آموزش در فرانسه

آموزش در فرانسه
وزارت آموزش ملی
وزیرادوارد ژفره[۱]
داده‌های همگانی
زبان‌های نخستفرانسوی
گونه نظام آموزشیمتمرکز
باسوادی (۲۰۰۳)
مجموع۹۹۱
مردان۹۹
زنان۹۹
نام‌نویسی
مجموع۱۵٫۰ میلیون۲
ابتدایی۷ میلیون
متوسطه۶ میلیون
آموزش عالی۲٫۳ میلیون۳
گواهی
دیپلم متوسطه۷۹٫۷٪
آموزش عالی۲۷٪
۱ از سال ۲۰۲۰ به بعد، نرخ‌های باسوادی دیگر در سرشماری‌های اینسی (INSEE) گردآوری نمی‌شوند.
۲ شامل آموزش خصوصی.
۳ شامل دانشگاه‌ها، CPGE و مدارس.

آموزش در فرانسه به شکلی بسیار متمرکز سازمان‌دهی شده و زیر نظر دو نهاد اصلی اداره می‌شود: وزارت آموزش ملی و جوانان و وزارت آموزش عالی و پژوهش. این نظام آموزشی به سه مرحله اصلی تقسیم می‌شود: آموزش ابتدایی (شامل پیش‌دبستانی و دبستان)، آموزش متوسطه (شامل دوره راهنمایی، دبیرستان و برخی دوره‌های تخصصی) و آموزش عالی (شامل دانشگاه‌ها، مدارس عالی و دوره‌های تخصصی). از سال ۲۰۱۹ میلادی (۱۳۹۸ خورشیدی)، آموزش برای کودکان از سه تا شانزده سالگی اجباری است و آموزش حرفه‌ای نیز از شانزده تا هجده سالگی الزامی شمرده می‌شود.

شمار دانش‌آموزان و دانشجویان فرانسه از مرز ۱۵ میلیون نفر گذشته‌است که نزدیک به یک‌چهارم کل جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند. هزینه‌های آموزشی معادل ۶٫۶ درصد از تولید ناخالص داخلی فرانسه را دربرمی‌گیرد. میانگین هزینه سالانه دولت برای هر دانش‌آموز ۸۹۲۰ یورو است که بسته به سطح تحصیلی تفاوت قابل توجهی دارد؛ برای دانش‌آموزان ابتدایی این رقم ۷۰۰۰ یورو و برای دانشجویان آموزش عالی بیش از ۱۱٬۵۳۰ یورو است.

اصول بنیادین نظام آموزشی فرانسه عبارت‌اند از: اجباری بودن آموزش، رایگان بودن، لائیسیته (جدایی دین از آموزش دولتی) و بی‌طرفی در آموزش عمومی، به علاوه آزادی سازماندهی و ارائه آموزش. مؤسسات خصوصی ۱۷ درصد از دانش‌آموزان را پوشش می‌دهند که ۹۷ درصد از آن‌ها در مؤسساتی با قرارداد دولتی قرار دارند. بر اساس آزمون بین‌المللی ارزیابی دانش‌آموزان (پیزا/PISA)، عملکرد نظام آموزشی فرانسه در میانگین کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) قرار دارد.

معرفی

در مقایسه با دیگر نظام‌های آموزشی جهان، نظام آموزشی فرانسه با حضور پررنگ دولت در سازماندهی و تأمین مالی آموزش شناخته می‌شود.[۲] اصول بنیادی آموزش در قانون فرانسه تصریح شده‌اند و برنامه‌های درسی نیز از این قاعده مستثنا نیستند.[۲] این نظام آموزشی خود متمرکز است و وزارت آموزش ملی در رأس آن قرار دارد (به جز آموزش عالی). با این حال، از دهه ۱۹۸۰ میلادی (۱۳۶۰ خورشیدی) به این سو، برخی جنبه‌های مدیریتی به سطح محلی واگذار شده‌است.[۲]

از مهم‌ترین اصول این نظام می‌توان به اجباری بودن آموزش، رایگان بودن، لائیسیته و بی‌طرفی در آموزش عمومی، و نیز آزادی سازماندهی آموزش اشاره کرد.[۲][۳] آموزش یک حق محسوب می‌شود.[۴] رایگان بودن آموزش از سال ۱۸۸۱ میلادی برای دوره ابتدایی و از سال ۱۹۳۳ میلادی برای دوره متوسطه دولتی اعمال شد.[۳] بی‌طرفی فلسفی و سیاسی هم برای معلمان و هم برای دانش‌آموزان در آموزش دولتی الزامی است.[۳] آموزش اجباری از سال ۱۸۸۲ میلادی در فرانسه وجود دارد و محدوده سنی این الزام در طول دهه‌ها گسترش یافته‌است.[۳] از سال ۱۸۸۶، آموزش دولتی در فرانسه لائیک است و قانون لائیسیته دولت در سال ۱۹۰۵ این اصل را تقویت کرد.[۳] زبان رسمی در این نظام آموزشی، زبان فرانسوی است.[۲] تنها مدارک تحصیلی که توسط دولت اعطا یا به رسمیت شناخته شده‌اند از اعتبار رسمی برخوردارند.[۳]

فرانسه هم نظام آموزش دولتی دارد که آن را تأمین مالی می‌کند و هم مؤسسات خصوصی. مؤسسات خصوصی دارای قرارداد با دولت از سوی آن یارانه دریافت می‌کنند و تنها ۳ درصد از دانش‌آموزان بخش خصوصی در مؤسساتی بدون قرارداد تحصیل می‌کنند.[۵] مؤسسات خصوصی و آموزش در خانواده تابع نظارت دولت هستند.[۳]

این نظام آموزشی کودکان را از سن ۳ سالگی دربرمی‌گیرد. از سال تحصیلی ۲۰۱۹، آموزش برای کودکان از ۳ تا ۱۶ سالگی اجباری است.[۶] پیش از این، آموزش از ۶ سالگی اجباری بود اما میزان ثبت‌نام کودکان سه‌ساله به ۹۷ درصد رسیده بود.[۷] کودکان از ۶ سالگی وارد دبستان و از ۱۱ تا ۱۵ سالگی در دوره راهنمایی تحصیل می‌کنند.[۲] پس از پایان دوره راهنمایی، دانش‌آموزان به طور عمده یا به دبیرستان عمومی و فناوری یا به دبیرستان حرفه‌ای راهنمایی می‌شوند.[۲] دوره دبیرستان معمولاً سه سال است و دانش‌آموزانی که در آزمون‌های پایان دبیرستان قبول شوند، مدرک ملی بکالوریا (به فرانسوی: baccalauréat) را دریافت می‌کنند که به شکل‌های عمومی، فناوری یا حرفه‌ای ارائه می‌شود.[۲] این مدرک شرط ورود به آموزش عالی است.[۲] برای کسانی که تحصیل را پیش از دریافت بکالوریا رها کرده‌اند، دیپلم دسترسی به تحصیلات دانشگاهی (DAEU) وجود دارد.[۸] بین ۱۶ تا ۱۸ سالگی، آموزش از سال ۲۰۱۸ اجباری است و می‌تواند به شکل ادامه تحصیل در مؤسسات دولتی یا خصوصی، کارآموزی، خدمت مدنی یا اشتغال باشد.[۶]

آموزش عالی در فرانسه دو نظام اصلی دارد: نظام دانشگاهی و سایر بخش‌های آموزش عالی شامل کلاس‌های آمادگی مدارس عالی (به فرانسوی: classes préparatoires aux grandes écoles) و مدارس عالی (به فرانسوی: grandes écoles).[۲]

پیشینه

آموزش عمومی

در قرن نوزدهم میلادی، چند نهاد آموزشی وجود داشت: خانواده‌ها، کلیساها، مدرسه و محیط کار.[۹]

از سال ۱۷۸۹ میلادی و انقلاب فرانسه، این ایده مطرح شد که دولت باید آموزش را به نام ایده پیشرفت سازمان دهد.[۱۰] مؤسسات متوسطه و عالی نیز در این دوره ایجاد شدند.[۱۱]

جامعه‌شناس فرانسوی فرانسوا دوبه در سال ۲۰۰۷ تأکید کرد که «مدرسه جمهوری‌خواه بر پروژه اخلاقی رهایی و استقرار نظم اجتماعی جدید استوار بود».[۱۲] با این حال، دختران و پسران در آموزش به یک شکل مورد توجه قرار نمی‌گرفتند و بیشتر آموزش پسران مدنظر بود.[۱۳]

در دوران امپراتوری (۱۸۰۴ تا ۱۸۱۵)، ناکافی بودن شبکه آموزشی برای تربیت کادرهای مورد نیاز دولت آشکار شد که به تأسیس دانشگاه امپراتوری و ایجاد نظام اداری متمرکز آموزشی انجامید.[۱۱][۹] در دوران بازگشت پادشاهی (۱۸۱۴ تا ۱۸۳۰)، ساختار دانشگاه امپراتوری که بیش از حد مستقل از رئیس دولت و نهادهای مذهبی تلقی می‌شد، از سال ۱۸۱۵ بازنگری شد.[۱۱] در سال ۱۸۲۸ (یا ۱۸۲۴) آموزش عمومی وزارتخانه اختصاصی خود را پیدا کرد.[۱۱][۱۴]

قانون گیزو (به فرانسوی: loi Guizot) در ۲۸ ژوئن ۱۸۳۳ (۷ تیر ۱۲۱۲) تأسیس مدارس محله‌ای را در برخی شرایط الزامی کرد.[۱۳][۱۴] این مدارس تنها شامل آموزش پسران می‌شدند.[۱۳] در ادامه، این قانون گسترش یافت و از سال ۱۸۶۷، شهرهایی با بیش از ۵۰۰ نفر جمعیت موظف به تأسیس مدارس دختران شدند.[۱۴]

کلاس درس قدیمی. مجموعه موزه منتشر کاردایاک.

یکی از مهم‌ترین اصلاحات در تاریخ آموزش فرانسه، اجرای قوانین ژول فری (به فرانسوی: lois Jules Ferry) در سال‌های ۱۸۸۱ و ۱۸۸۲ بود که اجباری بودن آموزش (بین ۷ تا ۱۳ سالگی)، رایگان بودن و لائیسیته آموزش دولتی را اعلام کرد.[۱۴] در سال ۱۸۹۴، سال تحصیلی شامل شش هفته تعطیلات تابستانی و یک هفته تعطیلات عید پاک بود و هفته‌های درسی ۳۰ ساعت در پنج روز تقسیم می‌شد.

دختران از سال ۱۸۸۰ با تصویب قانون کامی سه (به فرانسوی: loi Camille Sée) به آموزش متوسطه دسترسی یافتند. با این حال، برنامه‌های درسی متفاوت بود و مدرک پایان تحصیلات متوسطه به آن‌ها اجازه ورود به دانشگاه را نمی‌داد. تنها از سال ۱۹۲۴ بود که محتوا، مدت، ساعات آموزشی و بکالوریا برای دختران و پسران یکسان شد.[۱۴]

در طول چند دهه، آموزش در فرانسه به دو نظام موازی تقسیم شده بود. در مورد بکالوریا، نرخ دارندگان این مدرک در دهه ۱۹۰۰ تنها ۲ درصد و در سال ۱۹۵۰ شش درصد بود.[۱۲]

آموزش ملی

در سال ۱۹۳۲، «آموزش عمومی» نام «آموزش ملی» را پذیرفت. وزیر آناتول دو مونزی اعلام کرد که «آموزش ملی مترادف با برابری آموزشی و گسترش رایگان بودن است و به بیانی ساده، آموزش ملی به معنای تنه مشترک درختی است که همه از آن برخوردار می‌شوند».[۱۱]

در نیمه دوم قرن بیستم، دگرگونی عمیقی رخ داد که پیوند تنگاتنگی با تحولات اجتماعی و فکری (به‌ویژه رویدادهای می ۱۹۶۸) داشت؛ همچنین گسترش سن آموزش اجباری و افزایش تنوع در ترکیب دانش‌آموزان به دلیل مهاجرت و حاشیه‌نشینی در کلان‌شهرها از دیگر عوامل این تحول بودند.

نابرابری‌های آموزشی

خاستگاه اجتماعی دانش‌آموزان بر پیشرفت تحصیلی آن‌ها تأثیر می‌گذارد. این نابرابری‌ها می‌توانند بر رشد اجتماعی-عاطفی دانش‌آموزان نیز اثر بگذارند که نقشی مهم در موفقیت تحصیلی دارد.[۱۵] در پایه سوم ابتدایی (CE2)، دانش‌آموزان چارک پایین درآمدی در سال ۲۰۱۹ به طور میانگین نمره ۵۷ از ۱۰۰ در درس فرانسوی و ۵۸ در ریاضیات کسب کردند، در حالی که این ارقام برای دانش‌آموزان چارک بالای درآمدی به ترتیب ۸۷ و ۸۵ بود.[۱۶] نابرابری‌ها پس از دوره راهنمایی تشدید می‌شوند؛ نرخ دسترسی به پایه اول دبیرستان عمومی یا فناوری برای دانش‌آموزان طبقات مرفه دو برابر بیشتر از دانش‌آموزان طبقات محروم است.[۱۶] در آموزش عالی، فرزندان مدیران ارشد ۲٫۹ برابر بیشتر از فرزندان طبقه کارگر در میان دانشجویان حضور دارند.[۱۶]

آموزش ابتدایی

پیش‌دبستانی (École maternelle)

کودکان از سن سه سالگی وارد دوره پیش‌دبستانی (به فرانسوی: école maternelle) می‌شوند. این دوره شامل سه‌پایه است و کودکان بر اساس سن گروه‌بندی می‌شوند: از ۳ تا ۴ سال (به فرانسوی: petite section)، از ۴ تا ۵ سال (به فرانسوی: moyenne section) و از ۵ تا ۶ سال (به فرانسوی: grande section).[۲] در دوپایه نخست، هدف‌های آموزشی بر تقویت رشد شخصیت کودک و ارتباط او با محیط از طریق فعالیت‌های بازی‌محور استوار است؛ در پایه سوم، زمینه گذار به دبستان و آغاز یادگیری خواندن، نوشتن و حساب فراهم می‌شود.

دبستان (École élémentaire)

دوره دبستانی (به فرانسوی: école élémentaire) دانش‌آموزان ۶ تا ۱۱ ساله را دربرمی‌گیرد و شامل دو چرخه آموزشی است. چرخه دوم شامل پایه آمادگی (CP) و اول ابتدایی (CE1) است؛ چرخه سوم نیز شامل دوم ابتدایی (CE2)، اول میانی (CM1) و دوم میانی (CM2) می‌شود.[۲] در طول این دوره دانش‌آموزان در هفت درس اصلی آموزش می‌بینند: زبان فرانسوی، ریاضیات، علوم و فناوری، جغرافیا و تاریخ، تربیت مدنی، هنر و تربیت بدنی.

پایه‌های دبستان در فرانسه
نام فرانسویچرخهسن
CP (به فرانسوی: Cours préparatoire)چرخه ۲۶–۷
CE1 (به فرانسوی: Cours élémentaire 1)چرخه ۲۷–۸
CE2 (به فرانسوی: Cours élémentaire 2)چرخه ۳۸–۹
CM1 (به فرانسوی: Cours moyen 1)چرخه ۳۹–۱۰
CM2 (به فرانسوی: Cours moyen 2)چرخه ۳۱۰–۱۱

آموزش متوسطه

دوره راهنمایی (Collège)

دانش‌آموزان از ۱۱ تا ۱۵ سالگی در دوره راهنمایی (به فرانسوی: collège) تحصیل می‌کنند.[۲] این دوره رسالت ارائه پایه مشترکی از دانش اساسی به همه دانش‌آموزان را بر عهده دارد. درس‌های این دوره عبارت‌اند از: زبان فرانسوی، ریاضیات، زبان‌های خارجی اول و دوم، علوم اجتماعی (جغرافیا، تاریخ و تربیت مدنی)، علوم تجربی، هنر و تربیت بدنی. این دوره چهارپایه دارد که در سه چرخه تقسیم می‌شوند:

پایه‌های دوره راهنمایی در فرانسه
نام فرانسویچرخهسن
Sixième (6ème)چرخه مشاهده و سازگاری۱۱–۱۲
Cinquième (5ème)چرخه مرکزی۱۲–۱۳
Quatrième (4ème)چرخه مرکزی۱۳–۱۴
Troisième (3ème)چرخه جهت‌یابی۱۴–۱۵

در پایان پایه آخر (Troisième)، دانش‌آموزان باید در آزمونی به نام «دیپلم ملی بِرِوِه» (به فرانسوی: Diplôme national du Brevet) شرکت کنند که شامل چهار آزمون زبان فرانسوی، ریاضیات، علوم اجتماعی و علوم تجربی است. گذراندن این آزمون برای ورود به دبیرستان الزامی است اگرچه قبولی در آن شرط ورود نیست.

دبیرستان (Lycée)

پس از دوره راهنمایی، دانش‌آموزان به دبیرستان عمومی و فناوری یا دبیرستان حرفه‌ای می‌روند. این مقطع از حدود ۱۵ تا ۱۸ سالگی را دربرمی‌گیرد.[۲] دوره دبیرستان عمومی و فناوری سه‌پایه دارد: دوم (Seconde)، اول (Première) و پایانی (Terminale). دانش‌آموزان در پایه دوم همه برنامه درسی مشترکی دارند و در پایان آن، شاخه عمومی یا فناوری را انتخاب می‌کنند.

با اصلاحات ۲۰۱۹ که از سال تحصیلی ۲۰۱۹–۲۰ اجرا شد، دانش‌آموزان دیگر مجبور نیستند بین شاخه‌های ادبیات (L)، علوم اقتصادی-اجتماعی (ES) یا علوم (S) انتخاب کنند. در عوض، همه دانش‌آموزان درس‌های مشترکی دارند و باید سه تخصص برای پایه Première انتخاب کنند که در پایه Terminale به دو تخصص کاهش می‌یابد. درس‌های مشترک شامل زبان فرانسوی، تاریخ و جغرافیا، تربیت اخلاقی و مدنی، دو زبان خارجی، علوم و تربیت بدنی است. تخصص‌ها نیز طیف گسترده‌ای از هنر تا ریاضیات، علوم زیستی، فیزیک و شیمی و علوم اجتماعی را دربرمی‌گیرند.

در پایان پایه Terminale، دانش‌آموزان در آزمون ملی بکالوریا (به فرانسوی: baccalauréat) شرکت می‌کنند که مدرک ورود به آموزش عالی محسوب می‌شود.[۲] در سال ۲۰۲۰، نرخ دارندگان بکالوریا در میان یک نسل به ۸۲٫۳ درصد رسید.[۱۷]

دبیرستان حرفه‌ای (Lycée professionnel)

دبیرستان‌های حرفه‌ای در دو سال برای دریافت گواهی شایستگی حرفه‌ای (CAP) یا بِرِوِه تحصیلات حرفه‌ای (BEP) آماده می‌کنند، یا در سه سال منجر به دریافت بکالوریای حرفه‌ای می‌شوند. هدف این آموزش تجهیز دانش‌آموزان به مهارت‌های حرفه‌ای است. برخی دبیرستان‌های عمومی نیز پس از بکالوریای حرفه‌ای، دوره‌های تکمیلی دو ساله برای دریافت مدرک تکنسین عالی (BTS) ارائه می‌دهند.

ارزیابی و نمره‌دهی

نمره‌ها (به فرانسوی: notes) از ۰ تا ۲۰ است و کارنامه سه‌ماهه (به فرانسوی: bulletin trimestriel) شامل نظر معلم نیز می‌شود.

آموزش عالی

آموزش عالی در فرانسه دو نظام اصلی دارد. پرکاربردترین نظام، دانشگاه‌ها هستند، همراه با کلاس‌های آمادگی مدارس عالی و مدارس عالی.[۲] آموزش عالی فرانسه در سه سطح سازماندهی شده‌است که با چارچوب فرایند بولونیا همخوانی دارد: لیسانس (به فرانسوی: Licence) و لیسانس حرفه‌ای، مقطع ارشد (به فرانسوی: Master) و دکترا. مؤسسات به دو دسته «مدارس عالی» (به فرانسوی: Grandes écoles) و «دانشگاه‌های دولتی» تقسیم می‌شوند.[۱۸]

مدارس عالی (به فرانسوی: grandes écoles) از ویژگی‌های منحصربه‌فرد نظام آموزشی فرانسه هستند. ورود به آن‌ها از طریق آزمون‌های رقابتی پس از دو تا سه سال تحصیل در کلاس‌های آمادگی انجام می‌شود. این مدارس معمولاً در زمینه مهندسی، مدیریت یا علوم انسانی تخصص دارند و بسیاری از رهبران سیاسی و اقتصادی فرانسه فارغ‌التحصیل این مدارس هستند.

در سال ۲۰۲۰، ۳۴ درصد از جمعیت دارای مدرک آموزش عالی بودند.[۱۹] شمار دانشجویان در آموزش عالی به ۳٬۱۰۸٬۳۰۰ نفر رسیده‌است.[۲۰]

جایگاه بین‌المللی

بر اساس برنامه بین‌المللی ارزیابی دانش‌آموزان (پیزا/PISA) که نظام‌های آموزشی جهان را با هم مقایسه می‌کند، نتایج نظام آموزشی فرانسه در میانگین کشورهای عضو OECD قرار دارد. در سال ۲۰۱۸، نمره مهارت‌های خواندن ۴۸۰ بود در حالی که میانگین کشورهای OECD ۴۷۲ بود. نمره ریاضیات ۴۹۵ در برابر میانگین ۴۸۹ در کشورهای OECD بود.[۱۵]

هزینه‌های آموزش عمومی ابتدایی و متوسطه ۳٫۷ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد که نزدیک به میانگین کشورهای OECD (۳٫۴ درصد) است.[۲۱] با اینکه نسبت دانش‌آموزان به کل جمعیت در فرانسه (۱۹٫۲ درصد) به طور قابل توجهی بالاتر از میانگین اروپایی (۱۶٫۹ درصد) است، فرانسه توانسته سهم هزینه‌های عمومی آموزش را در محدوده میانگین OECD نگه دارد.[۲۲]

منابع

  1. ↑ "ترکیب دولت لکورنو" (in French). دولت فرانسه. 12 اکتبر 2025. Retrieved 12 اکتبر 2025.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 الگو:Lien brisé
  3. 1 2 3 4 5 6 7 "Les grands principes du système éducatif". education.gouv.fr (in French). 2021–08. Retrieved 27 ژانویه 2022. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  4. ↑ "L'école primaire dans l'éducation nationale" (pdf). Eduscol (in French). 2017–02. {{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته |auteur institutionnel= صرف‌نظر شد (کمک); تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. ↑ "Les établissements d'enseignement scolaire privés". education.gouv.fr (in French). Retrieved 23 اوت 2022.
  6. 1 2 Direction de l'information légale et administrative (Premier ministre) (14 اوت 2020). "Instruction obligatoire". service-public.fr (in French). Retrieved 26 ژانویه 2022.
  7. ↑ "La loi pour une École de la confiance". education.gouv.fr (in French). 2020–07. Archived from the original on 25 اكتبر 2021. Retrieved 26 ژانویه 2022. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |تاریخ= and |تاریخ بایگانی= را بررسی کنید (کمک)
  8. ↑ "Le D.A.E.U." enseignementsup-recherche.gouv.fr (in French). 23 اوت 2021. Retrieved 26 ژانویه 2022.
  9. 1 2 Troger, Vincent; Ruano-Borbalan, Jean-Claude (2012). Histoire du système éducatif (in French). Presses universitaires de France. Retrieved 26 ژانویه 2022. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |pages totales= صرف‌نظر شد (کمک)
  10. ↑ Michel Grenon (automne ۱۹۸۹). «Science ou vertu ? L'idée de progrès dans le débat sur l'instruction publique, 1789‑1795». Études françaises. ۲۵ (۲–۳): ۱۷۷–۱۹۰. {{cite journal}}: تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  11. 1 2 3 4 5 "Le ministère de l'Éducation nationale, de 1789 à nos jours". education.gouv.fr (in French). 2020–02. Retrieved 26 ژانویه 2022. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  12. 1 2 Dubet, François (2007). "Le service public de l'éducation face à la logique marchande". Regards croisés sur l'économie (in French). 2 (2): 157. doi:10.3917/rce.002.0157. ISSN 1956-7413. Retrieved 27 ژانویه 2022. {{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته |ISSN 2= صرف‌نظر شد (کمک)
  13. 1 2 3 Merle, Pierre (1 آوریل 2012). La ségrégation scolaire. Repères (in French). La Découverte. pp. 7 à 20. ISBN 978-2-7071-7116-0. Retrieved 26 ژانویه 2022.
  14. 1 2 3 4 5 Merle، Pierre (۲۳ فوریه ۲۰۱۷). La démocratisation de l'enseignement. Repères. La Découverte. صص. ۱۱۲–۱۱۴. شابک ۹۷۸-۲-۷۰۷۱-۹۴۰۳-۹. دریافت‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. 1 2 "Évaluation internationale des élèves". theOECD (in French). Retrieved 23 اوت 2022.
  16. 1 2 3 "En France, les pauvres vivent 13 ans de moins que les riches". lefigaro.fr (in French). 4 ژوئن 2019.
  17. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام data-education-bac وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  18. ↑ https://www.enseignementsup-recherche.gouv.fr/fr/la-licence-46163. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |idioma= صرف نظر شد (|language= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |sitioweb= صرف نظر شد (|website= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  19. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام letudiant-ocde وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  20. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Insee وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  21. ↑ "Ressources en éducation - Dépenses d'éducation - OCDE Data". theOECD (in French). Retrieved 23 اوت 2022.
  22. ↑ «L'Europe de l'éducation en chiffres 2022». Ministère de l'Éducation Nationale.

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.