آموزش در پرتغال

آموزش در پرتغال
وزارت آموزش و پرورش
وزیر۱فرناندو الکساندر (۲۰۲۴–کنون)
بودجهٔ آموزش و پرورش ملی (۲۰۲۴)
بودجه۱۰٫۲ میلیارد یورو[۱][۲]
داده‌های همگانی
زبان‌های نخستزبان پرتغالی
گونه نظام آموزشیملی
ریشه‌ها
دانشگاه‌ها
مدارس پلی‌تکنیک
مؤسسات صنعتی
مؤسسات پلی‌تکنیک
بازسازمان‌دهی‌های اصلی
فرایند بولونیا
سده ۱۲ میلادی۲
۱۲۹۰۳
۱۸۳۷ تا ۱۹۱۱۴
۱۸۵۲ تا ۱۹۷۴۵
دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰۶
دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰۷
۲۰۰۷۸
باسوادی (۲۰۲۱[۳])
مجموع۹۶٫۹٪
مردان۹۷٫۹٪
زنان۹۶٫۰٪
نام‌نویسی
مجموع۲٬۰۲۵٬۰۸۲[۴][۵]
ابتدایی۶۳۳٬۶۵۰
متوسطه۹۵۸٬۲۱۵
آموزش عالی۴۳۳٬۲۱۷
گواهی
دیپلم متوسطه۲۳٫۵٪[۶]
آموزش عالی۱۹٫۸٪[۶]

آموزش در پرتغال رایگان و اجباری است و تا سن ۱۸ سالگی ادامه دارد؛ زمانی که دانش‌آموزان معمولاً سال دوازدهم تحصیلی را به پایان می‌رسانند. نظام آموزشی توسط دولت و از طریق وزارت آموزش و پرورش پرتغال اداره می‌شود. هم نظام آموزش دولتی و هم مدارس خصوصی در همه سطوح آموزشی در این کشور وجود دارند. نخستین دانشگاه‌های قرون وسطایی پرتغال، از جمله دانشگاه کویمبرا، در سده سیزدهم میلادی پایه‌گذاری شدند و نظام آموزش عالی این کشور به‌طور کامل در فضای آموزش عالی اروپا ادغام شده‌است.

نرخ باسوادی پایه در جمعیت پرتغال به ۹۹٫۴۴٪ می‌رسد (۹۹٫۴۸٪ در میان مردان و ۹۹٫۳۸٪ در میان زنان، در گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال). بر پایه داده‌های مؤسسه آمار پرتغال (INE)، تنها ۳٫۷ میلیون کارگر پرتغالی (۶۷٪ از جمعیت فعال شاغل) آموزش ابتدایی را به پایان رسانده‌اند. بر اساس ارزیابی PISA در سال ۲۰۱۸، دانش‌آموز متوسط پانزده‌ساله پرتغالی از نظر سواد خواندن، ریاضیات و علوم طبیعی، نزدیک به میانگین OECD قرار دارد، هرچند روندی نزولی مشاهده می‌شود.

فرایند بولونیا برای آموزش عالی از سال ۲۰۰۶ اجرا شده‌است. نظام آموزشی پرتغال دارای سابقه‌ای طولانی است که از سده‌های میانه آغاز می‌شود و در طول قرون نوزدهم و بیستم با اصلاحات گسترده‌ای همراه بوده‌است. امروزه پرتغال دارای شبکه‌ای گسترده از مدارس دولتی و خصوصی، دانشگاه‌ها و مؤسسات پلی‌تکنیک است که آموزش را از پیش از دبستان تا سطح دکتری پوشش می‌دهند.

پیشینه تاریخی

در آغاز شکل‌گیری ملت پرتغال، روحانیون مسیحی نقش اصلی را در کوشش‌های آموزشی ایفا می‌کردند. دانشگاه‌های پرتغالی از سال ۱۲۹۰ وجود دارند؛ دانشگاه کویمبرا کهن‌ترین آن‌هاست که نخست در لیسبون پایه‌گذاری شد و سپس به کویمبرا منتقل گردید. در چارچوب امپراتوری پرتغال، پرتغالی‌ها در سال ۱۷۹۲ کهن‌ترین مدرسه مهندسی آمریکای لاتین را تأسیس کردند و در سال ۱۸۴۲ نیز کهن‌ترین دانشکده پزشکی آسیا را در گوا بنیان نهادند.[۷]

سده نوزدهم و بیستم

در پایان سده نوزدهم، نرخ بی‌سوادی از ۸۰٪ فراتر می‌رفت و آموزش عالی تنها در دسترس اقلیت کوچکی از جمعیت بود. بر اساس سرشماری سال ۱۹۳۰، همچنان ۶۸٫۱٪ از جمعیت پرتغال بی‌سواد بودند.[۸]

هرچند فعالان جمهوری اول آموزش را یکی از اهداف اصلی خود برگزیده بودند، شواهد نشان می‌دهد که جمهوری اول دموکراتیک در گسترش آموزش ابتدایی کمتر از دولت اقتدارگرای «استادو نووو» موفق بود.[۹] در دوره جمهوری اول، نرخ باسوادی کودکان ۷ تا ۱۴ ساله از ۲۶٪ در سال ۱۹۱۱ به ۳۳٪ در سال ۱۹۳۰ رسید. در دوران استادو نووو این نرخ به ۵۶٪ در سال ۱۹۴۰، ۷۷٪ در سال ۱۹۵۰ و ۹۷٪ در سال ۱۹۶۰ ارتقا یافت.[۸]

در دوران سالازار، شمار مدارس ابتدایی از ۷٬۰۰۰ در سال ۱۹۲۷ به ۱۰٬۰۰۰ در سال ۱۹۴۰ رسید. در حالی که نرخ بی‌سوادی در طول بیست سال جمهوری اول تنها ۹٪ کاهش یافته بود، در بیست سال دوران سالازار ۲۱٪ کاهش یافت؛ از ۶۱٫۸٪ در سال ۱۹۳۰ به ۴۰٫۴٪ در سال ۱۹۵۰. در سال ۱۹۴۰، رژیم برای نخستین بار در تاریخ پرتغال جشن گرفت که اکثریت جمعیت می‌توانند بخوانند و بنویسند. با این حال، نرخ باسوادی پرتغال در دهه‌های ۱۹۴۰ و اوایل ۱۹۵۰ نسبت به معیارهای آمریکای شمالی و اروپای غربی همچنان پایین بود.[۸]

نرخ باسوادی ۱۹۰۰ ۱۹۱۱ ۱۹۲۰ ۱۹۳۰ ۱۹۴۰ ۱۹۵۰ ۱۹۶۰
کودکان ۷ تا ۱۴ ساله ۲۰٪ ۲۶٪ ۳۱٪ ۳۳٪ ۵۶٪ ۷۷٪ ۹۷٪

در سال ۱۹۵۲ یک طرح گسترده چندوجهی برای «آموزش عمومی» با هدف ریشه‌کنی بی‌سوادی و ثبت‌نام همه کودکان در سن مدرسه به اجرا درآمد. این طرح شامل جریمه‌هایی برای والدینی بود که از ثبت‌نام فرزندانشان سرباز می‌زدند. در اواخر دهه ۱۹۵۰ پرتغال موفق شد از وضعیت نگران‌کننده‌ای که سال‌ها با آن دست‌وپنجه نرم می‌کرد رهایی یابد؛ بی‌سوادی در میان کودکان سن مدرسه عملاً از میان رفت.[۸]

از دهه ۱۹۶۰، کشور آموزش دولتی را برای همه کودکان ۶ تا ۱۲ ساله فراهم ساخت، شبکه گسترده‌ای از مدارس فنی و حرفه‌ای صنعتی و بازرگانی برای آموزش میانی کارگران ماهر آینده ایجاد کرد، دانشگاه کاتولیک پرتغال را در سال ۱۹۷۱ به رسمیت شناخت و تا سال ۱۹۷۳ موجی از دانشگاه‌های دولتی جدید در سرتاسر پرتغال اروپایی بنیان‌گذاری شد: دانشگاه مینهو، دانشگاه جدید لیسبون، دانشگاه اوورا و دانشگاه اویرو.[۸]

از دهه ۱۹۶۰ تا انقلاب میخک در سال ۱۹۷۴ (۱۳۵۳ خورشیدی)، آموزش متوسطه و دانشگاهی سریع‌ترین رشد را در تاریخ آموزش پرتغال تجربه کرد. پس از ۱۹۷۴، شمار مدارس ابتدایی و متوسطه و نیز مؤسسات آموزش عالی تا پایان سده افزایش یافت. دولت انقلابی همچنین برای بالا بردن نرخ باسوادی بزرگسالان کوشید و شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این اقدامات تا حدودی موفق بود.[۱۰]

دموکراتیک‌سازی واقعی آموزش، به‌ویژه آموزش متوسطه و عالی، تنها در دهه ۱۹۸۰ رخ داد. فرایند بولونیا برای آموزش عالی از سال ۲۰۰۶ پذیرفته شد. با این حال، نرخ آموزش عالی در کشور همچنان پایین‌ترین در اتحادیه اروپا بود؛ این نرخ در سال ۲۰۰۳ حدود ۷٪ بود و در سال ۲۰۰۷ به ۱۱٪ رسید.[۱۱]

بر اساس ارزیابی PISA سازمان OECD، دانش‌آموزان پرتغالی برای سال‌های طولانی از نظر سواد خواندن، ریاضیات و علوم طبیعی در رده‌های پایین OECD قرار داشتند. اما از سال ۲۰۱۰، نتایج PISA برای دانش‌آموزان پرتغالی بهبود چشمگیری یافت.[۱۱]

در پی بحران بدهی دولتی پرتغال در اواخر دهه ۲۰۰۰ و کمک‌های مالی IMF-اتحادیه اروپا از سال ۲۰۱۱، بسیاری از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی با مشکلات مالی جدی روبه‌رو شدند و مجبور به افزایش شهریه و کاهش پرسنل شدند.[۱۲]

سال‌های تحصیلی

سال تحصیلی سن ورود مقطع تحصیلی
-۰مهدکودک / شیرخوارگاه
Infantário / Creche
-۱
-۲
-۳کودکستان
Jardim de Infância
-۴
-۵
سال اول۶دوره اول / دبستان
۱º Ciclo / Escola Primária
آموزش پایه
Ensino Básico
سال دوم۷
سال سوم۸
سال چهارم۹
سال پنجم۱۰دوره دوم
۲º Ciclo
سال ششم۱۱
سال هفتم۱۲دوره سوم
۳º Ciclo
سال هشتم۱۳
سال نهم۱۴
سال دهم۱۵آموزش متوسطه
Ensino Secundário
سال یازدهم۱۶
سال دوازدهم۱۷

دانش‌آموزان باید تا پایان سال تقویمی ورود به سال اول، به سن ۶ سال رسیده باشند.

تقویم سال تحصیلی

هر سال تحصیلی در اواسط شهریور (سپتامبر) آغاز و در اواسط تیر (ژوئن) پایان می‌یابد. در طول سال سه تعطیلی وجود دارد: تعطیلات کریسمس (دو هفته)، تعطیلات کارناوال (سه روز) و تعطیلات عید پاک (دو هفته). سال تحصیلی به سه ترم تقسیم می‌شود:

  • ترم اول: از ۱۵ تا ۲۱ سپتامبر تا پایان هفته دوم دسامبر
  • ترم دوم: از اولین دوشنبه ژانویه تا دو هفته پیش از عید پاک
  • ترم سوم: از دوشنبه بلافاصله پس از عید پاک تا نیمه دوم ژوئن یا نیمه اول ژوئیه

پس از پایان ترم سوم، آزمون‌های ملی در ماه‌های ژوئن و ژوئیه برای دانش‌آموزان سال‌های نهم، یازدهم و دوازدهم برگزار می‌شود.

آموزش پیش از دبستان

کودکان و مربیان کودکستان اجتماع سانتاکلارا، فونشال.

شیرخوارگاه

کودکان از چهار ماهگی (دوره معمول مرخصی زایمان) تا سه سالگی می‌توانند در شیرخوارگاه (Creche) ثبت‌نام کنند. اکثر شیرخوارگاه‌ها خصوصی هستند. برخی از آن‌ها زیر نظر تأمین اجتماعی پرتغال اداره می‌شوند و بخشی از هزینه‌هایشان از سوی دولت تأمین می‌گردد؛ در این مراکز، میزان پرداخت والدین بر اساس درآمد آن‌ها تعیین می‌شود.

کودکستان

پیش‌دبستانی از سه تا پنج سالگی اختیاری است و هم در مراکز دولتی و هم در کودکستان‌های خصوصی ارائه می‌شود. کودکستان‌های دولتی رایگان هستند و به نام Jardins de Infância شناخته می‌شوند. بیشتر مدارس بین‌المللی رویکردی بین‌المللی به یادگیری پیش از دبستان دارند و برنامه‌هایی مانند نظام آموزش بین‌المللی آی بی را دنبال می‌کنند.

آموزش پیش از دانشگاه

آموزش پایه (Ensino Básico) نه سال به طول می‌انجامد و به سه دوره چهار، دو و سه ساله تقسیم می‌شود. این دوره‌ها به ترتیب «دوره اول» (۱º Ciclo)، «دوره دوم» (۲º Ciclo) و «دوره سوم» (۳º Ciclo) نامیده می‌شوند. آموزش متوسطه (Ensino Secundário) از سال تحصیلی ۲۰۱۲–۲۰۱۳ (۱۳۹۱–۱۳۹۲) اجباری شده و شامل یک دوره سه‌ساله پس از آموزش پایه است.

دسترسی به آموزش متوسطه از طریق گواهینامه آموزش پایه انجام می‌شود. سه نوع برنامه وجود دارد: برنامه‌های عمومی، برنامه‌های حرفه‌ای و برنامه‌های هنری. برنامه‌ها توسط «گواهینامهٔ آموزش متوسطه» (Certificado de Habilitações do Ensino Secundário) تأیید می‌شوند که پیش‌نیاز دسترسی به آموزش عالی است.

آموزش پایه

در پرتغال، آموزش پایه شامل نه سال تحصیل در سه دوره متوالی چهار، دو و سه ساله است.

کودکانی که تا ۱۵ سپتامبر به سن ۶ سالگی رسیده‌اند باید در همان سال تقویمی در سال اول ثبت‌نام کنند. مدارس دولتی رایگان هستند؛ شهریه مدارس خصوصی در صورتی که ظرفیت مدارس دولتی منطقه پر باشد بخشی یا به‌طور کامل توسط دولت بازپرداخت می‌شود. برنامه درسی تا سال نهم تنها شامل آموزش عمومی است و از آن سال به بعد دروس تخصصی و حرفه‌ای نیز وارد می‌شوند.

در پایان هر دوره، دانش‌آموزان آزمون‌های ملی در درس‌های زبان پرتغالی و ریاضیات می‌دهند. کتاب‌های درسی توسط مدرسه تهیه نمی‌شوند؛ برای خانواده‌های کم‌درآمد کمک مالی در نظر گرفته شده‌است. کتاب‌های درسی هر چهار سال یک‌بار در سطح مدرسه انتخاب می‌شوند.

دوره اول: سال‌های اول تا چهارم

دبستان دوره اول، تونس (سیلوش).

دروس عمومی:[۱۳]

فعالیت‌های غنی‌سازی:

اختیاری:

  • آموزش اخلاق و دین کاتولیک (یا سایر مذاهب)
  • زبان‌های خارجی (معمولاً تنها در مدارس خصوصی)

دوره دوم: سال‌های پنجم و ششم

دبستان آندره سوارز، دوره دوم و سوم، براگا.

دوره سوم: سال‌های هفتم، هشتم و نهم

(*) در سال نهم دانش‌آموز باید یکی از چهار گزینه آموزش هنرهای تجسمی، آموزش فناوری، موسیقی یا درام را بر اساس امکانات مدرسه انتخاب کند.

آزمون‌های سنجش

تا سال ۲۰۲۵، دانش‌آموزان در سال‌های دوم، پنجم و هشتم آزمون‌های سنجشی می‌دادند تا مشخص شود آیا بر دروس مشخصی تسلط کافی دارند. از سال ۲۰۲۵، این آزمون‌ها به «آزمون‌های پایش یادگیری» (ModA) تغییر نام یافتند و در سال‌های چهارم و ششم برگزار می‌شوند. در این آزمون‌ها زبان پرتغالی و ریاضیات به‌طور اجباری و برخی دروس دیگر به‌صورت چرخشی هر سه سال ارزیابی می‌شوند.[۱۴]

آموزش متوسطه

دبیرستان دیوگو دو گووئیا، بژا.

آموزش متوسطه (Ensino Secundário) شامل سه سال آموزشی پس از دوره پایه است (سال‌های دهم، یازدهم و دوازدهم) و دانش‌آموزان در آن یکی از مسیرهای زیر را انتخاب می‌کنند:[۱۵]

  1. دوره‌های علمی-انسانی (Cursos Científico-Humanísticos)
  2. دوره‌های با برنامه‌های خاص
  3. دوره‌های هنری تخصصی
  4. دوره‌های حرفه‌ای
  5. آموزش متوسطه در قالب آموزش مکمل
  6. دوره‌های حرفه‌ای-مهارتی

دوره‌های علمی-انسانی

دوره‌های علمی-انسانی رویکردی آموزشی برای ادامه تحصیل در سطح عالی هستند و برای دانش‌آموزانی که سال نهم را گذرانده‌اند طراحی شده‌اند. این دوره‌ها سه سال تحصیلی (سال‌های دهم، یازدهم و دوازدهم) به طول می‌انجامند و گواهینامه پایان دوره متوسطه اعطا می‌کنند. چهار دوره علمی-انسانی وجود دارد:[۱۶]

  1. دوره علوم و فناوری
  2. دوره هنرهای تجسمی
  3. دوره علوم اجتماعی-اقتصادی
  4. دوره زبان‌ها و علوم انسانی

برنامه‌های درسی دارای دو بخش هستند: «آموزش عمومی» که مشترک میان همه چهار دوره است (شامل زبان پرتغالی، یک زبان خارجی، فلسفه و تربیت بدنی)، و «آموزش تخصصی» که بسته به دوره متفاوت است.

آزمون‌های ملی دانش‌آموزان دوره‌های علمی-انسانی: در سال یازدهم، دو آزمون در دروس تخصصی بیینال (دو ساله) یا یک آزمون تخصصی و یک آزمون فلسفه؛ در سال دوازدهم، آزمون زبان پرتغالی و آزمون درس تخصصی سه‌ساله. این آزمون‌ها ۳۰٪ از نمره نهایی هر درس را تشکیل می‌دهند.

آموزش حرفه‌ای

آموزش حرفه‌ای در پرتغال زیر نظر آژانس ملی صلاحیت‌بخشی و آموزش حرفه‌ای (ANQEP) اداره می‌شود. دوره‌های حرفه‌ای با پیوند قوی با محیط کار، رویکردی آموزشی برای پرورش توانمندی‌های حرفه‌ای دارند. برنامه درسی شامل سه بخش آموزشی است:[۱۷]

  • اجتماعی-فرهنگی: زبان پرتغالی، حوزه یکپارچه‌سازی، یک زبان خارجی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، تربیت بدنی
  • علمی: ۲ تا ۳ درس
  • فنی: ۳ تا ۴ درس

این دوره‌ها با ارائه یک پروژه به نام «آزمون شایستگی حرفه‌ای» (PAP) به پایان می‌رسند که در آن دانش‌آموزان شایستگی‌ها و دانش کسب‌شده در طول دوره را به نمایش می‌گذارند.[۱۸]

آموزش عالی

آموزش عالی در پرتغال به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: دانشگاهی و پلی‌تکنیک.[۱۹] پرتغال دارای ۱۳ دانشگاه دولتی، یک دانشگاه دولتی آنلاین و شماری مؤسسه پلی‌تکنیک و دانشگاه خصوصی در سراسر کشور است. همچنین یک دانشکده دریانوردی (Escola Superior Náutica Infante D. Henrique) نیز در این کشور وجود دارد که در رده پلی‌تکنیک طبقه‌بندی می‌شود.[۲۰]

آموزش دانشگاهی

آموزش دانشگاهی بر «پژوهش و آفرینش دانش علمی و فرهنگی» استوار است. مؤسسات آموزش دانشگاهی مدارک زیر را اعطا می‌کنند:

نوع مدرک مدت سطح EQF پیش‌نیاز
کارشناسی (Licenciatura) ۳ تا ۴ سال / ۱۸۰ تا ۲۴۰ ECTS ۶ دارنده دیپلم متوسطه یا معادل
کارشناسی ارشد (Mestrado) ۱٫۵ تا ۲ سال / ۹۰ تا ۱۲۰ ECTS ۷ دارنده کارشناسی یا معادل
کارشناسی ارشد یکپارچه (Mestrado integrado) ۵ تا ۶ سال / ۳۰۰ تا ۳۶۰ ECTS ۷ دارنده دیپلم متوسطه یا معادل
دکتری (Doutoramento) معمولاً ۳ سال ۸ دارنده کارشناسی ارشد یا معادل

آموزش پلی‌تکنیک

آموزش پلی‌تکنیک بر «پژوهش کاربردی و آفرینش دانش حرفه‌ای» تمرکز دارد. مؤسسات پلی‌تکنیک مدارک زیر را ارائه می‌دهند:[۲۱]

نوع مدرک مدت سطح EQF پیش‌نیاز
دوره تکنسین عالی حرفه‌ای (CTeSP) ۲ سال / ۱۲۰ ECTS ۵ دارنده دیپلم متوسطه یا معادل
کارشناسی (Licenciatura) ۳ تا ۴ سال / ۱۸۰ تا ۲۴۰ ECTS ۶ دارنده دیپلم متوسطه یا معادل
کارشناسی ارشد (Mestrado) ۱٫۵ تا ۲ سال / ۹۰ تا ۱۲۰ ECTS ۷ دارنده کارشناسی یا معادل

چالش‌های نظام آموزشی

کمبود معلمان جوان

در پیامد بحران مالی پرتغال (۲۰۱۰–۲۰۱۴)، استخدام معلمان به‌شدت کاهش یافت؛ به‌گونه‌ای که امروز کمتر از ۱٪ از معلمان مدارس دولتی زیر ۳۰ سال سن دارند.[۲۲]

کمبود سرمایه‌گذاری دولتی

در پیامد بحران مالی، پرتغال توان سرمایه‌گذاری کمتری در حوزه‌های پژوهش و آموزش داشته‌است. سرمایه‌گذاری دولتی در آموزش در حدود ۴٪ از تولید ناخالص داخلی (معادل ۸ میلیارد یورو) قرار دارد در حالی که حداقل ایدئال بالاتر از این رقم است.[۲۳]

منابع

  1. ↑ "OE2024: Ensino básico e secundário com aumento de quase 400 milhões". Renascença (in Portuguese). 10 اکتبر 2023. Retrieved 21 ژوئن 2024.
  2. ↑ "OE 2024: Orçamento de cinco instituições de ensino superior cresce mais de 20% com nova fórmula". Expresso (in Portuguese). 31 اکتبر 2023. Retrieved 21 ژوئن 2024.
  3. ↑ "Taxa de analfabetismo segundo os Censos: total e por sexo". Pordata (in Portuguese). Retrieved 21 ژوئن 2024.
  4. ↑ "Alunos matriculados no ensino superior: total e por sexo". Pordata (in Portuguese). Retrieved 21 ژوئن 2024.
  5. ↑ "Alunos matriculados nos ensinos pré-escolar, básico e secundário: total e por nível de ensino". Pordata (in Portuguese). Retrieved 21 ژوئن 2024.
  6. 1 2 "População residente com 15 e mais anos segundo os Censos: total e por nível de escolaridade completo mais elevado (%)". Pordata (in Portuguese). Retrieved 21 ژوئن 2024.
  7. ↑ «Portugal». uis.unesco.org. ۲۷ نوامبر ۲۰۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. 1 2 3 4 5 Candeias, António; Simoes, Eduarda (1999). "Alfabetização e escola em Portugal no século XX: Censos Nacionais e estudos de caso". Análise Psicológica (in Portuguese). 17 (1): 163–194. Archived from the original on 12 مه 2014. Retrieved 10 مه 2014.
  9. ↑ Reis، Jaime؛ Palma، Nuno (مه ۲۰۲۱). «Can Autocracy Promote Literacy? Evidence from a Cultural Alignment Success Story». Economics. Economics Discussion Paper Series. University of Manchester. {{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته |تاریخ اصلی= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Gomes, Isabel Pereira; Amorim, José Pedro; Correia, José Alberto; Menezes, Isabel (27 مه 2015). "The Portuguese Literacy Campaigns After the Carnation Revolution (1974-1977)". JSSE - Journal of Social Science Education (in English). 14 (2). doi:10.2390/JSSE-V14-I2-1418. Archived from the original on 13 نوامبر 2024. Retrieved 10 مه 2026.
  11. 1 2 (به پرتغالی) Alunos portugueses pela primeira vez "perto da média" - relatório PISA
  12. ↑ (به پرتغالی) Universidades sem dinheiro para pagar salários بایگانی‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine
  13. ↑ «Direção-Geral de Inovação e de Desenvolvimento Curricular». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۰۹. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |فرمت تاریخ= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ Nascimento, Cristina. "Provas de aferição passam a ser feitas no 4. º e no 6. º anos (e mudam de nome)". rr.pt (in Portuguese). Retrieved 13 سپتامبر 2025.
  15. ↑ "Oferta Formativa – Direção-Geral da Educação" (in Portuguese). Retrieved 25 مه 2017.
  16. ↑ "Cursos Científico-Humanísticos (OF)" (in Portuguese). Retrieved 1 فوریه 2018.
  17. ↑ "ANQEP" (in Portuguese). Archived from the original on 13 دسامبر 2017. Retrieved 1 فوریه 2018.
  18. ↑ "Provas de Aptidão Profissional - Escola Profissional de Ciências Geográficas" (in Portuguese). Archived from the original on 10 ژانویه 2017. Retrieved 8 فوریه 2018.
  19. ↑ "Diagrama do Ensino Superior Português" (in Portuguese). Retrieved 8 فوریه 2018.
  20. ↑ «Study Portugal - Instituições». www.studyportugal.pt. دریافت‌شده در ۳ فوریه ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. ↑ "Diagrama do Ensino Superior Português" (in Portuguese). Retrieved 8 فوریه 2018.
  22. ↑ Faria, Natália. "Há apenas 16 professores com menos de 30 anos nas escolas públicas do 1º ciclo". PÚBLICO (in Portuguese). Retrieved 11 سپتامبر 2019.
  23. ↑ "Acerca - Ciência, Tecnologia e Ensino Superior - XXI Governo - República Portuguesa" (in Portuguese). Retrieved 30 ژانویه 2018.

پیوند به بیرون