آموزش در پرو

آموزش در پرو
وزارت آموزش و پرورش پرو
وزیر آموزش و پرورشروزندو سرنا
بودجهٔ آموزش و پرورش ملی (۲۰۱۹)
بودجه۸٫۲۵ میلیارد دلار آمریکا[۱][۲]
به‌ازای هر دانش‌آموز۷۷۹ دلار[۳]
داده‌های همگانی
زبان‌های نخستزبان اسپانیایی، کچوا، آیمارا، انگلیسی
گونه نظام آموزشیمتمرکز
تأسیس وزارت آموزش و پرورش۱۸۳۷
باسوادی (۲۰۱۸)
مجموع۹۴٫۴۰۸٪[۴]
مردان۹۷٫۱٪[۵]
زنان۹۱٫۷٪[۶]
نام‌نویسی (۲۰۱۹)
مجموع۶٫۵ میلیون[۷]
ابتدایی۳٫۷ میلیون[۷]
متوسطه۲٫۸ میلیون[۷]

آموزش در پرو زیر نظر وزارت آموزش و پرورش پرو اداره می‌شود که مسئولیت تدوین، اجرا و نظارت بر سیاست ملی آموزشی را برعهده دارد. بر پایه قانون اساسی پرو، آموزش در مدارس دولتی در سطوح پیش‌دبستانی، ابتدایی و متوسطه اجباری و رایگان است. همچنین در دانشگاه‌های دولتی برای دانشجویانی که توانایی پرداخت شهریه را ندارند و عملکرد تحصیلی مناسبی دارند، آموزش رایگان ارائه می‌شود.

در طول تاریخ پرو، ساختار و کیفیت آموزشی این کشور همواره در سطحی ضعیف باقی مانده‌است. نخبگانی که دستگاه آموزشی را سازماندهی کردند، محافظه‌کاری و اقتدارگرایی را ترویج داده و از سلسله‌مراتب اجتماعی‌ای دفاع کردند که مانع تحرک اجتماعی و بهبود زندگی شهروندان می‌شد. ناکارآمدی در قانون‌گذاری، فساد و بی‌توجهی دولت به بهبود شرایط، از دیگر عوامل مؤثر بر پایین بودن کیفیت آموزش در پرو بوده‌اند. وابستگی پرو به اقتصاد استخراجی و فقدان اعتباربخشی آموزش عالی نیز به آسیب‌پذیری دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی این کشور انجامیده‌است.

ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI) نشان می‌دهد که پرو ۹۰٫۵٪ از آنچه باید بر پایه سطح درآمد خود در زمینه حق آموزش تأمین کند را برآورده می‌سازد. این ابتکار در بخش آموزش ابتدایی، عملکرد پرو را ۸۹٫۳٪ و در آموزش متوسطه ۹۱٫۶٪ از ظرفیت ممکن بر اساس منابع (درآمد) این کشور ارزیابی کرده‌است.

پیشینه

فرهنگ‌های پیش از اینکا

هیچ سند مکتوب یا شفاهی از وجود یک نظام آموزشی سازمان‌یافته در فرهنگ‌های پیش از اینکا در دست نیست. با این حال، سطح تکامل این فرهنگ‌ها به‌طور غیرمستقیم بر وجود نوعی نظام آموزشی دلالت می‌کند. هر فرهنگ، برای رشد در حوزه‌های رقابتی و تخصصی خود، شیوه‌ای بهینه از آموزش را پدیدآورده بود. این آموزش‌ها می‌توانند توضیح‌دهنده آثار فلزکاری، سفالگری و بافندگی باشند که تا به امروز باقی مانده‌اند و با فتح بسیاری از این فرهنگ‌ها، فنون ساخت آن‌ها از میان رفته‌است.[۸]

امپراتوری اینکا

آموزش رسمی به روایت اینکا گارسیلاسو د لا وگا (در اثر کومنتاریوس رئالس د لوس اینکاس|en=Comentarios Reales de los Incas، کتاب دوم، فصل نوزدهم) توسط اینکا روکا بنیان نهاده شد و توسط پاچاکوتی، نهمین ساپا اینکا، گسترش یافت.[۸]

این آموزش منحصراً برای خواص سلطنتی طراحی شده بود و بعدها پسران سران قبایل مغلوب را نیز دربر می‌گرفت؛ عمدتاً در کوسکو تدریس می‌شد. در این سطح، افراد برای تبدیل شدن به مدیران و رهبران تربیت می‌شدند. معلمان را آماوتا می‌نامیدند؛ مردانی که در فلسفه و اخلاق تبحر داشتند. آموزش سختگیرانه بود و تنبیه به کار می‌رفت. برنامه درسی بر پایه ریاضیات و نجوم بود که هر دو برای نظام اقتصادی متکی بر کشاورزی ضروری بودند. یادگیری کچوا اجباری بود، بیشتر به دلایل سیاسی تا آموزشی. مردم عادی در حرف و مشاغل مورد نیاز امپراتوری آموزش می‌دیدند.[۸]

نیابت‌السلطنه پرو

صومعه سانتو دومینگو، جایی که دانشگاه ملی سن مارکوس در سال ۱۵۵۱ میلادی (۹۳۰ هجری شمسی) به‌عنوان نخستین دانشگاه در قاره آمریکا آغاز به کار کرد

در دوران استعمار، آموزش دادن اصول مذهب کاتولیک به مردم مغلوب و تبدیل آن‌ها به اتباع وفادار ضروری پنداشته می‌شد. بزرگسالان بومی بازآموزی می‌شدند و به کودکان و جوانان آموزش داده می‌شد تا آن‌ها را برای خدمت به دولت آماده کنند. این آموزش «ابتدایی» خوانده می‌شد. با این حال، بومیان به‌طور کلی به آموزش رسمی دسترسی نداشتند و تنها آموزش غیررسمی به آن‌ها می‌رسید. آموزش آن دوران عمدتاً دینی بود و توسط فرقه‌های مختلف مذهبی اداره می‌شد.[۸]

همچنین «مدرسه متوسطه» ای وجود داشت که در آن کریول‌ها، مستیزوها و برخی بازرگانان ثروتمند آموزش می‌دیدند؛ و «کولخیو د کاسیکس» (مدرسه سران) که در سال ۱۵۳۶ میلادی تأسیس شد و تا زمان لغو آن توسط سیمون بولیوار ادامه داشت.[۸]

آموزش رسمی‌تر که تنها برای طبقه اشراف و صاحبان قدرت سیاسی و اقتصادی در دسترس بود، شامل خواندن، نوشتن، ریاضیات، اخلاق و درس‌های دینی در دانشگاه‌های مستعمره می‌شد. این دانشگاه‌ها عبارت بودند از دانشگاه ملی سن مارکوس (بنیان‌گذاری شده در ۱۵۵۱)، دانشگاه سان کریستوبال اومانگا (بنیان‌گذاری شده در ۱۶۷۷) و دانشگاه ملی سنت آنتونی ابات در کوسکو (بنیان‌گذاری شده در ۱۶۹۲).[۸]

سده نوزدهم

در سراسر سده نوزدهم، آموزش در پرو غیرمتمرکز بود و دولت‌های محلی بر برنامه‌های درسی، بودجه و کادر آموزشی مدارس نظارت داشتند. پس از جنگ استقلال پرو در سال ۱۸۲۱ میلادی (۱۲۰۰ هجری شمسی)، آموزش مورد توجه دولت ملی جدید قرار گرفت و خوزه د سن مارتین در سال ۱۸۲۲ میلادی «نظام مانیتوری» را به‌عنوان روش اصلی آموزش در پرو برقرار کرد. در سال ۱۸۲۵ میلادی، سیمون بولیوار این نظام را گسترش داد؛ وی دستور تأسیس یک دانشگاه در تروخیو، ساخت مدارس نرمال در پایتخت‌های هر استان پرو و جدا کردن آموزش ابتدایی از متوسطه را صادر کرد. قانون اساسی ۱۸۲۸ میلادی وعده ایجاد آموزش عمومی را داد، اما این وعده هرگز به دلیل کمبود بودجه و بی‌ثباتی سیاسی تحقق نیافت.[۸]

نخستین اصلاح در سال ۱۸۳۳ میلادی رخ داد و یک اداره آموزش ابتدایی در لیما برای نظارت بر آموزش ابتدایی در سراسر کشور تأسیس شد. این اداره تغییرات متعددی از جمله ممنوعیت دریافت شهریه از دانش‌آموزان، پایان دادن به آموزش مختلط، پاداش تعالی برای معلمان و تنظیم برنامه زمانی مدارس را به اجرا گذاشت. این اصلاح در عمل چندان تأثیری بر بهبود کیفیت آموزش در پرو نداشت.[۸]

رئیس‌جمهور راموند کاستیا تغییرات بیشتری در نظام آموزشی پرو ایجاد کرد. در سال ۱۸۵۰ میلادی او نقش متمرکزتری برای اداره آموزش ایجاد کرد، مدارس خصوصی را از دولتی جدا ساخت و یک نظام طبقاتی آموزشی مدرن‌تر شامل سطوح ابتدایی، متوسطه و دانشگاهی پدیدآورد. در سال ۱۸۵۵ میلادی، کاستیا شورای دانشگاه را تأسیس کرد، استادانی از فرانسه وارد کرد و آموزش ابتدایی دختران و پسران را یکسان نمود. سرانجام در سال ۱۸۶۱ میلادی، دانشگاه ملی سن مارکوس به مرکز اصلی آموزش دانشگاهی در پرو تبدیل شد.[۸]

سده بیستم

دولت پرو نخستین بار در دوران ریاست‌جمهوری خوزه پاردو باردا مسئولیت کامل آموزش را برعهده گرفت. قانون سال ۱۹۰۵ میلادی اختیار آموزش ابتدایی را از دولت‌های شهری گرفت و به دولت ملی واگذار کرد، آموزش اجباری و رایگان را مقرر نمود، اداره آموزش ابتدایی را بازسازی کرد و تأمین مستقیم حقوق معلمان را برقرار ساخت.[۸]

قانون آلی آموزش ۱۹۲۰

در سال ۱۹۲۰ میلادی دو اقدام برای اصلاح آموزش در پرو صورت گرفت: قانون آلی آموزش، پرو را به سوی نظام آموزشی پیشرفته‌تری سوق داد و پیشرفت در اداره، بودجه، حضور و کیفیت را دنبال کرد؛ و یک اصلاحیه قانون اساسی که برای هر بخش و مرکز استان، یک مدرسه ابتدایی و یک مدرسه متوسطه برای هر جنس را الزامی کرد. بیست سال بعد، در سال ۱۹۴۰ میلادی، بررسی مجلس نشان داد که تنها پنج درصد از اصلاحات ۱۹۲۰ اجرا شده و بودجه و ترویج آن‌ها ناکافی بوده‌است و پرو پیشرفت چشمگیری در آموزش نداشته‌است.[۸]

قانون آلی آموزش ۱۹۴۱

پس از این بررسی، قانون آلی آموزش دیگری در سال ۱۹۴۱ میلادی وضع شد. این قانون در آموزش ابتدایی، برنامه‌هایی خاص برای جمعیت‌های مختلف اما با محتوای هسته‌ای مشابه تعیین کرد؛ دانش‌آموزان [منطقه شهری|شهری]] آموزش صنعتی‌محور و دانش‌آموزان [محدوده روستایی|روستایی]] آموزش کشاورزی-محور دریافت می‌کردند. در آموزش متوسطه، قانون هم درس‌های تخصصی صنعتی و هم درس‌های حرفه‌ای را پیش‌بینی کرده بود. قانون مدارس را ملزم می‌کرد که درس شهروندی، جغرافیا، تاریخ و دین را به زبان اسپانیایی و توسط شهروند پرویی تدریس کنند. آموزش اجباری تا سن ۴۰ سالگی اعمال شد و معلمان به مناطق روستایی می‌رفتند تا به بومیان پرویی درس دامپروری، کشاورزی و بهداشت بدهند. در سطح دانشگاهی، مؤسسات از دولت استقلال یافتند و بودجه ثابتی در بودجه ملی پیش‌بینی شد. نظام آموزشی مصوب ۱۹۴۱ تا دهه ۱۹۶۰ میلادی در پرو پابرجا بود.[۸]

گزارشی از وزارت آموزش عمومی که در کنفرانس ۱۹۶۳ میلادی وزرای آموزش در بوگوتا، کلمبیا ارائه شد، مشکلات متعددی در ساختار آموزشی پرو را برشمرد. وزیر اعلام کرد که توسعه ناقص مانع تأمین بودجه می‌شود، بی‌سوادی گسترده‌است، موانع فرهنگی مانع آموزش گروه‌های بومی می‌شود و دسترسی به مراکز آموزشی دشوار است.[۸]

دولت انقلابی

دولت انقلابی نیروهای مسلح پرو کوشید با ساخت مدارس جدید و ترویج گنجاندن بومی‌های پرو در آموزش، مدارس پرو را دموکراتیک کند. در سال ۱۹۷۲ میلادی، سیاست ملی آموزش دوزبانه به اجرا درآمد؛ گامی تاریخی چرا که پیش از آن تدریس به هر زبان بومی ممنوع بود.[۹]

دولت فوجیموری

دولت نئولیبرال رئیس‌جمهور اقتدارگرا آلبرتو فوجیموری از آموزش به‌عنوان بخشی از برنامه پوپولیستی خود بهره برد.[۱۰] در مذاکرات با بانک جهانی، فوجیموری به‌شدت از بودجه ساخت مدارس جدید دفاع کرد تا از این طریق حمایت سیاسی ایجاد کند.[۱۰] ساخت مدارس جدید عمدتاً در مناطق روستایی صورت گرفت، جایی که فوجیموری با مقابله با راه درخشان در جریان درگیری داخلی در پرو پایگاه حمایتی خود را بنا نهاده بود.[۱۰] در سال ۱۹۹۶ میلادی، فوجیموری قوانینی تصویب کرد که سرمایه‌گذاری در آموزش خصوصی را با ارائه مشوق‌های مالیاتی به سرمایه‌گذاران تشویق کرد.[۱۱] این امر موجب رشد بیشتر مدارس خصوصی شد.

اگرچه پرو مدارس جدیدی ساخت و آموزش ابتدایی در ابتدا بهره برد، بهبود کلی آموزش تا آغاز سده حاضر بسیار ناچیز بود.[۱۲][۱۰][۱۳] در حالی که بودجه ساخت‌وساز مدارس از ۱٫۴٪ به ۱۵٪ کل بودجه آموزشی بین سال‌های ۱۹۹۰ و ۱۹۹۴ میلادی افزایش یافت، هزینه سرانه هر دانش‌آموز پایین‌ترین سطح در آمریکای لاتین بود.[۱۰] کیفیت ساخت مدارس نیز چشمگیر نبود و چندین مدرسه سال‌ها بعد فرو ریختند یا نیاز به تعمیرات اساسی داشتند.[۱۰]

سده بیست‌ویکم

در دهه ۲۰۰۰ میلادی، طبقه متوسط نوظهور پرو و خانواده‌های کم‌درآمد نیز با افزایش مدارس خصوصی کم‌هزینه به سمت آموزش خصوصی گرایش یافتند.[۱۱] دولت الخاندرو تولدو در تیر ۱۳۸۱ (ژوئیه ۲۰۰۲ میلادی) «توافق‌نامه ملی» را به قانون تبدیل کرد تا سیاست‌های دوران فوجیموری را تغییر داده و دسترسی همگانی به آموزش برای همه پرویی‌ها را تضمین کند.[۱۲] بررسی این توافق‌نامه در سال ۲۰۰۵ میلادی نشان داد که با وجود افزایش ثبت‌نام دانش‌آموزان، کیفیت آموزش همچنان پایین مانده‌است.[۱۲]

در سال ۲۰۰۶ میلادی، رئیس‌جمهور آلن گارسیا نظام آموزشی پرو را غیرمتمرکز کرد و مدیریت مدارس محلی به دولت‌های شهری واگذار شد. این اقدام به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفت، چرا که دولت‌های محلی کوچک، بودجه و منابع لازم را نداشتند.[۱۲]

در دهه ۲۰۱۰ میلادی، پژوهش‌ها نشان داد که مدارس خصوصی کم‌هزینه کیفیت آموزش مدارس خصوصی گران‌قیمت را ندارند؛ این مدارس اغلب در خانه‌های کوچک خصوصی به‌طور سطحی تبدیل به موسسات آموزشی شده‌اند، معلمان بی‌تجربه استخدام می‌کنند و برنامه‌ریزی درسی مشخصی ندارند.[۱۴] با وجود این، اکثر خانواده‌های فقیر از دسترسی به بازار آموزش خصوصی محروم هستند.[۱۱] فساد و رشوه در پذیرش مدارس خصوصی به دلیل فقدان نظارت دولتی گسترده‌است.[۱۱]

در دوران ریاست‌جمهوری اولانتا هومالا، بودجه آموزش به‌طور چشمگیری افزایش یافت.[۲]

در اوایل دهه ۲۰۲۰ میلادی، مجلس پرو تلاش کرد معیارهای اعتباربخشی دانشگاه‌ها را تضعیف کند.[۱۵]

آمار

کیفیت آموزشی

در سال ۲۰۰۹ میلادی، پرو در آزمون برنامه بین‌المللی ارزیابی دانش‌آموز (PISA) که توسط سازمان همکاری اقتصادی و توسعه برگزار می‌شود، در میان نه کشور شرکت‌کننده آمریکای لاتین، آخرین رتبه را به دست آورد.[۱۶] بر اساس نتایج PISA سال ۲۰۱۸ میلادی OECD، پرو رتبه ۶۴ از ۷۷ کشور را به دست آورد.[۱۷] گزارش «بهترین کشورها برای آموزش ۲۰۲۰» یواس نیوز اند ورلد ریپورت پرو را در رتبه ۵۹ از ۷۳ کشور در کیفیت آموزشی قرار داد.[۱۸]

بودجه

در سال ۱۹۶۳ میلادی، دولت ملی ۲۰٫۷۰٪ از کل بودجه خود را به آموزش اختصاص داد.[۸] تا سال ۲۰۰۰ میلادی در دوران دولت فوجیموری، این سهم به ۱۵٫۲۵٪ از بودجه ملی کاهش یافت.[۲] تا سال ۲۰۱۰ میلادی، این سهم بار دیگر به پایین‌ترین حد خود یعنی ۱۳٫۵۵٪ رسید.[۲] از سال ۲۰۱۲ میلادی به بعد، بودجه پیوسته افزایش یافته و سهم بودجه ملی صرف‌شده برای آموزش در سال ۲۰۱۹ میلادی به ۱۷٫۴۹٪ رسیده‌است.[۲]

مراحل آموزشی

حداقل سن (معمول) سال/پایه ماه‌ها مقطع
۲–۳ سالN/AN/A مهد کودک Estimulación Temprana
۳–۴ سال3 añosN/A پیش‌دبستانی Kinder / Educación inicial
۴–۵ سال4 añosمارس – دسامبر
۵–۶ سال5 añosمارس – دسامبر
تحصیلات اجباری
۶–۷ سال۱° de Primariaمارس – دسامبر مدرسه ابتدایی Primaria / Educación básica
۷–۸ سال۲° de Primariaمارس – دسامبر
۸–۹ سال۳° de Primariaمارس – دسامبر
۹–۱۰ سال۴° de Primariaمارس – دسامبر
۱۰–۱۱ سال۵° de Primariaمارس – دسامبر
۱۱–۱۲ سال۶° de Primariaمارس – دسامبر
۱۲–۱۳ سال۱° de Secundariaمارس – دسامبر دبیرستان / دیپلم بین‌المللی (تنها در مدارس خصوصی منتخب و دبیرستان‌های با عملکرد بالا) Secundaria / Educación secundaria / Bachillerato Internacional
۱۳–۱۴ سال۲° de Secundariaمارس – دسامبر
۱۴–۱۵ سال۳° de Secundariaمارس – دسامبر
۱۵–۱۶ سال۴° de Secundariaمارس – دسامبر
۱۶–۱۷ سال۵° de Secundariaمارس – دسامبر
آموزش عالی
N/Aسال اولنیمسال اول و دوم دانشگاه – کارشناسی / لیسانس Licenciatura - Bachillerato / Educación superior
N/Aسال دومنیمسال سوم و چهارم
N/Aسال سومنیمسال پنجم و ششم
N/Aسال چهارمنیمسال هفتم و هشتم
N/Aسال پنجمنیمسال نهم و دهم
N/AN/A... کارشناسی ارشد Maestría
N/AN/A... دکترا Doctorado - Ph.D

آموزش پیش‌دبستانی

این آموزش از سن شش سالگی آغاز می‌شود و هدف آن بهره‌گیری از دوره‌های حساس رشد کودک است که در آن‌ها یادگیری با سرعت و سهولت بیشتری انجام می‌شود. در آموزش پیش‌دبستانی، کودک با یاری عوامل درونی و بیرونی که شرایط بهینه‌ای برای شکوفایی توانایی‌هایش فراهم می‌کنند، خود محور یادگیری است.

هدف از آموزش پیش‌دبستانی، پشتیبانی از رشد کودک از طریق رویکردی مبتنی بر حقوق، با مشارکت والدین (عوامل درونی)، افراد نزدیک به کودک و مربیان (عوامل بیرونی) است. این کار از طریق مراکز آموزش اولیه با راهبردهایی بر پایه بازی آزاد و نقش فعال کودکان صورت می‌گیرد.

آموزش ابتدایی

دانش‌آموز از پایه اول آغاز می‌کند که سنِ ورود به این مقطع شش سالگی است. آموزش ابتدایی از پایه اول تا پایه ششم ادامه دارد و برای اهداف برنامه درسی به سه دوره تقسیم می‌شود: دوره اول (پایه اول و دوم)، دوره دوم (پایه سوم و چهارم) و دوره سوم (پایه پنجم و ششم). پس از پایه ششم، دانش‌آموز به مقطع متوسطه وارد می‌شود.[۸]

قوانین و مقررات

ماده ۱۳ قانون اساسی پرو هدف آموزش را چنین تعریف می‌کند: آموزش هدفش رشد همه‌جانبه شخص انسانی است. دولت آزادی تدریس را به رسمیت می‌شناسد و تضمین می‌کند. والدین وظیفه دارند فرزندانشان را تربیت کنند و حق دارند مراکز آموزشی را انتخاب کرده و در فرایند آموزشی مشارکت داشته باشند.[۱۹]

مهم‌ترین قوانین مرتبط با نظام آموزشی پرو عبارتند از:[۱۲]

  • قانون شماره ۲۸۰۴۴ – قانون عمومی آموزش
  • قانون شماره ۳۰۲۲۰ – قانون دانشگاهی
  • قانون شماره ۲۸۷۴۰ – قانون نظام ملی ارزیابی، اعتباربخشی و گواهی کیفیت آموزشی (SINEACE)
  • فرمان قانون‌گذاری شماره ۸۸۲ – قانون ترویج سرمایه‌گذاری خصوصی در آموزش

پیوند به بیرون

منابع

  1. ↑ «Government expenditure on education, total (% of GDP) - Peru| Data». data.worldbank.org. دریافت‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 4 5 «Government expenditure on education, total (% of government expenditure) - Peru». یونسکو. سپتامبر ۲۰۲۰ – به واسطهٔ بانک جهانی.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ «Government expenditure per student, primary (% of GDP per capita) - Peru Data». data.worldbank.org. دریافت‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ «Literacy rate, adult total (% of people ages 15 and above) - Peru| Data». data.worldbank.org. دریافت‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ «Literacy rate, adult male (% of males ages 15 and above) - Peru, Chile | Data». data.worldbank.org. دریافت‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ «Literacy rate, adult female (% of females ages 15 and above) - Peru | Data». data.worldbank.org. دریافت‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. 1 2 3 «Education Statistics - All Indicators - Peru». بانک جهانی. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Freeburger، Adela R.؛ Hauch، Charles C. (۱۹۶۴). Education in Peru (PDF). وزارت آموزش ایالات متحده|en=United States Office of Education. صص. ۱–۶۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Limerick, Nicholas; Hornberger, Nancy H. (3 ژوئن 2019). "Teachers, textbooks, and orthographic choices in Quechua: comparing bilingual intercultural education in Peru and Ecuador across decades". Compare: A Journal of Comparative and International Education (in English). 51 (3): 319–336. doi:10.1080/03057925.2019.1613149. ISSN 0305-7925. S2CID 195536566.
  10. 1 2 3 4 5 6 Benavides، Martin؛ Carnoy، Martin؛ Cueto، Santiago؛ Gove، Amber (۲۰۰۷). Evaluation of the World Bank's Assistance to Primary Education in Peru. واشینگتن دی.سی.: بانک جهانی. صص. ۴–۱۴. شابک ۹۷۸-۱-۶۰۲۴۴-۰۸۰-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. 1 2 3 4 Understanding school segregation: patterns, causes and consequences of spatial inequalities in education. Bonal, Xavier. , Belleï, Cristián. London: Bloomsbury Publishing. ۲۰۱۸. شابک ۹۷۸-۱-۳۵۰-۰۳۳۵۴-۲. OCLC 1061134850.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:دیگران (رده)
  12. 1 2 3 4 5 Castillo، Luis (۲۰۱۲). «Peru». Balancing Freedom, Autonomy and Accountability in Education: Volume ۴. تیلبورخ، هلند: ۱۸۳–۱۹۷.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ «When teacher is a dunce». اکونومیست. ۲۹ مارس ۲۰۰۷. شاپا ۰۰۱۳-۰۶۱۳. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۲۱.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ «Low-cost private schools in Peru: The high cost of low quality? | Unite for Quality Education» (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۸ اوت ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ "Democracy Is on the Line in Peru". دیده‌بان حقوق بشر (in English). 24 ژانویه 2023. Retrieved 27 ژانویه 2023.
  16. ↑ "Improving Basic Education in Peru". World Bank (in English). Retrieved 22 آوریل 2020.
  17. ↑ "Executive Summary | PISA 2018 Results (Volume I): What Students Know and Can Do". OECD (in English). Archived from the original on 18 سپتامبر 2023. Retrieved 18 فوریه 2021.
  18. ↑ «2020 Best Countries for Education». یواس نیوز اند ورلد ریپورت.
  19. ↑ . doi:10.34236/rpie.v13i15.343. شاپا ۲۰۷۷-۴۱۶۸ https://revistas.siep.org.pe/index.php/RPIE/article/view/343. {{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته |apellidos= صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته |fecha= صرف نظر شد (|date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |nombre= صرف نظر شد (|first= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |número= صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته |publicación= صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |volumen= صرف نظر شد (|volume= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)