آموزش در شیلی
 | |
| وزارت آموزش شیلی | |
|---|---|
| وزیر معاون وزیر | نیکولاس کاتالدو الخاندرا آراتیا |
| بودجهٔ آموزش و پرورش ملی (۲۰۲۲) | |
| بودجه | ۱۴٫۴ میلیارد دلار آمریکا[۱] |
| داده‌های همگانی | |
| زبان‌های نخست | اسپانیایی |
| باسوادی (۲۰۱۵) | |
| مجموع | ۹۶٫۹٪ |
| نام‌نویسی (۲۰۱۴) | |
| مجموع | ۴٫۷۵ میلیون |
| گواهی (۲۰۲۲) | |
| دیپلم متوسطه | ۶۸٪ |
| آموزش عالی | ۴۱٫۲٪ |
| نرخ سوادآموزی برای جمعیت ۱۵ ساله و بالاتر. نرخ‌های دستیابی تحصیلی برای جمعیت ۱۹ ساله و بالاتر. | |
آموزش در شیلی دارای ساختاری چندوجهی و آمیخته از نهادهای دولتی، خصوصی یارانه‌بگیر و خصوصی است که در چارچوب قانون کلی آموزش مصوب ۲۰۰۹ اداره می‌شود. این نظام از چهار سطح آموزشی تشکیل شده‌است: پیش‌دبستانی، ابتدایی، متوسطه و عالی؛ که سه سطح نخست اجباری هستند. افزون بر این، آموزش ویژه و آموزش بزرگسالان به‌عنوان شیوه‌های مکمل در این نظام جای دارند.
شیلی از نظر شاخص‌های آموزشی در میان کشورهای آمریکای لاتین جایگاهی برجسته دارد و نرخ باسوادی آن به بیش از ۹۶ درصد رسیده‌است. دولت در این نظام نقشی تکمیلی ایفا می‌کند و مشارکت بخش خصوصی را در محیطی تنظیم‌شده ترویج می‌دهد. پوشش تحصیلی برای سطوح اجباری بالا و همسو با میانگین کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) است.
در سال ۲۰۲۰ میلادی، شیلی دارای ۱۶٬۴۷۴ مؤسسه آموزشی بود: ۴٬۳۷۳ مرکز پیش‌دبستانی، ۱۱٬۳۴۲ مدرسه ابتدایی و متوسطه و ۱۴۰ مؤسسه آموزش عالی. مجموع ثبت‌نام‌شدگان در همان سال به ۵٬۰۷۹٬۳۱۳ دانش‌آموز و دانشجو رسید که از این تعداد ۱٬۲۲۱٬۰۱۷ نفر در مقطع آموزش عالی تحصیل می‌کردند.
چارچوب حقوقی
بین‌المللی
شیلی به اعلامیه جهانی حقوق بشر (۱۹۴۸) و میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (۱۹۶۶) پیوسته‌است؛ هر دو سند آموزش را به‌مثابه حقی بنیادین به رسمیت می‌شناسند. ماده ۲۶ اعلامیه جهانی حقوق بشر آموزش را حق همگان دانسته، اجباری و رایگان بودن آن را در سطوح پایه تأیید می‌کند و حق والدین در انتخاب نوع آموزش فرزندانشان را به رسمیت می‌شناسد.[۲] ماده ۱۳ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز حق آموزش، سطوح اجباری آن و آزادی تدریس را تصریح می‌کند.
ملی
چارچوب حقوقی داخلی نظام آموزشی شیلی بر پایه‌های زیر استوار است:
- قانون اساسی جمهوری شیلی (۱۹۸۰): ماده ۱۹ این قانون دو حق بنیادین را تضمین می‌کند: حق آموزش (بند ۱۰) که شامل تکلیف و حق مقدم والدین در تربیت فرزندان، اجباری بودن آموزش از سطح کودکستان تا پایان دوره متوسطه و وظیفه دولت در تأمین مالی نظام رایگان آموزشی است؛ و آزادی تدریس (بند ۱۱) که حق تأسیس، سازماندهی و اداره مؤسسات آموزشی را در محدوده اخلاق عمومی و نظم اجتماعی به رسمیت می‌شناسد.[۳]
- قانون آموزش ارگانیک قانون اساسی (LOCE): در سال ۱۹۹۰ وضع شد و شرایط تأسیس و اداره مؤسسات آموزشی دولتی و خصوصی را تنظیم می‌کرد. بخش مربوط به آموزش عالی این قانون همچنان معتبر است و در متن قانون کلی آموزش ادغام شده‌است.
- قانون کلی آموزش (LGE): در سال ۲۰۰۹ در پی انقلاب پنگوئن‌ها تصویب شد و چارچوب‌های نوینی برای آموزش مدرسه‌ای (ابتدایی و متوسطه) برقرار کرد.[۴]
پیشینه
دوره استعمار
در دوره استعمار اسپانیا، آموزش عمدتاً در اختیار کلیسا و به‌ویژه فرقه‌های مذهبی مستقر در کشور بود. یسوعیان و دومینیکن‌ها نقش محوری داشتند. آموزش در سطح ابتدایی بر خواندن، نوشتن، آموزش مذهبی (کاتکیسم) و حساب متمرکز بود. فرقه‌های مرسدری و فرانسیسکن نیز در شهرهای کونسپسیون، اوسورنو، لا ایمپریال و والدیویا مدارسی تأسیس کردند. در قرن هفدهم سه مرکز آموزش عالی با مرتبه دانشگاه پاپی ایجاد شد: کولخیو ماکسیمو سان میگل وابسته به یسوعیان و دانشگاه سن توماس آکوئیناس شیلی وابسته به دومینیکن‌ها، هر دو در سانتیاگو؛ و دانشگاه پنکوپولیتانا در کونسپسیون که به مدت ۴۳ سال فعال بود. در سال ۱۷۵۸ با مجوز فیلیپه پنجم، دانشگاه سن فلیپه —پیشین دانشگاه شیلی— تأسیس شد.[۵]
دوره استقلال
با استقلال شیلی، آموزش به یکی از دغدغه‌های اصلی رهبران میهن‌پرست تبدیل شد. در سال ۱۸۱۲ کتابخانه ملی و در سال ۱۸۱۳ مؤسسه ملی تأسیس شدند. همه متون قانون اساسی این دوره، دولت را به نگهداری مدارس ابتدایی ملزم می‌کردند.[۳]
دوره جمهوری
سده نوزدهم
پس از تثبیت ساختار دولتی، رویدادهای مهمی در عرصه آموزش رخ داد. در سال ۱۸۴۲ دانشگاه سن فلیپه به دانشگاه شیلی تبدیل شد و نخستین دانشسرای مقدماتی آمریکای جنوبی نیز تأسیس گردید. در سال ۱۸۴۸ مدرسه هنرها و پیشه‌ها برای پیشبرد آموزش فنی برپا شد. در ۱۸۶۰ قانون آموزش ابتدایی تصویب و در ۱۸۷۷ فرمان آمونتگی صادر شد که راه ورود زنان به آموزش عالی را گشود.[۵]
در سده نوزدهم نظام‌های دولتی و خصوصی آموزشی در کنار هم وجود داشتند؛ نظام خصوصی زیر سلطه کلیسای کاتولیک بود. در ۱۸۸۸ دانشگاه کاتولیک پاپی شیلی (دانشگاه کاتولیک شیلی) به‌عنوان نخستین مرکز خصوصی آموزش عالی کشور تأسیس شد. در ۱۸۸۹ نیز مؤسسه تربیت معلم برای آموزش دبیران دوره متوسطه بنیان‌گذاری گردید.[۵]
سده بیستم
در سال ۱۹۲۰ قانون آموزش ابتدایی اجباری، حداقل سه سال تحصیل را الزامی کرد. در ۱۹۲۱ نخستین دانشگاه خارج از سانتیاگو، دانشگاه کونسپسیون، تأسیس شد. دانشگاه‌های خصوصی دیگری نیز در مناطق مختلف پدید آمدند: دانشگاه کاتولیک والپارایسو (۱۹۲۸)، دانشگاه فنی فدریکو سانتا ماریا (۱۹۳۱)، دانشگاه اوسترال والدیویا (۱۹۵۴) و دانشگاه کاتولیک شمال (۱۹۵۶). در ۱۹۴۷ مدرسه هنرها و پیشه‌ها با دیگر مؤسسات فنی در دانشگاه فنی دولت (UTE) ادغام شدند. شورای رؤسای دانشگاه‌های شیلی (CRUCH) در سال ۱۹۵۴ تشکیل شد.[۵]
در سال ۱۹۶۵ در دوران ریاست‌جمهوری ادواردو فری مونتالوا، اصلاحات عمیق آموزشی آغاز شد: دوره متوسطه از ۶ به ۴ سال کاهش یافت و «آموزش ابتدایی» (مقدماتی) از ۶ به ۸ سال افزایش پیدا کرد. در اواخر دهه ۱۹۶۰ دانشگاه‌ها دوره اصلاحات دانشگاهی را گذراندند که هدف آن دموکراتیک‌تر کردن مدیریت این مؤسسات بود.[۵]
پس از کودتای ۱۹۷۳، فرایند عقب‌گرد در دموکراسی آموزشی آغاز شد. در ۱۹۷۴ دانشسراهای تربیت معلم حذف و وظیفه تربیت معلمان ابتدایی به دانشگاه‌ها سپرده شد. در ۱۹۸۱ شعبه‌های دانشگاه شیلی و دانشگاه فنی دولت به دانشگاه‌های منطقه‌ای مستقل تبدیل شدند و تأسیس دانشگاه‌های خصوصی مستقل از شورای رؤسا مجاز گردید. همچنین مدارس دولتی از دولت مرکزی به شهرداری‌ها منتقل شدند (شهرداری‌سازی آموزش). در پایان دوره نظامی، قانون آموزش ارگانیک قانون اساسی (LOCE) تصویب شد که چارچوب آموزش شیلی از سطح پیش‌دبستانی تا آموزش عالی را مشخص می‌کرد.[۵]
پس از بازگشت به دموکراسی، تغییرات برنامه درسی گسترده‌ای انجام شد. در ۱۹۹۲ اساسنامه معلمان تصویب و در ۱۹۹۶ برنامه روز تحصیلی کامل (JEC) آغاز شد. انقلاب پنگوئن‌ها در سال ۲۰۰۶ آموزش را به محور مرکزی سیاست شیلی تبدیل کرد و در پی آن قانون کلی آموزش جایگزین LOCE شد که اصلاحات مهمی در فرایندهای پذیرش، برنامه درسی و اعتبارسنجی رسمی مؤسسات آموزشی پیش‌بینی کرده‌است.[۶]
ساختار نظام آموزشی
| تحصیلات دانشگاهی | تحصیلات حرفه‌ای | سن متداول | |||
|---|---|---|---|---|---|
| دکترا | بازار کار | +۴ | |||
| کارشناسی ارشد | +۲ | ||||
| کارشناسی | حرفه‌ای | +۲–۵ | |||
| باکالوریا | فنی سطح عالی | +۲ | |||
| متوسطه علمی-انسانی (اجباری) | متوسطه فنی-حرفه‌ای (اجباری) | ۱۸–۱۸ | |||
| ۱۷–۱۷ | |||||
| ۱۶–۱۶ | |||||
| ۱۵–۱۵ | |||||
| ابتدایی (اجباری) | ۱۴–۱۴ | ||||
| ۱۳–۱۳ | |||||
| ۱۲–۱۲ | |||||
| ۱۱–۱۱ | |||||
| ۱۰–۱۰ | |||||
| ۹–۹ | |||||
| ۸–۸ | |||||
| ۷–۷ | |||||
| پیش‌دبستانی | ۰–۶ | ||||
پیش‌دبستانی
پیش‌دبستانی به کودکان ۸۴ روزه تا ۶ ساله خدمات آموزشی ارائه می‌دهد. این سطح از تاریخ ۲۱ مه ۲۰۱۳ (۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۲) با اعلام رئیس‌جمهور وقت سباستیان پینیرا اجباری شد و کودکستان (کیندر) پیش‌نیاز ورود به دوره ابتدایی گردید. مراکز نگهداری کودک و مهدهای کودک با اداره شهرداری، خصوصی یارانه‌بگیر، خصوصی، JUNJI (اداره ملی مهدهای کودک) یا بنیاد اینتگرا خدمات پیش‌دبستانی ارائه می‌دهند.[۷]
سطوح این دوره عبارتند از:[۷]
- سالا کونا کوچک (Sala Cuna Menor): کودکان ۸۵ روزه تا یک ساله
- سالا کونا بزرگ (Sala Cuna Mayor): کودکان یک تا دو ساله
- سطح میانی کوچک (Nivel Medio Menor): کودکان دو تا سه ساله
- سطح میانی بزرگ (Nivel Medio Mayor): کودکان سه تا چهار ساله
- اول انتقالی یا پیش‌کودکستان (Pre-Kinder): کودکان چهار تا پنج ساله
- دوم انتقالی یا کودکستان (Kinder): کودکان پنج تا شش ساله
قانون دسترسی رایگان به دو سطح آخر پیش‌دبستانی را تضمین کرده‌است.[۸] اصلاحیه قانون اساسی سال ۲۰۱۳ مقرر کرد که دسترسی رایگان به چهار سطح گسترش یابد و سطح آخر (کودکستان) اجباری و پیش‌نیاز ورود به دوره ابتدایی شود؛ بدین‌ترتیب ۱۳ سال آموزش تضمین‌شده فراهم آمد.[۹]
در سال ۲۰۱۵ قانونی تصویب شد که ساختار مدیریتی نوینی برای سطح پیش‌دبستانی ایجاد کرد.[۱۰]
دوره ابتدایی
آموزش ابتدایی از اصلاحات ۱۹۶۵ به این سو، نخستین حلقه آموزش مدرسه‌ای است. قانون شیلی در سال ۱۹۲۰ چهار سال تحصیل اجباری برقرار کرده بود؛ این حداقل در ۱۹۲۹ به شش سال افزایش یافت و از ۱۹۶۵ دوره ابتدایی هشت‌ساله به دو چرخه و هشت پایه تقسیم شد (برای کودکان ۶ تا ۱۳ ساله):[۱۱]
- چرخه اول: پایه‌های اول تا چهارم (سنین ۶ تا ۱۰ سال)
- چرخه دوم: پایه‌های پنجم تا هشتم (سنین ۱۰ تا ۱۴ سال)
قانون کلی آموزش ۲۰۰۹ تغییر ساختار به آموزش ابتدایی شش‌ساله و متوسطه شش‌ساله را پیش‌بینی کرده‌است که از سال ۲۰۲۶ میلادی اجرا می‌شود.
دولت شیلی یک نظام گسترده کوپن آموزشی را اجرا می‌کند که حدود ۹۳ درصد دانش‌آموزان ابتدایی و متوسطه را پوشش می‌دهد. این نظام بر پرداخت مستقیم به مدارس بر اساس میزان حضور روزانه استوار است.[۱۲]
نسبت ثبت‌نام خالص (برای دانش‌آموزان سنین مدرسه) در ۲۰۰۹ برای دوره ابتدایی ۹۳٫۱۹ درصد و برای دوره متوسطه ۷۰٫۷۰ درصد بود.[۱۳]
| نوع مدرسه | دانش‌آموزان (۲۰۱۴)[۱۴] | درصد |
|---|---|---|
| مدیریت تفویض‌شده | ۴۶٬۸۸۰ | ۱٫۳۳ |
| خصوصی بدون یارانه | ۲۷۰٬۰۸۵ | ۷٫۶۴ |
| خصوصی یارانه‌بگیر | ۱٬۹۱۳٬۸۳۸ | ۵۴٫۱۳ |
| شهرداری (دولتی) | ۱٬۳۰۵٬۰۳۲ | ۳۶٫۹۱ |
| مجموع | ۳٬۵۳۵٬۸۳۵ | ۱۰۰٫۰۰ |
دوره متوسطه
آموزش متوسطه به سه شاخه تقسیم می‌شود: علمی-انسانی، فنی-حرفه‌ای و هنری (از سال ۲۰۰۶)، هر یک به مدت چهار سال. در ۲۰۰۳ رئیس‌جمهور ریکاردو لاگوس و وزیر آموزش ماریانا آیلوین این دوره را از طریق قانون ۱۹۸۷۶ اجباری اعلام کردند که دوازده سال آموزش اجباری را در شیلی مستقر کرد.[۱۵]
دو سال اول برای هر سه نوع مدرسه یکسان است؛ سال سوم و چهارم بر اساس جهت‌گیری مدرسه متفاوت می‌شوند:
- EMCH (علمی-انسانی): پایه‌های اول تا چهارم؛ برای آماده‌سازی دانش‌آموزان جهت ورود به دانشگاه. از پایه سوم، دانش‌آموزان می‌توانند در رشته علوم (ریاضیات، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی) یا علوم انسانی (ادبیات، تاریخ، فلسفه) تخصص انتخاب کنند.
- EMTP (فنی-حرفه‌ای): پایه‌های اول و دوم با برنامه مشترک با EMCH؛ پایه‌های سوم و چهارم با برنامه‌های تخصصی متفاوت. این شاخه برای ورود سریع به بازار کار طراحی شده‌است.
مدارس ارائه‌دهنده برنامه‌های فنی-حرفه‌ای عبارتند از:[۱۶]
- مدارس صنعتی: برق، مکانیک، الکترونیک، فناوری اطلاعات و مانند آن
- مدارس بازرگانی: مدیریت، حسابداری، منشی‌گری و رشته‌های مشابه
- مدارس فنی: مد، آشپزی، پرستاری و رشته‌های مشابه
- مدارس چندرشته‌ای: ارائه‌دهنده رشته‌هایی از بیش از یک دسته فوق
بیشتر دانش‌آموزان شاخه فنی-حرفه‌ای از پس‌زمینه اقتصادی-اجتماعی ضعیف‌تری برخوردارند.[۱۶]
هزینه‌های تحصیل
مدارس دولتی و خصوصی یارانه‌بگیر می‌توانند هزینه‌ای برای فرایند انتخاب و شهریه سالانه دریافت کنند. شهریه ماهانه در این مدارس داوطلبانه («تأمین مشترک» یا copago) است و برای سطوح پیش‌دبستانی و ابتدایی ممنوع می‌باشد.[۱۲] مدارس خصوصی بدون یارانه آزادند تا هزینه‌های خود را آزادانه تعیین کنند.[۱۲]
نوع چهارمی از مدارس دولتی وجود دارد که توسط وزارت آموزش اداره شده و کاملاً از محل دولتی تأمین مالی می‌شود. در حال حاضر تنها یک چنین مدرسه‌ای وجود دارد: مدرسه ویلا لاس استرلاس در جنوبگان.[۱۲]
آموزش عالی
پذیرش
شیلی سه نوع مؤسسه آموزش عالی دارد که از اصلاحات ۱۹۸۱ سرچشمه می‌گیرند:[۱۷]
- دانشگاه (Universidad): مؤسساتی که می‌توانند همه مدارک حرفه‌ای و درجات دانشگاهی (کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا) اعطا کنند. دوره‌های تحصیلات تکمیلی فقط در دانشگاه‌ها ارائه می‌شود.
- مؤسسه حرفه‌ای (IP): مؤسسات خصوصی که مدارک حرفه‌ای (به جز آنچه منحصراً توسط دانشگاه‌ها اعطا می‌شود) و مدارک فنی سطح عالی اعطا می‌کنند. در ۱۹۸۱ ایجاد شدند.
- مرکز آموزش فنی (CFT): مؤسسات خصوصی که فقط مدارک فنی اعطا می‌کنند. در ۱۹۸۱ ایجاد شدند.
دانشگاه‌ها
همه دانشگاه‌های دولتی و ۲۳ دانشگاه خصوصی عضو شورای رؤسا از یک سامانه پذیرش واحد به نام PSU (آزمون گزینش دانشگاهی) بهره می‌گیرند که توسط دانشگاه شیلی طراحی و ارزیابی می‌شود. این آزمون از دو امتحان اجباری (ریاضیات و زبان) و دو آزمون اختیاری (علوم و تاریخ) تشکیل شده‌است. معدل دوره متوسطه و رتبه دانش‌آموز در کلاس نیز در نمره نهایی پذیرش لحاظ می‌شود.[۱۸]
در سال ۲۰۱۴ مجموعاً ۲۴۷٬۲۹۱ نفر در هر دو آزمون اجباری PSU شرکت کردند.[۱۸] نرخ ترک تحصیل در سال اول آموزش عالی ۳۰ درصد است که عوامل اقتصادی، شغلی و روانشناختی در آن نقش دارند.[۱۹]
در سال ۱۹۸۰ شیلی حدود ۱۱۷ هزار دانشجو در آموزش عالی داشت که تنها ۷٫۲ درصد از گروه سنی ۱۸ تا ۲۴ ساله را نمایندگی می‌کرد. این عدد تا ۱۹۹۰ به ۲۴۵ هزار، تا ۲۰۰۷ به ۶۷۸ هزار و تا ۲۰۱۲ به نزدیک یک میلیون رسید.[۱۷]
| نوع مؤسسه | دانشجویان (۲۰۱۶)[۲۰] | درصد |
|---|---|---|
| دانشگاه‌های «سنتی» دولتی | ۱۹۱٬۸۴۷ | ۱۵٫۴ |
| دانشگاه‌های «سنتی» خصوصی | ۱۵۴٬۰۱۷ | ۱۲٫۳ |
| دانشگاه‌های خصوصی غیرسنتی | ۳۷۴٬۸۸۴ | ۳۰٫۱ |
| مؤسسات حرفه‌ای | ۳۸۴٬۶۶۷ | ۳۰٫۸ |
| مراکز آموزش فنی | ۱۴۱٬۷۲۰ | ۱۱٫۴ |
| مجموع | ۱٬۲۴۷٬۱۳۵ | ۱۰۰٫۰ |
مؤسسات حرفه‌ای و مراکز آموزش فنی
مؤسسات حرفه‌ای (IP) و مراکز آموزش فنی (CFT) برای پذیرش تنها به مدرک فارغ‌التحصیلی دوره متوسطه نیاز دارند. دوره تحصیل در CFT به طور میانگین دو سال و در IP حدود چهار سال است.[۱۷]
هزینه‌های آموزش عالی
همه دانشگاه‌ها، مؤسسات و مدارس فنی شیلی هزینه ثبت‌نام و شهریه دریافت می‌کنند.[۲۱] با این حال، چندین برنامه دولتی وجود دارد:
- صندوق همبستگی اعتبار دانشگاهی (FSCU): وام‌های دولتی با نرخ بهره ثابت ۲ درصد، ویژه دانشجویان نیازمند دانشگاه‌های «سنتی». بازپرداخت برابر ۵ درصد درآمد سالانه فارغ‌التحصیل است و پس از ۱۲ سال بخشوده می‌شود.[۲۱]
- اعتبار با ضمانت دولتی (CAE): وام‌های بانک‌های خصوصی با ضمانت دولت، با نرخ بهره ۲ درصد. بازپرداخت برابر ۱۰ درصد درآمد سالانه است و پس از ۱۵ سال بخشوده می‌شود.[۲۱]
از سال ۲۰۱۶ سی دانشگاه دولتی و خصوصی برای دانشجویان متعلق به فقیرترین ۵۰ درصد جمعیت رایگان هستند.[۲۲]
شیلی از سال ۱۹۸۰ نخستین کشور آمریکای لاتین بود که شهریه در مؤسسات عالی دولتی را معرفی کرد و هم‌اکنون از بالاترین هزینه‌های سالانه آموزش عالی در میان کشورهای در حال توسعه برخوردار است.[۱۷]
پوشش آموزش عالی
نسبت ثبت‌نام خالص (برای سنین ۱۸ تا ۲۴ سال) در ۲۰۰۹ برابر ۲۸٫۸۸ درصد و نسبت کل ثبت‌نام ۳۸٫۷۳ درصد بود.[۱۳]
داده‌های یونسکو برای سال ۲۰۰۹ نشان می‌دهد که ۷۷ درصد دانشجویان آموزش عالی شیلی در مؤسسات خصوصی تحصیل می‌کردند که آن را به کشورهایی چون کره جنوبی (۸۰ درصد) نزدیک می‌کند. آمریکای لاتین منطقه‌ای است با بالاترین سهم ثبت‌نام خصوصی در آموزش عالی جهان (میانگین ۵۰ درصد) و شیلی یکی از پنج کشور بالاتر از این میانگین است.[۱۷]
پیوند به بیرون
منابع
- ↑ «2022 budget law, p. 278» (PDF).
- ↑ https://www.un.org/es/about-us/universal-declaration-of-human-rights.
{{cite web}}: از پارامتر ناشناخته|autor=صرف نظر شد (|author=پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|fechaacceso=صرف نظر شد (|access-date=پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|sitioweb=صرف نظر شد (|website=پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|título=صرف نظر شد (|title=پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک) - 1 2 Nacional, Biblioteca del Congreso. "Biblioteca del Congreso Nacional | Ley Chile". www.bcn.cl/leychile (in Spanish). Retrieved 2026-05-09.
- ↑ Nacional, Biblioteca del Congreso. "Biblioteca del Congreso Nacional | Ley Chile". www.bcn.cl/leychile (in Spanish). Retrieved 2026-05-09.
- 1 2 3 4 5 6 https://centroestudios.mineduc.cl/wp-content/uploads/sites/100/2021/03/APUNTES-14_2021.pdf.
{{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته|autor=صرف نظر شد (|author=پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|fecha=صرف نظر شد (|date=پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|fechaacceso=صرف نظر شد (|access-date=پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|formato=صرف نظر شد (|format=پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|título=صرف نظر شد (|title=پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|ubicación=صرف نظر شد (|location=پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک); یادکرد journal نیازمند|journal=است (کمک) - ↑ «Cierre de la Universidad Arcis queda programado para el 2021».
- 1 2 https://www.camara.cl/pdf.aspx?prmID=26576&prmTIPO=DOCUMENTOCOMISION.
{{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته|fecha=صرف نظر شد (|date=پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته|publicación=صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته|título=صرف نظر شد (|title=پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک); یادکرد journal نیازمند|journal=است (کمک) - ↑ «DFL-2 02-JUL-2010 MINISTERIO DE EDUCACIÓN - Ley Chile - Biblioteca del Congreso Nacional».
- ↑ «LEY-20710 11-DIC-2013 MINISTERIO DE EDUCACIÓN - Ley Chile - Biblioteca del Congreso Nacional».
- ↑ Ministerio de Educación. "Crea la Subsecretaría de Educación Parvularia, la Intendencia de Educación Parvularia y modifica diversos cuerpos legales: Ley 20835". کتابخانهٔ کنگره ملی شیلی. Retrieved 16 de agosto de 2016.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|access-date= - ↑ «DFL-2 02-JUL-2010 MINISTERIO DE EDUCACIÓN - Ley Chile - Biblioteca del Congreso Nacional».
- 1 2 3 4 «Consultas - Cobros Permitidos». Ministry of Education of Chile. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «Consulta Interactiva de datos Casen». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۵ ژانویه ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Data Mineduc - Ministerio de Educación" (in Spanish). Ministry of Education of Chile. Archived from the original on 1 ژانویه 2015. Retrieved 23 اکتبر 2014.
- ↑ «LEY-19876 22-MAY-2003 MINISTERIO DE EDUCACIÓN - Ley Chile - Biblioteca del Congreso Nacional».
- 1 2 «UNESCO-UNEVOC World TVET Database».
- 1 2 3 4 5 Guilherme Gorgulho (۱۹/۰۴/۲۰۱۲). «Reforma do ensino superior chileno entra em pauta». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ مارس ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۲۳/۰۵/۲۰۱۴.
{{cite web}}: از پارامتر ناشناخته|publicado=صرف‌نظر شد (کمک); تاریخ وارد شده در|تاریخ بازبینی=و|تاریخ= - 1 2 "Compendio estadístico proceso de admisión año académico 2015" (PDF) (in Spanish). Universidad de Chile/DEMRE. Retrieved 28 آوریل 2018.
- ↑ Figueroa، Raúl (۲ نوامبر ۲۰۱۶). «El 30% de los alumnos de educación superior deserta de su carrera el primer año». La tercera. دریافت‌شده در ۳ اکتبر ۲۰۱۷.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Ministry of Education of Chile. «BASES DE DATOS DE MATRICULADOS». mifuturo.cl. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ فوریه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۸ مه ۲۰۱۳.
{{cite web}}: از پارامتر ناشناخته|نشانی دوره ابتدایی بایگانی=صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 «Chile: Progress and its discontents». The Economist. ۱۴ آوریل ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۲ آوریل ۲۰۱۲.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ ChileAtiende. «Chileatiende - Gratuidad en la educación superior 2018». www.chileatiende.gob.cl.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sistema educativo de Chile». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی ، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Educação no Chile». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای پرتغالی ، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Education in Chile». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- آموزش در شیلی
- جامعه شیلی