نمی‌شوند، بلکه از روش آموزش انفرادی پیروی می‌شود: شیخ هر دانش‌آموز را جداگانه دنبال می‌کند و بر اساس توان جذب او آموزش می‌دهد. یک شیخ با کمک دانش‌آموزان پیشرفته‌تر می‌تواند بر حدود صد دانش‌آموز در سطوح مختلف نظارت کند.

حقوق آموزشی

ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI) دریافته است که سودان تنها ۴۲٫۳ درصد از آنچه باید بر اساس سطح درآمد کشور در زمینه حق آموزش محقق سازد، تحقق می‌بخشد.[۱۹] HRMI حق آموزش را با نگاه به حق آموزش ابتدایی و متوسطه به طور جداگانه بررسی می‌کند. با در نظر گرفتن سطح درآمد سودان، این کشور ۴۷٫۰ درصد از آنچه بر اساس منابع (درآمد) خود باید برای آموزش ابتدایی محقق سازد را تحقق می‌بخشد، اما این رقم برای آموزش متوسطه تنها ۳۷٫۶ درصد است.[۱۹]

منابع

  1. ↑ Seri-Hersch, Iris (28 فوریه 2017). "Education in Colonial Sudan, 1900–1957". Oxford Research Encyclopedia of African History (in English). doi:10.1093/acrefore/9780190277734.013.12. ISBN 978-0-19-027773-4.
  2. ↑ Joshua A. Fishman &c, Post-imperial English, De Gruyter, 1996, p.340
  3. ↑ Seri-Hersch, Iris (28 فوریه 2017). "Education in Colonial Sudan, 1900–1957". Oxford Research Encyclopedia of African History (in English). doi:10.1093/acrefore/9780190277734.013.12. ISBN 978-0-19-027773-4.
  4. ↑ «Education in Sudan: A Long History but Deeply Troubled Reality». Fanack (به انگلیسی آمریکا). ۶ اکتبر ۲۰۲۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ [[Gabriel Warburg|گابریل واربورگ]], The Sudan under Wingate: administration in the Anglo-Egyptian Sudan, 1899-1916, p.87-88, p.30.
  6. ↑ Warburg, The Sudan under Wingate, p.91.
  7. 1 2 3 4 «Education in Sudan: A Long History but Deeply Troubled Reality». Fanack (به انگلیسی آمریکا). ۶ اکتبر ۲۰۲۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Tim Niblock, Class and power in the Sudan: the dynamics of Sudanese politics, 1898-1985, p.126
  9. ↑ Tim Niblock, Class and power in the Sudan: the dynamics of Sudanese politics, 1898-1985, p.151
  10. ↑ "Sudan Almanac 1949" Public Relations Office, Sudan Government, Khartoum, Pp. 102 & 103
  11. ↑ David Watson, &c, The Engaged University, International studies in higher education, Taylor and Francis: 2011, p.142
  12. ↑ Watson &c, The engaged university, 2011, p.142.
  13. ↑ «Dabanga - Education 3 percent». Radio Dabanga. دریافت‌شده در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. 1 2 «Dabanga - Education 20 percent». Radio Dabanga. دریافت‌شده در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ "World Bank Project to Boost Reforms and Quality Education in Sudan Approved with $61.5 Million Grant from the Global Partnership for Education". World Bank (in English). 18 نوامبر 2020. Retrieved 12 دسامبر 2020.
  16. ↑ «A children's crisis». UNICEF Sudan. ۶ نوامبر ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. 1 2 3 «Dabanga - Education understanding». Radio Dabanga. دریافت‌شده در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 «Sudan country profile» (PDF). Library of Congress Federal Research Division. دسامبر ۲۰۰۴. دریافت‌شده در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. 1 2 "Sudan - HRMI Rights Tracker". rightstracker.org (in English). Archived from the original on 24 مارس 2022. Retrieved 28 مارس 2022.

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.