آموزش در لیتوانی
| وزارت آموزش، علوم و ورزش | |
|---|---|
| وزیر آموزش، علوم و ورزش | رامینتا پوپوویِنه |
| بودجهٔ آموزش و پرورش ملی (۲۰۲۴) | |
| بودجه | ۳٫۸ میلیارد یورو |
| داده‌های همگانی | |
| زبان‌های نخست | زبان لیتوانیایی |
| گونه نظام آموزشی | ملی |
| باسوادی (۲۰۲۱) | |
| مجموع | ۹۹٫۸۳٪ |
| مردان | ۹۹٫۸۱٪ |
| زنان | ۹۹٫۸۵٪ |
| نام‌نویسی | |
| مجموع | ۷۴۸٬۳۷۸ |
| ابتدایی | ۹۰٬۵۵۲ |
| متوسطه | ۵۱۴٬۶۲۲ |
| آموزش عالی | ۱۴۳٬۲۰۴ |
| داده‌های ۲۰۰۶[۱] داده‌های باسوادی ۲۰۲۱[۲] | |
آموزش در لیتوانی دارای پیشینه‌ای دیرینه است که به سده چهاردهم میلادی بازمی‌گردد. نخستین مدرسه مستند در لیتوانی در سال ۱۳۸۷ میلادی (۷۶۶ هجری شمسی) در کلیسای جامع ویلنیوس برپا شد و گسترش شبکه آموزشی کشور به‌شدت از مسیحی‌سازی لیتوانی تأثیر پذیرفت. در روزگار میانه، انواع گوناگونی از مدارس در لیتوانی وجود داشت: مدارس کلیسای جامع برای پرورش روحانیان، مدارس کلیسایی برای آموزش ابتدایی، و مدارس خانگی برای فرزندان اشراف لیتوانی. پیش از تأسیس دانشگاه ویلنیوس در سال ۱۵۷۹ میلادی، لیتوانیایی‌هایی که خواهان آموزش عالی بودند ناگزیر به دانشگاه‌های شهرهای بیگانه‌ای چون کراکوف، پراگ و لایپزیگ می‌رفتند. در دوره میان‌دوجنگ، دانشگاه ویتائوتاس مگنوس به‌عنوان دانشگاه ملی در شهر کائوناس بنیان نهاده شد.
آموزش در لیتوانی بر پایه قانون آموزش این کشور، از سن شش یا هفت سالگی تا شانزده سالگی رایگان و اجباری است و دوره‌های «ابتدایی» و «پایه» را دربرمی‌گیرد. نرخ باسوادی در لیتوانی در سال ۲۰۲۱ به ۹۹٫۸۳ درصد رسیده‌است که یکی از بالاترین نرخ‌ها در اروپا به‌شمار می‌رود. آموزش پیش از دانشگاه در چهار دوره اصلی سامان یافته‌است: پیش‌دبستانی (تا پنج یا شش سالگی)، پیش‌ابتدایی (یک سال، برای کودکان پنج تا هفت ساله)، ابتدایی (چهار سال، برای کودکان شش تا یازده ساله) و پایه (شش سال، برای کودکان ده تا هفده ساله)، و سپس دوره متوسطه بالایی (دو سال، برای دانش‌آموزان شانزده تا نوزده ساله).
آموزش عالی در لیتوانی به دو بخش دانشگاه‌ها و کالج‌ها تقسیم می‌شود. دانشگاه‌ها آموزش دانشگاهی ارائه می‌دهند و مدارک بین‌المللی کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا اعطا می‌کنند؛ لیتوانی فرایند بولونیا را از سال ۲۰۰۶ میلادی (۱۳۸۵ هجری شمسی) به اجرا درآورده است. سال تحصیلی در لیتوانی معمولاً از اول سپتامبر آغاز می‌شود.
پیشینه تاریخی
نخستین مدرسه مستند لیتوانی در سال ۱۳۸۷ در کلیسای جامع ویلنیوس تأسیس شد و دومین مدرسه در سال ۱۴۰۹ در شهر تراکای برپا گردید.[۳] در شهر وارنیای، که تا سال ۱۸۶۴ میلادی مقر اسقف‌های سامگیشیا بود، نیز مدرسه‌ای در سال ۱۴۶۹ تأسیس شد. نخستین مدرسه پروتستانی در ویلنیوس را آبراهام کولویتیس در سال ۱۵۳۹ بنیان گذاشت.[۳]
دانشگاه ویلنیوس در سال ۱۵۷۸ میلادی به‌عنوان نخستین دانشگاه لیتوانی تأسیس شد و از یک مدرسه یسوعی که در سال ۱۵۷۰ ایجاد شده بود برخاست.[۳] زبان تدریس در این دانشگاه تا سال ۱۷۷۳ لاتین بود که سپس به لهستانی تغییر یافت. پس از شورش نوامبر بر ضد روسیه، تزار این دانشگاه را از سال ۱۸۳۲ تا ۱۹۱۷ تعطیل کرد.[۳] دانشگاه ویتائوتاس مگنوس در سال ۱۹۲۲ میلادی در کائوناس تأسیس شد تا جای دانشگاه ویلنیوس را که در آن دوره در اشغال لهستان بود بگیرد و این دانشگاه پس از سال ۱۹۹۰ دوباره به رسمیت شناخته شد.[۳]
ساختار آموزشی
آموزش پیش از دانشگاه در چهار دوره اصلی سامان یافته‌است:[۴]
- آموزش پیش‌دبستانی: تا سن پنج یا شش سالگی
- آموزش پیش‌ابتدایی: یک سال، برای کودکان پنج تا هفت ساله
- آموزش ابتدایی: چهار سال، برای کودکان شش تا یازده ساله
- آموزش پایه: شش سال، برای کودکان ده تا هفده ساله، که با «گواهینامه آموزش پایه» پایان می‌یابد
- آموزش متوسطه بالایی: دو سال، برای دانش‌آموزان شانزده تا نوزده ساله
آموزش متوسطه بالایی با آزمون «ماتورا» پایان می‌یابد که دروازه ورود به آموزش عالی را می‌گشاید.[۴] آموزش فنی و حرفه‌ای از سال پنجم آموزش پایه (سنین چهارده تا پانزده سالگی) آغاز می‌شود.[۵]
آموزش ابتدایی
بر اساس قانون آموزش، کودکانی که به سن هفت سالگی رسیده‌اند باید وارد پایه اول شوند. اگر والدین بخواهند و کودک از رشد کافی برای تحصیل برخوردار باشد، می‌تواند از سن شش سالگی به مدرسه برود. دوره آموزش ابتدایی چهار سال است. آموزش ابتدایی اجباری را می‌توان در مهدکودک‌ها و مدارس، مدارس ابتدایی، و به‌ندرت در مدارس پایه یا متوسطه گذراند.[۴]
والدین و کودکان می‌توانند مدارس با رویکردهای آموزشی غیرسنتی یا کلاس‌ها و گروه‌های ویژه در مدارس شهرداری را انتخاب کنند. روش‌های آموزشی مونتسوری، والدورف و سوزوکی در لیتوانی قابل انتخاب هستند.
پیشرفت دانش‌آموزان پایه‌های اول تا چهارم با نمره سنجیده نمی‌شود. ارزیابی بر پایه رشد فردی هر کودک انجام می‌گیرد و از ارزیابی معیارمحور بهره گرفته می‌شود. اطلاعات ارزیابی به‌صورت شفاهی یا در قالب شرح کوتاهی از دستاوردهای خاص دانش‌آموز ارائه می‌شود. در پایان هر ترم، نیم‌سال یا سال تحصیلی، یک ارزیابی جمع‌بندی با نشان دادن سطح آموزشی (رضایت‌بخش، پایه، بالاتر) انجام می‌شود.
کودکانی که در مدارس اقلیت‌های ملی تحصیل می‌کنند از پایه اول زبان لیتوانیایی (زبان رسمی) را فرا می‌گیرند. بیشتر دانش‌آموزان ابتدایی از پایه دوم زبان خارجی اول (انگلیسی) را می‌آموزند، هرچند برخی مدارس این آموزش را از پایه اول آغاز می‌کنند.
آموزش متوسطه
آموزش پایه
پس از پایان آموزش ابتدایی، دانش‌آموزان وارد برنامه آموزش پایه شش‌ساله می‌شوند. این برنامه در مدارس پایه، متوسطه، حرفه‌ای و دبیرستان‌ها (ژیمنازیوم‌ها) اجرا می‌شود.
برنامه اجباری آموزش پایه از دو بخش تشکیل شده‌است: بخش اول، برنامه چهارساله در پایه‌های پنجم تا هشتم؛ و بخش دوم، برنامه دوساله در پایه‌های نهم و دهم. دانش‌آموزان می‌توانند از پایه پنجم زبان خارجی دوم را آغاز کنند و از پایه ششم این درس اجباری می‌شود. بیشتر دانش‌آموزان انگلیسی را انتخاب می‌کنند؛ برآورد می‌شود که در سال ۲۰۱۱ میلادی ۸۰ درصد از جوانان ۱۵ تا ۱۹ ساله به زبان انگلیسی تسلط داشتند.[۶] در سال ۲۰۲۲ میلادی، حدود ۷۰ درصد از دانش‌آموزان زبان روسی را به‌عنوان زبان خارجی دوم نسبت به فرانسوی یا آلمانی ترجیح دادند.[۷]
دانش‌آموزان خارجی که به زبان لیتوانیایی تسلط ندارند اما می‌خواهند در مدارس لیتوانی تحصیل کنند، می‌توانند یک سال اضافه برای یادگیری زبان و فعالیت‌های یکپارچه‌سازی بگذرانند.
در پایه دهم، دانش‌آموزان می‌توانند ماژول‌های درسی را انتخاب کنند و درس‌های اختیاری متناسب با علاقه و توانایی‌های خود بگذرانند. در لیتوانی آموزش تا شانزده سالگی اجباری است و معمولاً تا پایه دهم ادامه می‌یابد. پس از پایان پایه دهم، دانش‌آموزان می‌توانند آزمون ارزیابی آموزش پایه را بدهند که در آن دو یا سه درس ارزیابی می‌شود: زبان لیتوانیایی، ریاضیات و زبان مادری (در صورتی که لیتوانیایی نباشد).
نظام نمره‌دهی
نظام نمره‌دهی معمول در دوره متوسطه بر پایه مقیاس ده‌درجه‌ای است:[۸]
| نتیجه | نمره | متن لیتوانیایی | معادل فارسی |
|---|---|---|---|
| قبول | 10 | Puikiai | عالی |
| 9 | Labai gerai | خیلی خوب | |
| 8 | Gerai | خوب | |
| 7 | Pakankamai gerai | نسبتاً خوب | |
| 6 | Patenkinamai | قابل قبول | |
| 5 | Pakankamai patenkinamai | نسبتاً قابل قبول | |
| 4 | Silpnai | ضعیف | |
| مردود | 3 | Blogai | بد |
| 2 | Labai blogai | خیلی بد | |
| 1 | Nieko neatsakė, neatliko užduoties | هیچ پاسخی داده نشد، تکلیف انجام نشد |
آموزش متوسطه بالایی
آموزش متوسطه بالایی اجباری نیست و معمولاً دو سال (پایه‌های یازدهم و دوازدهم در مدارس متوسطه یا پایه‌های سوم و چهارم در دبیرستان‌های ژیمنازیوم) به طول می‌انجامد. دانش‌آموزان بر اساس برنامه‌های آموزشی فردی درس می‌خوانند. این دوره در مدارس متوسطه، ژیمنازیوم‌ها و مدارس حرفه‌ای ارائه می‌شود.
دانش‌آموزان همچنین می‌توانند آموزش‌هایی را که با ارزش‌ها، جهان‌بینی، باورهای دینی و دیدگاه‌های فلسفی آن‌ها هماهنگ‌تر است برگزینند. چنین آموزشی در مدارس با رویکردهای غیرسنتی ارائه می‌شود. این مدارس می‌توانند بر اساس برنامه‌های خود عمل کنند، اما شمار کل درس‌ها و ساعت‌های اختصاص‌یافته به هر درس در پایه‌های اول تا دوازدهم نمی‌تواند بیش از ۲۵ درصد با برنامه‌های دولتی آموزش عمومی تفاوت داشته باشد.
آزمون‌های پختگی (ماتورا)
در بهار، پس از پایان دوره آموزش متوسطه، فارغ‌التحصیلان آزمون‌های پختگی (ماتورا) می‌دهند. این آزمون‌ها می‌توانند دو نوع باشند: سطح مدرسه یا سطح ملی. برای دریافت گواهینامه پختگی، باید دو آزمون گذرانده شود: یک آزمون اجباری در زبان لیتوانیایی و یک آزمون اختیاری دیگر. فارغ‌التحصیلانی که می‌خواهند وارد آموزش عالی شوند و از بودجه دولتی بهره‌مند شوند، باید حداقل سه آزمون ماتورا بدهند. در مجموع می‌توان تا شش آزمون ماتورا داد.[۴]
آزمون‌های ملی به‌صورت متمرکز برگزار می‌شوند: دانش‌آموزان پایه فارغ‌التحصیلی در پایگاه داده مرکز ملی آزمون ثبت‌نام می‌کنند؛ آزمون‌ها در مراکز شهری برگزار می‌شوند؛ و برگه‌های آزمون رمزگذاری شده به مرکز ملی آزمون ارسال می‌شوند و توسط کارشناسان مستقل ارزیابی می‌گردند.
تأمین مالی آموزش
آموزش دانش‌آموزان در مدارس آموزش عمومی از طریق کمک بلاعوض هدفمند دولتی بر اساس اصل «کوپن دانش‌آموز» تأمین مالی می‌شود. هر سال دولت با در نظر گرفتن تعداد دانش‌آموزان، کمک ویژه‌ای به شهرداری‌ها اختصاص می‌دهد. کوپن دانش‌آموز هم برای مدارس دولتی و هم خصوصی در نظر گرفته می‌شود و با تغییر مدرسه، کوپن همراه دانش‌آموز منتقل می‌شود.
هزینه‌های جاری مدارس خصوصی توسط صاحبان آن‌ها پرداخت می‌شود. بودجه مدارس جوامع دینی سنتی بر اساس موافقتنامه میان جمهوری لیتوانی و واتیکان از سوی دولت اختصاص می‌یابد.
آموزش غیررسمی
پس از کلاس‌ها، دانش‌آموزان می‌توانند فعالیت‌های اوقات فراغت رایگان در مدارس را انتخاب کنند یا در مدارس جداگانه ورزش، موسیقی، هنرهای زیبا، هوانوردی و رقص و کلوپ‌های کودکان شرکت کنند.
آموزش ویژه
آموزش ویژه در مؤسسات آموزش پیش‌دبستانی و مدارس آموزش عمومی همه انواع ارائه می‌شود. در صورت نیاز، برنامه‌های آموزش عمومی می‌توانند با توجه به نیازهای آموزش ویژه دانش‌آموز تطبیق داده شوند. کمک رایگان متخصصان آموزش ویژه، گفتاردرمانگران، روان‌شناسان و سایر متخصصان می‌تواند در مدارس در اختیار دانش‌آموزان و همچنین در اختیار والدین و معلمان در سایر مؤسسات قرار گیرد.
آموزش حرفه‌ای و یادگیری مادام‌العمر
آموزش حرفه‌ای
نظام آموزش حرفه‌ای شامل آموزش و پرورش حرفه‌ای اولیه و مستمر می‌شود.
آموزش و پرورش حرفه‌ای اولیه (IVET) می‌تواند از سن ۱۴ سالگی (سال پنجم آموزش پایه) آغاز شود.[۵] مدت برنامه‌های اول بسته به سطح مخاطبان دو یا سه سال است. برای دانش‌آموزانی که از پیش آموزش متوسطه را گذرانده‌اند، مدت تحصیل یک تا یک و نیم سال است. این دوره گواهینامه آموزش پایه اعطا می‌کند. دانش‌آموز سپس می‌تواند وارد آموزش متوسطه بالایی حرفه‌ای شود که آن هم دو یا سه سال طول می‌کشد و با آزمون ماتورا پایان می‌یابد.[۵] برای ورود به آموزش عالی (دانشگاه یا کالج)، دانش‌آموزان حرفه‌ای باید یک برنامه «آموزش پس از متوسطه» اضافی (یک یا دو سال) بگذرانند.[۵]
برنامه آموزشی از دو بخش تشکیل شده‌است. بخش اول برای همه مدارس کشور مشترک است و حوزه‌های فعالیت حرفه‌ای، شایستگی‌ها، اهداف آموزشی و مقررات ارزیابی را تعریف می‌کند. بخش دوم اختیاری است و روش‌های تدریس، برنامه‌های درسی، کمک‌آموزشی و غیره را دربرمی‌گیرد. برنامه باید شامل درس‌ها یا ماژول‌های کارآفرینی، حفاظت مدنی، محیط‌زیست، فناوری اطلاعات و زبان خارجی برای اهداف ویژه باشد. ۶۰ تا ۷۰ درصد از کل زمان اختصاص‌یافته به درس‌های حرفه‌ای باید به آموزش عملی اختصاص یابد.
آموزش و پرورش حرفه‌ای مستمر (CVET) متوجه یادگیرندگان بالای ۱۸ سال است. این آموزش از برنامه‌های معمولاً کوتاه (یک سال یا کمتر) تشکیل شده‌است که عمدتاً به آموزش عملی اختصاص دارند (۶۰ تا ۸۰ درصد برنامه).[۵] این برنامه‌ها می‌توانند به یک صلاحیت حرفه‌ای، یک صلاحیت حرفه‌ای اضافی یا شایستگی برای انجام مشاغل تنظیم‌شده توسط قانون منجر شوند.[۵]
آموزش بزرگسالان
بزرگسالان می‌توانند آموزش ابتدایی، پایه یا متوسطه را در مدارس بزرگسالان، مراکز آموزشی و مدارس آموزش عمومی با کلاس‌های ویژه بزرگسالان دنبال کنند. آموزش عمومی بزرگسالان توسط حدود ۶۰ مؤسسه در همه شهرداری‌های کشور سازمان‌دهی می‌شود که حدود ۱۲ هزار بزرگسال را دربرمی‌گیرد.
بزرگسالانی که در برنامه‌های آموزش عمومی و غیررسمی تحصیل می‌کنند می‌توانند یک شکل یادگیری انعطاف‌پذیر را انتخاب کنند: آموزش ماژولار، آموزش مستقل، آموزش مکاتبه‌ای یا آموزش از راه دور. در دوره‌ها و سمینارهای آموزش غیررسمی بزرگسالان، افراد بیشتر به یادگیری زبان‌های خارجی، مبانی حقوق و کسب‌وکار، روان‌شناسی، سواد رایانه‌ای، هنر، ادبیات و فلسفه علاقه نشان می‌دهند. آموزش غیررسمی بزرگسالان توسط حدود ۷۰۰ مؤسسه دولتی و خصوصی سازمان‌دهی می‌شود.
بهبود مهارت‌های معلمان
معلمان در طول سال تحصیلی باید پنج روز را به بهبود مهارت‌های خود اختصاص دهند. هر شهرداری دارای یک مرکز آموزش معلمان است. از سال ۲۰۱۰ میلادی (۱۳۸۹ هجری شمسی)، دانشجویانی که وارد رشته‌های تربیت معلم می‌شوند باید آزمون انگیزشی بدهند و آینده‌نگران پرتلاش از کمک‌هزینه هدفمند اضافی بهره‌مند می‌شوند.
نظامی برای ارزیابی معلمان در لیتوانی اجرا شده‌است که چهار رده‌بندی تخصصی تعریف می‌کند: معلم، معلم ارشد، معلم-ناظر و معلم-خبره.
آموزش پیش‌دبستانی و پیش‌ابتدایی
آموزش پیش‌دبستانی برای کودکان یک تا شش ساله ارائه می‌شود. آموزش پیش‌دبستانی نهادی اجباری نیست و بنا به درخواست والدین ارائه می‌شود. این نوع آموزش می‌تواند در موارد خاص (مانند کودکان از خانواده‌های در معرض خطر اجتماعی) اجباری باشد. آموزش پیش‌دبستانی توسط مهدکودک‌های دولتی و خصوصی، کودکستان‌ها و مدارس-کودکستان‌ها ارائه می‌شود.
آموزش پیش‌ابتدایی برای یک سال ارائه می‌شود. این آموزش به کودکان شش ساله (در موارد استثنایی پنج ساله) ارائه می‌شود و هدف آن آماده کردن بهتر کودکان برای ورود به مدرسه است. آموزش رایگان و همگانی است اما اجباری نیست. والدین حق دارند تصمیم بگیرند که آیا کودک شش ساله‌شان باید تحت برنامه آموزش پیش‌ابتدایی آموزش ببیند یا نه.[۴]
گروه‌های پیش‌ابتدایی در کودکستان‌ها یا مدارس تشکیل می‌شوند. در روستاهای دورافتاده، شهرداری‌ها می‌توانند چنین گروه‌هایی را در مراکز چندمنظوره جامعه تشکیل دهند یا کودکان را با اتوبوس‌های مدرسه به نزدیک‌ترین مدرسه‌ای که چنین گروهی دارد برسانند.
آموزش عالی
آموزش عالی به دانشگاه‌ها و کالج‌ها تقسیم می‌شود.[۴] دانشگاه‌ها آموزش دانشگاهی ارائه می‌دهند که به مدارک بین‌المللی کارشناسی-کارشناسی ارشد-دکترا منجر می‌شود (لیتوانی فرایند بولونیا را در سال ۲۰۰۶ میلادی اجرایی کرده‌است).[۴] کالج‌ها آموزش حرفه‌ای ارائه می‌دهند و از سال ۲۰۰۶ می‌توانند مدارک کارشناسی حرفه‌ای اعطا کنند.[۵]
سال تحصیلی در لیتوانی معمولاً از اول سپتامبر آغاز می‌شود، از جمله در آموزش عالی.[۹]
مشکلات ساختاری در نظام آموزشی لیتوانی
نابرابری‌های منطقه‌ای (سرمایه‌گذاری بالا در بزرگ‌ترین شهرها و کمبود سرمایه‌گذاری در سایر مناطق) یک مشکل در تأمین مالی مؤسسات دولتی از جمله آموزش است. کمیسیون اروپا در حسابرسی خود مشکلات اصلی مربوط به هماهنگی ضعیف در سطوح ملی، منطقه‌ای و محلی را مشخص کرد. همان حسابرسی کمبود نظامی برای شناخت یادگیری غیررسمی و آموزش‌دیده‌نشده، اطلاعات ناکافی دربارهٔ فرصت‌های یادگیری و اولویت‌های نامشخص تأمین مالی را نیز خاطرنشان کرد.[۱۰]
نرخ حضور در مدارس بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا است و ترک تحصیل کمتر از میانگین اتحادیه اروپا است. با این حال، گزارش پیزا از سال ۲۰۱۰ میلادی نشان داد که نتایج لیتوانی در ریاضیات، علوم و خواندن زیر میانگین سازمان همکاری اقتصادی و توسعه بود.[۱۱] گزارش پیزا ۲۰۱۵ این یافته‌ها را تأیید کرد.[۱۲] در سنجش پیزا ۲۰۲۲ نیز بیشتر عملکردها اندکی زیر میانگین سازمان همکاری اقتصادی و توسعه بود.[۸]
حقوق معلمان موضوعی مهم و محل بحث‌های مکرر بوده‌است. با وجود رشد قابل توجه از سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰ میلادی، حقوق معلمان لیتوانی در سال ۲۰۲۳ میلادی به‌طور قابل توجهی زیر میانگین اتحادیه اروپا بود.[۱۳] با ۳٫۳ درصد از تولید ناخالص داخلی، لیتوانی در مقایسه با استونی (۴٫۵ درصد) و میانگین سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (۴٫۹ درصد) هزینه نسبتاً اندکی برای آموزش می‌کند.[۱۴]
پیوند به بیرون
- وزارت آموزش، علوم و ورزش لیتوانی
- مرکز ارزیابی کیفیت آموزش عالی لیتوانی
- آموزش حرفه‌ای در لیتوانی - یونسکو
- European Commission. "Overview Lithuania". Eurydice (in English). Retrieved 2025-07-20.
منابع
- ↑ Kryptis، Dizaino. «Švietimo ir mokslo ministerija» (PDF). Smm.lt.
- ↑ «Lithuanian - Literacy rate». countryeconomy.com. دریافت‌شده در ۸ فوریه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 «Bildungsgeschichte Litauen | www.litauen.info». دریافت‌شده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 7 «World Data on Education: Lithuania» (PDF). International Bureau of Education. ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 7 «Vocational Education in Lithuania». UNESCO-UNEVOC. ژانویه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «English Language in Lithuania» (به انگلیسی آمریکا).
- ↑ «Lithuania wants to teach Polish instead of Russian». Baltic News Network. ۱۴ فوریه ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «Education GPS - Lithuania - Student performance (PISA 2022)». دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Education in Lithuania» (PDF). Ministry of Education and Science of the Republic of Lithuania. ۲۰۰۴. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Education and Training Monitor 2015: Lithuania» (PDF). Ec.europe.eu. دریافت‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۱۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «PISA 2009 Results: Executive Summary» (PDF). Oecd.org. دریافت‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۱۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «PISA 2015: Results in Focus» (PDF). Oecd.org. دریافت‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۱۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Yanatma، Servet. «Teachers' wages: How do salaries for educators compare across Europe?». Euro News. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Bildung auf einen Blick 2024" (in German). OECD. 10 سپتامبر 2024. p. 279. Retrieved 20 ژوئیه 2025.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Education in Lithuania». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bildungssystem in Litauen». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «التعلیم فی لتوانیا». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- آموزش در لیتوانی