آموزش در غنا
 | |
| وزارت آموزش و پرورش وزارت آموزش عالی | |
|---|---|
| بودجهٔ آموزش و پرورش ملی (۲۰۱۸) | |
| بودجه | ۱۸٪ از هزینه‌های دولت[۱] |
| داده‌های همگانی | |
| زبان‌های نخست | انگلیسی |
| گونه نظام آموزشی | ملی |
| باسوادی (۲۰۱۸) | |
| مجموع | ۷۹٫۰۴٪ |
| مردان | ۷۸٫۳٪ |
| زنان | ۶۵٫۳٪ |
| نام‌نویسی (۲۰۱۲/۲۰۱۳) | |
| مجموع | ۸٬۳۲۹٬۱۷۷ |
| ابتدایی | پیش‌دبستانی: ۱٬۶۰۴٬۵۰۵، دبستان: ۴٬۱۰۵٬۹۱۳، JHS: ۱٬۴۵۲٬۵۸۵ |
| متوسطه | SHS و TVI: ۹۰۴٬۲۱۲ |
| آموزش عالی | ۲۶۱٬۹۶۲ (از جمله دانشگاه‌ها: ۱۰۹٬۲۷۸)‡ |
| ‡: آمار مربوط به سال تحصیلی ۲۰۱۱/۲۰۱۲ | |
آموزش در غنا رویکردی دوگانه دارد که هم نظام یادگیری رسمی و هم غیررسمی را دربرمی‌گیرد. نظام آموزش رسمی کنونی در دوران استعمار اروپایی پایه‌گذاری شد؛ با این حال، پیش از آن نیز نظام‌های یادگیری وجود داشتند. مولیلی یکی از کهن‌ترین مراکز یادگیری غنا بود که در سده هجدهم میلادی تأسیس شد. در دوران استعمار، مستعمره‌گران اروپایی در آغاز نظام آموزش رسمی را برای نخبگان برپا کردند، در حالی که آموزش شهروندان عادی عمدتاً غیررسمی و مبتنی بر شاگردی بود.
شاخص‌های آموزشی غنا نابرابری‌هایی را میان جنسیت‌ها، مناطق شهری و روستایی، و بخش‌های جنوبی و شمالی کشور نشان می‌دهند. این نابرابری‌ها موجب کنش عمومی در برابر بی‌سوادی و نابرابری در دسترسی به آموزش شده‌اند. ریشه‌کنی بی‌سوادی در چهل سال گذشته یکی از اهداف اصلی سیاست آموزشی غنا بوده‌است. گسترش آموزش فنی و حرفه‌ای و فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز در سیاست‌های آموزشی این کشور مورد تأکید قرار دارد.
ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI) با در نظر گرفتن سطح درآمد غنا، این کشور را در تحقق ۷۶٫۲٪ از آنچه بر اساس منابع (درآمد) در آموزش ابتدایی ممکن است و تنها ۶۵٫۱٪ در آموزش متوسطه ارزیابی می‌کند. نظام آموزشی غنا در کل بر پایه نظام آموزشی بریتانیا بنا شده، اما در طول دویست سال گذشته دستخوش دگرگونی‌های فراوانی شده‌است.
پیشینه
مولیلی یکی از کهن‌ترین مراکز یادگیری غنا بود که در سده هجدهم میلادی پایه‌گذاری شد[۲] و با بودجه‌ای از سوی یا نا، پادشاه داگبون، به عنوان حامی سلطنتی آن پشتیبانی می‌شد.[۳][۴] این مرکز یادگیری در پی نبرد ادیبو متروک شد.[۳] اما برای بسیاری از جوامع غنایی در تاریخ اولیه غنا، آموزش غیررسمی بود؛ دانش و مهارت‌ها به صورت شفاهی و از طریق شاگردی منتقل می‌شد.[۵] ورود مستعمره‌گران اروپایی شکل‌های تازه‌ای از یادگیری را به همراه آورد. مدارس رسمی ساخته شدند که آموزش کتاب‌محور ارائه می‌دادند.[۵] مخاطبان این مدارس را نخبگان محلی (دورگه‌ها، فرزندان سران محلی و بازرگانان ثروتمند) تشکیل می‌دادند و حضور این مدارس به قلعه‌های استعماری در سواحل محدود می‌شد.[۶]
مدارس قلعه‌ای
قصد پرتغالی‌ها برای تأسیس مدارس در دستورالعمل امپراتوری سال ۱۵۲۹ میلادی بیان شد که فرماندار پرتغالی در دژ المینا را به آموزش خواندن، نوشتن و دین کاتولیک به مردم تشویق می‌کرد.[۷][۸] مشهورترین مدارس قلعه‌ای در ساحل طلا شامل مدرسه‌ای بود که دانمارکی‌ها در قلعه اوسو، پیش‌تر شناخته‌شده با نام قلعه کریستیانبورگ، اداره می‌کردند. دیگر مدارس قلعه‌ای مشهور، مدرسه‌ای هلندی در دژ المینا (پس از تصرف آن) و مدرسه‌ای بریتانیایی در قلعه کیپ کوست بودند.[۹][۱۰]
سده هجدهم
در سال ۱۷۶۵ میلادی، فیلیپ کواکی مدرسه‌ای در خانه خود در کیپ کوست برپا کرد که بعدها نخستین مدرسه ابتدایی رسمی غنا شد. مدرسه پسرانه فیلیپ کواکی فارغ‌التحصیلان برجسته‌ای از جمله ابنزر سکی‌هیوز، رئیس پیشین پارلمان، نانا آتو دادزی، رئیس ستاد پیشین در دولت جری راولینگز، و اوساباریمبا کوسی آتا دوم تربیت کرده‌است.[۱۱] شعار این مدرسه به گویش فانته چنین است: «Nyansa ahyese ne Nyamesuro» که به معنای «ترس از خداوند آغاز خرد است» ترجمه می‌شود.[۱۰][۱۱]
سده نوزدهم
پس از استقرار در کوماسی در سال ۱۸۰۷ میلادی، محمد الغمبا — رئیس جامعه مسلمانان امپراتوری اشانتی — در اوایل سده نوزدهم مدرسه‌ای ساخت.[۱۲] تا سال ۱۸۱۹ میلادی این مدرسه ۷۰ دانش‌آموز پذیرفته بود و اوسِی بونسو، آسانتهنه، حامی آن بود.[۱۳] در سده نوزدهم نفوذ مبلغان مذهبی رو به افزایش گذاشت. با ورود مأموریت‌های تبشیری بیشتر به کشور، شمار مدارس تبشیری در جنوب غنا به شکل چشمگیری افزایش یافت. مبلغان وِسلیان و بازِل در فاصله سال‌های ۱۸۳۰ تا ۱۸۵۰ میلادی در کیپ کوست، آکرا، آنومابو، دیکسکوو، آکروپونگ و در سراسر ساحل مدارسی تأسیس کردند. در سال ۱۸۳۱ دو شاهزاده اشانتی — اوسو کوانتابیسا، فرزند اوسِی یاو آکوتو، و اوسو انسا، فرزند اوسِی بونسو — برای تحصیل به هزینه کاپیتان جورج مکلین، فرماندار وقت ساحل طلا (مستعمره بریتانیایی)، به مدرسه قلعه کیپ کوست فرستاده شدند.[۱۴] این دو شاهزاده بعدها برای ادامه تحصیل به انگلستان فرستاده شدند. در دهه ۱۸۴۰، مبلغان وسلیان به کوماسی رفتند تا مدارس تبشیری تأسیس کنند.[۱۵][۱۰]
با رسیدن به آستانه سده بیستم، بریتانیا نفوذ خود را بر قلمروهای غنایی تثبیت کرد که منجر به تأسیس مستعمره ساحل طلا در سال ۱۸۷۴ میلادی شد.[۱۶] با آن، شمار مدارس تبشیری و شرکت‌های بازرگانی رو به افزایش گذاشت و مأموریت‌های وسلیان و مأموریت بازِل پربرجسته‌ترین آنها بودند.[۱۷] مأموریت وسلیان در سواحل ماند و زبان انگلیسی را به عنوان زبان اصلی آموزش به کار برد. مأموریت بازِل به داخل کشور گسترش یافت و از زبان‌های بومی به عنوان واسطه تبلیغ بهره گرفت.[۱۷] با حمایت دولت بریتانیا، مأموریت‌های تبشیری در نظامی بسیار غیرمتمرکز که آزادی آموزشی قابل توجهی داشت شکوفا شدند. این مأموریت‌ها تا زمان استقلال اصلی‌ترین فراهم‌کننده آموزش رسمی باقی ماندند.[۶] در دوران استعمار، آموزش رسمی همچنان امتیاز اقلیتی بود.[۱۷]
سده بیستم تا بیست‌ویکم
غنا در سال ۱۹۵۷ میلادی (۱۳۳۶ خورشیدی) استقلال یافت. دولت نکرومه آموزش را کلید آینده می‌دانست و یک دانشگاه سطح بالا با «دیدگاه آفریقایی» را پشتیبانی‌شده با آموزش پایه رایگان و همگانی اعلام کرد.[۱۸] در سال ۱۹۶۱ میلادی (۱۳۴۰ خورشیدی)، قانون آموزش اصل آموزش ابتدایی رایگان و اجباری را معرفی کرد و دانشگاه علم و فناوری کواِمه نکرومه تأسیس شد.[۱۹] در نتیجه، ثبت‌نام در سال بعد تقریباً دو برابر شد.[۲۰] با این حال، این گسترش ناگهانی مدیریتش دشوار بود؛ غنا به سرعت با کمبود معلمان آموزش‌دیده روبرو شد[۲۱] و کیفیت برنامه درسی (به ویژه در انگلیسی و ریاضیات) زیر سؤال رفت.[۲۰] سقوط نکرومه در سال ۱۹۶۶ میلادی (۱۳۴۵ خورشیدی) با انتقادهای شدیدتری نسبت به گسترش آموزش به بهای کیفیت همراه شد.[۱۸] با وجود افزایش سریع زیرساخت‌های مدرسه، ثبت‌نام تا سال ۱۹۷۳ میلادی (۱۳۵۲ خورشیدی) به آرامی کاهش یافت.[۲۰]
سال ۱۹۷۴ میلادی (۱۳۵۳ خورشیدی) شاهد تلاش‌هایی برای اصلاح بود. پس از گزارش کمیته دوزبو، دو هدف دنبال شد: کاهش طول دوره آموزش پیش از دانشگاه (که به ایجاد نظام مدارس ابتدایی/متوسطه/دبیرستان انجامید) و اصلاح برنامه‌ها برای ترویج آموزش عملی‌تر در مدرسه.[۲۲][۵][۲۰] این اصلاحات به دلیل محدودیت‌های مالی و بی‌ثباتی سیاسی تنها بخشی از آنها اجرا شد.[۵][۲۰][۲۲] وضعیت اقتصادی کشور در ابتدای دهه ۱۹۸۰ وخیم‌تر شد.[۱۸][۲۲] در حالی که کشور از رکود اقتصادی رنج می‌برد، در حل کسری معلمان، نگهداری از زیرساخت‌های مدرسه، و متقاعد کردن والدین برای فرستادن فرزندانشان به مدرسه به جای بازار کار ناتوان ماند.[۲۰][۲۳] نسبت ناخالص ثبت‌نام (GER) در پاسخ به این اوضاع کاهش تندتری داشت و در سال ۱۹۸۵ میلادی (۱۳۶۴ خورشیدی) به زیر ۷۰٪ رسید.[۲۰]
سال ۱۹۸۷ میلادی (۱۳۶۶ خورشیدی) آغاز سلسله اصلاحات جدیدی بود: کودتای نظامی جری راولینگز در سال ۱۹۸۱ میلادی (۱۳۶۰ خورشیدی) با دوره‌ای از ثبات سیاسی نسبی همراه شد و راه را برای حمایت بین‌المللی گسترده‌تر هموار کرد.[۱۸] دولت راولینگز از کشورها و سازمان‌های بین‌المللی بسیاری از جمله گروه بانک جهانی بودجه کافی برای دگرگونی گسترده نظام آموزشی فراهم آورد.[۲۲] قانون آموزش ۱۹۸۷ در پی تبدیل اقدامات کمیته دوزبو سال ۱۹۷۴ به واقعیت بود:[۲۲] یک کمپین ملی سوادآموزی راه‌اندازی شد،[۲۳] آموزش پیش از دانشگاه از ۱۷ به ۱۲ سال کاهش یافت و آموزش حرفه‌ای در مدارس متوسطه پایین‌تر ظاهر شد.[۲۲] آموزش از سن ۶ تا ۱۴ سالگی اجباری شد. این اصلاح در تحمیل ساختار آموزشی جدید و افزایش ثبت‌نام و تعداد مدارس موفق بود.[۲۴] با این حال، وعده دسترسی همگانی به آموزش پایه محقق نشد.[۲۵] برنامه‌های حرفه‌ای نیز شکست خورده تلقی شدند.[۲۴] بازگشت به حکومت مشروطه در سال ۱۹۹۲ میلادی (۱۳۷۱ خورشیدی)، که همچنان زیر دولت راولینگز بود، با اعلام مجدد وظیفه دولت در ارائه آموزش پایه رایگان و اجباری برای همه، انگیزه تازه‌ای به این روند داد.[۲۶] قانون حکومت محلی سال ۱۹۹۳ میلادی (۱۳۷۲ خورشیدی) با انتقال اختیار به مجامع ناحیه‌ای، آغازگر تمرکززدایی در مدیریت آموزشی شد.[۲۶] آموزش پایه رایگان، اجباری و همگانی (FCUBE) برنامه اقدامی برای دوره ۱۹۹۶–۲۰۰۵ میلادی (۱۳۷۵–۱۳۸۴ خورشیدی) ارائه داد که بر پُر کردن شکاف جنسیتی در مدارس ابتدایی، بهبود مواد آموزشی و بهبود شرایط زندگی معلمان تمرکز داشت.[۲۲] این برنامه بعداً با اقداماتی چون تأسیس شورای آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای در سال ۲۰۰۶ میلادی (۱۳۸۵ خورشیدی) و تأسیس هیئت ملی اعتباربخشی در سال ۲۰۰۷ میلادی (۱۳۸۶ خورشیدی) — که اعتباربخشی ملی برای همه مؤسسات آموزش عالی معرفی کرد — تکمیل شد.[۲۶] در سال‌های ۲۰۰۷–۲۰۰۸ میلادی (۱۳۸۶–۱۳۸۷ خورشیدی) دو سال کودکستان به FCUBE افزوده شد که اکنون از سن ۴ تا ۱۴ سالگی را پوشش می‌دهد.[۲۶]
| ۱۹۶۸ (بخش دولتی)[۲۷][۲۰] | ۱۹۸۸[۲۷] | ۲۰۰۱[۲۸] | ۲۰۰۷[۲۹] | ۲۰۱۲[۳۰] | |
|---|---|---|---|---|---|
| دانش‌آموزان | ۱٬۳۹۷٬۰۲۶ | — | ۴٬۱۵۴٬۳۷۴ | ۵٬۰۲۴٬۹۴۴ | ۷٬۴۶۵٬۲۰۸ |
| معلمان | ۴۷٬۸۸۰ | ۹۷٬۹۲۰ | ۱۵۵٬۸۷۹ | ۲۲۹٬۱۴۴ | ۲۶۸٬۶۱۹ |
| مدارس (تعداد) | — | — | ۳۲٬۵۰۱ | ۴۶٬۶۱۰ | ۵۶٬۹۱۹ |
ساختار نظام آموزشی
نظام آموزشی غنا در کل بر پایه نظام آموزشی بریتانیایی بنا شده، اما در دو سده گذشته دستخوش دگرگونی‌های فراوانی شده‌است.[۳۱] آموزش پایه (Basic Education) از زمان اصلاحات آموزشی ۲۰۰۷ میلادی (۱۳۸۶ خورشیدی) به جای ۹ سال پیشین، ۱۱ سال است. این آموزش از کودکستان آغاز می‌شود و تا پایان مدرسه متوسطه پایین‌تر (Junior High School) ادامه دارد.[۳۲]
پیش‌دبستانی
پیش‌دبستانی در غنا با استقبال ویژه‌ای روبرو است و نزدیک به ۷۵٪ کودکان واجد شرایط (۴ تا ۵ ساله) در برنامه‌های پیش‌دبستانی ثبت‌نام می‌کنند.[۳۳] این سطح اصول یادگیری را در حوزه‌هایی چون بهداشت و فعالیت بدنی، جامعه‌پذیری، خلاقیت، زبان، منطق، مبانی ریاضی، علوم و رشد اخلاقی پرورش می‌دهد.[۳۴] استانداردهای یادگیری و رشد اولیه (ELDS) که در سال ۲۰۰۴ میلادی (۱۳۸۳ خورشیدی) با کمک یونیسف به اجرا درآمدند، چارچوب یکپارچه‌ای برای آموزش‌دهندگان در سراسر کشور فراهم کردند.[۳۴]
دبستان
در غنا، آموزش رسمی معمولاً از سن شش سالگی آغاز می‌شود. پس از ورود به مدرسه، کودکان شش سال را در دبستان (Primary School) می‌گذرانند. زبان تدریس انگلیسی است، اما زبان محلی غالب منطقه نیز به کار می‌رود.[۳۲] درس‌های ارائه‌شده شامل خواندن، نوشتن، ریاضیات، علوم عمومی، مطالعات اجتماعی و تربیت بدنی است.[۳۲] بر اساس داده‌های بانک جهانی، نرخ ثبت‌نام خالص در دبستان حدود ۳۸٪ است و نرخ تکمیل دوره ابتدایی در سال ۲۰۱۷ میلادی (۱۳۹۶ خورشیدی) به ۸۲٪ رسید.[۳۵]
مدرسه متوسطه پایین‌تر (Junior High School)
پس از دبستان، دانش‌آموزان سه سال را در مدرسه متوسطه پایین‌تر (Junior High School) سپری می‌کنند و معمولاً در سنین ۱۲ تا ۱۵ سالگی هستند. این دوره با آزمون گواهینامه آموزش پایه (Basic Education Certificate Examination — BECE) پایان می‌یابد.[۳۲] این آموزش پایه در اصل باید در دسترس همه کودکان و نوجوانان غنا باشد و آنها را برای ورود به آموزش حرفه‌ای یا تحصیلات متوسطه بالاتر آماده کند.[۳۲]
مدرسه متوسطه بالاتر (Senior High School)
مدرسه متوسطه بالاتر (Senior High School) دانش‌آموزان را برای ورود به دانشگاه، مؤسسات فنی یا آموزش‌های تکمیلی آماده می‌کند. دانش‌آموزان معمولاً از ۱۵ تا ۱۸ سالگی، یعنی سه سال بیشتر، در این مقطع تحصیل می‌کنند.[۳۲] از سال ۲۰۱۷ میلادی (۱۳۹۶ خورشیدی)، تحصیل در مدرسه متوسطه بالاتر در اصل رایگان شده‌است.[۳۶] این دوره با آزمون گواهینامه مدرسه متوسطه بالاتر آفریقای غربی (West African Senior School Certificate Examination — WASSCE) پایان می‌یابد که برای کشورهای انگلیسی‌زبان آفریقای غربی مشترک است.[۳۷]
آموزش عالی
پس از پایان تحصیلات متوسطه (WASSCE)، دانش‌آموزان می‌توانند برای ورود به آموزش عالی دولتی درخواست دهند. در سال ۲۰۱۹ میلادی (۱۳۹۸ خورشیدی)، حدود ۵۰٪ از داوطلبان برای ادامه تحصیل در آموزش عالی دولتی پذیرفته شدند.[۳۶] دیگران می‌توانند در مؤسسات پلی‌تکنیک، دانشکده‌های آموزشی یا دانشگاه‌های خصوصی ثبت‌نام کنند.
آموزش عالی در غنا دربرگیرنده دانشگاه‌ها، مؤسسات فنی، مدارس حرفه‌ای، مؤسسات تخصصی و مؤسسات آموزش قبل از خدمت است. همه مؤسسات آموزش عالی در شورای ملی آموزش عالی (National Council for Tertiary Education) گرد هم آمده‌اند که نهادی مشاوره‌ای و هماهنگ‌کننده در سطح ملی است.[۳۲]
مقطع کارشناسی
دانشگاه‌های اصلی غنا دوره‌های چهارساله برای فارغ‌التحصیلان مدارس متوسطه بالاتر با گواهینامه SSCE ارائه می‌دهند. این دوره برای داوطلبان دارای مدرک GCE A Level به سه سال کاهش می‌یابد.[۳۲] مدرک کارشناسی به صورت «Bachelor of Arts" (BA) یا «Bachelor of Science" (BSc) بسته به رشته تحصیلی اعطا می‌شود و چهار سال به طول می‌انجامد، با یک سال اقامت در خارج از کشور برای رشته‌های زبان.[۳۶] پس از پایان دوره کارشناسی و پیش از شروع کارشناسی ارشد، دانشجویان غنایی باید یک سال خدمت ملی (خدمت مدنی اجباری) را در یک مؤسسه دولتی یا خصوصی سپری کنند.[۳۶]
دانشگاه‌های اصلی غنا عبارتند از:
- دانشگاه غنا، لِگون
- دانشگاه علم و فناوری کواِمه نکرومه
- دانشگاه کیپ کوست
- دانشگاه مطالعات توسعه
- دانشگاه آموزش، وینِبا
مقطع کارشناسی ارشد
دوره کارشناسی ارشد برای دانشجویانی در دسترس است که پیش از این مدرک کارشناسی از یک دانشگاه معتبر دریافت کرده‌اند. برای دریافت مدرک کارشناسی ارشد، دو سال تحصیل تمام‌وقت یا چهار سال تحصیل نیمه‌وقت لازم است.[۳۲] فارغ‌التحصیلان مدرک «Graduate Diploma", "Master» یا «Master of Philosophy" (MPhil) دریافت می‌کنند. برای مدرک MPhil، علاوه بر دو سال تحصیل تمام‌وقت، ارائه یک سال کار میدانی و رساله پژوهشی الزامی است.[۳۲]
مقطع دکترا
دسترسی به مقطع دکترا (PhD) تنها برای دانشجویان دارای مدرک کارشناسی ارشد یا MPhil میسر است. دکتراجویان باید دو سال نخست را در دانشگاه بگذرانند؛ اگر کارشناسی ارشد نیز در همان دانشگاه گذرانده شده باشد، این مدت به یک سال کاهش می‌یابد. پس از آن، مطالعات باید در دوره‌ای حداقل یک‌ساله خارج از دانشگاه ادامه یابد. مدرک دکترا زمانی اعطا می‌شود که دانشجو پژوهش خود را شامل ارائه و دفاع از رساله به پایان رسانده باشد و کسب این مدرک حداقل سه سال به درازا می‌کشد.[۳۲]
آموزش از راه دور
برنامه آموزش عالی از راه دور غنا (Ghana National Tertiary Level Distance Education Programme) دسترسی به آموزش عالی را برای دانشجویانی که به انعطاف بیشتری در دوره آموزشی خود نیاز دارند فراهم می‌کند. این برنامه برای دانشجویانی که به دلیل وضعیت مالی خانواده نمی‌توانند هزینه تحصیل در شهر دیگری را بپردازند، یا بزرگسالانی که مشغول کار هستند و می‌خواهند مدرک دانشگاهی بگیرند، مفید است. این آموزش عمدتاً بر پایه اسکریپت‌ها و مواد نوشتاری است، اما از پشتیبانی چندرسانه‌ای نیز بهره می‌گیرد.[۳۲]
آموزش معلمان
آموزش معلمان دبستان و مدارس متوسطه پایین‌تر در مؤسسات تربیت معلم مستقل (post-secondary teachers training college) انجام می‌شود و هنوز به سطح دانشگاهی نرسیده‌است. این آموزش سه سال پس از پایان دبیرستان به درازا می‌کشد و ارائه گواهینامه SSCE برای شروع آن الزامی است. در پایان، «Post-Secondary Teachers Certificate A» اعطا می‌شود.[۳۲] معلمان مدارس متوسطه بالاتر می‌توانند در دانشگاه آموزش وینِبا (University for Education) یک دوره یک‌ساله شرکت کنند که با گواهینامه A برای معلمان غیرحرفه‌ای در رشته‌های فنی و حرفه‌ای پایان می‌یابد.[۳۲] معلمان آموزش عالی در دوره‌های دو تا سه‌ساله در دانشگاه‌ها آموزش می‌بینند و با مدرک کارشناسی ارشد یا دکترا فارغ‌التحصیل می‌شوند.[۳۲]
شاخص‌های آموزشی
شاخص‌های آموزشی[۳۸] در غنا نابرابری‌هایی را میان جنسیت‌ها، مناطق شهری و روستایی، و بخش‌های جنوبی و شمالی کشور نشان می‌دهند. این نابرابری‌ها موجب کنش عمومی در برابر بی‌سوادی و نابرابری در دسترسی به آموزش شده‌اند.[۳۹] نرخ باسوادی در سال ۲۰۱۸ میلادی (۱۳۹۷ خورشیدی) برای کل جمعیت ۷۹٫۰۴٪، برای مردان ۷۸٫۳٪ و برای زنان ۶۵٫۳٪ بود.[۱]
ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI) با در نظر گرفتن سطح درآمد غنا، این کشور را در تحقق ۷۶٫۲٪ از آنچه بر اساس منابع (درآمد) در آموزش ابتدایی ممکن است ارزیابی می‌کند، اما در آموزش متوسطه این رقم تنها ۶۵٫۱٪ است.[۴۰]
پیوند به بیرون
منابع
- 1 2 «Public spending on education, total (% of government expenditure)». worldbank.org. گروه بانک جهانی. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Science and Technology in 18th Century Moliyili) Dagomba) and the Timbuktiu Intellectual Tradition».
- 1 2 «Exploring the Golden Era Of Dagbon Kingdom: The Impact of Moliyili Scholars and Its Fall». ۱۱ مه ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Lauer، Helen (۲۰۰۴). «Cause and Effect Between Knowledge Traditions: Analyzing Statements That Address the Regression of Science and Technology in Ghana». Transactions of the Historical Society of Ghana (۸): ۲۵۶–۲۷۵. جی‌استور 41406716.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Joe Adu-Agyem؛ Patrick Osei-Poku (نوامبر ۲۰۱۲). «Quality Education In Ghana: The Way Forward». International Journal of Innovative Research and Development. صص. ۱۶۵–۱۶۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Denis Cogneau؛ Alexander Moradi (نوامبر ۲۰۱۲). «Borders that divide: Education and religion in Ghana and Togo since colonial times» (PDF). The African Economic History Network. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Ansah، Solomon (۲ اکتبر ۲۰۱۷). «History of Education in Ghana». GhanaCulturePolitics (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۲ مه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۴ مه ۲۰۲۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Ghana | Encyclopedia.com». www.encyclopedia.com. دریافت‌شده در ۲۴ مه ۲۰۲۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Ghana – History Background". education.stateuniversity.com (in English). Retrieved 6 مارس 2020.
- 1 2 3 "Brief History of State-Organized Education in Ghana". www.ghanaweb.com (in English). 30 نوامبر 2001. Retrieved 6 مارس 2020.
- 1 2 «Philip Quaque School carries history of Ghana's education». Daily Graphic (به انگلیسی بریتانیا). Accra, Ghana. ۱۴ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۴ ژانویه ۲۰۲۱.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ John S. Pobee (۱۹۷۶). Religion in a Pluralistic Society: Essays Presented to Christian Goncalves Kwami Baeta in Celebration of His Retirement from the Service of the University of Ghana, September 1971, by Friends and Colleagues Scattered Over the Globe. انتشارات بریل. صص. ۲۰۳–۲۰۴. شابک ۹۷۸۹۰۰۴۰۴۵۵۶۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Muller، Louise (۲۰۱۳). Religion and Chieftaincy in Ghana: An Explanation of the Persistence of a Traditional Political Institution in West Africa. LIT Verlag. صص. ۱۰۸–۱۰۹. شابک ۹۷۸-۳-۶۴۳-۹۰۳۶۰-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Eyiah, Joe Kingsley. "Brief History of State-Organized Education in Ghana". Modern Ghana (in English). Retrieved 24 مه 2020.
- ↑ McWilliam، H O A؛ Kwamena-Poh، M A (۱۹۷۵). The Development of Education in Ghana. London: Longman. شابک ۹۷۸-۰-۵۸۲-۶۰۷۶۴-۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Ghana, a country study» (PDF). Federal Research Division Library of Congress. نوامبر ۱۹۹۴. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 C. K. Graham (۱۹۷۱). The History of Education in Ghana: From the earliest time to the declaration of independence. F. Cass. صص. ۱۸۱–۱۸۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Kwame Akyeampong. «Educational Expansion and Access in Ghana: A Review of 50 Years of Challenge and Progress» (PDF). Centre for International Education, University of Sussex. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Ghana Education Service (GES) (۲۰۰۴). «The development of Education, National report of Ghana» (PDF). UNESCO-IBE. ص. ۲. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 7 8 Abena D. Oduro (۲۰۰۰). «Basic Education in Ghana in the post-reform period» (PDF). Center for Policy Analysis (CEPA). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۶ مه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «International Year Book of Education» (PDF). UNESCO-IBE. ۱۹۶۹. ص. ۷۹. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 7 Nii Moi Thompson؛ Leslie Casely-Hayford. «The financing and outcomes of Education in Ghana» (PDF). University of Cambridge. صص. ۹–۱۴. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 John Macbeath (اکتبر ۲۰۱۰). «Living with the colonial legacy: The Ghana story» (PDF). Center for Common Wealth Education. ص. ۲. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Nii Moi Thompson؛ Leslie Casely-Hayford. «The financing and outcomes of Education in Ghana» (PDF). University of Cambridge. ص. ۲۶. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Joshua J.K. Baku, ERNWACA (۲۰۰۳). «Critical Perspectives on Education and skills in eastern Africa on basic and post-basic Levels». NORRAG. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 «World Data on Education» (PDF). UNESCO-IBE. سپتامبر ۲۰۱۰. ص. ۳. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۴ مارس ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 D. K. Mereku (۲۰۰۰). «Demand and supply of basic school teachers in Ghana» (PDF). University College of Education of Winneba. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «National Profile – 2001 / 2002 School Year Data» (PDF). Ministry of Education, Ghana. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «National Profile – 2007 / 2008 School Year Data» (PDF). Ministry of Education, Ghana. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «National Profile – 2012 / 2013 School Year Data» (PDF). Ministry of Education, Ghana. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Ghana - Education and Training". www.trade.gov (in English). Archived from the original on 2 اكتبر 2023. Retrieved 7 اکتبر 2023.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ بایگانی= - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 "Bildungssystem in Ghana". de.wikipedia.org (in German). Retrieved 9 مه 2026.
- ↑ «Education». UNICEF Ghana. دریافت‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «National Early Learning and Development Standards» (PDF). UNICEF Ghana. دریافت‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «World Bank Open Data». World Bank Open Data. دریافت‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 "La structure des études au Ghana". La France au Ghana (in French). Retrieved 7 اکتبر 2023.
- ↑ «Educational System of Ghana». U.S. Embassy in Ghana (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶. دریافت‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Ghana". uis.unesco.org (in English). 27 نوامبر 2016. Retrieved 9 فوریه 2018.
- ↑ Glavin, Chris (6 فوریه 2017). "Education in Ghana | K12 Academics". www.k12academics.com (in English). Archived from the original on 9 اكتبر 2024. Retrieved 24 مه 2020.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ بایگانی= - ↑ "Ghana - HRMI Rights Tracker". rightstracker.org (in English). Archived from the original on 19 مه 2022. Retrieved 13 مارس 2022.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Education in Ghana». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Éducation au Ghana». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bildungssystem in Ghana». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- آموزش در غنا
- مقالههای نیازمند ترجمه از ویکی‌پدیای فرانسوی