آموزش در کنیا
آموزش در کنیا به سامانه نهادینهشده آموزشی این کشور اشاره دارد که در آن دانشآموزان و دانشجویان در مکانها و ساختمانهای مشخص، بر اساس برنامه درسی معین، آموزش میبینند. این سامانه نهادینه با آموزش سنتی (یا عرفی) که پیش از تبلیغ مذهبی و مستعمرهسازی در کنیا وجود داشت، تفاوت دارد؛ آموزش سنتی بر پایه فرهنگ و آداب و رسوم گروههای گوناگون بومیان اداره میشد.
آموزش نهادینه در کنیا به قرن هجدهم میلادی در میان مردم سواحلی برمیگردد و نخستین مدرسه توسط مبلغان مذهبی در رابای بنیانگذاری شد. در دوران استعماری، مدارسی برای ساکنان و مدیران مستعمره و نیز جوامع دینی و قومی گوناگون برپا شدند. کنیا از زمان استقلال در سال ۱۹۶۳، سه برنامه درسی آموزشی را پشت سر گذاشتهاست؛ آخرین آنها «برنامه درسی مبتنی بر شایستگی» (CBC) است که در سال ۲۰۱۷ جایگزین برنامه درسی ۸-۴-۴ شد.
در سال ۲۰۱۷، مجمع جهانی اقتصاد سامانه آموزشی کنیا را بهعنوان نیرومندترین سامانه آموزشی در میان چهلوسه کشور قاره آفریقا ارزیابی کرد. در سال ۲۰۱۸ نیز گروه بانک جهانی کنیا را در میان کشورهای آفریقایی از نظر پیامدهای آموزشی در رتبه نخست قرار داد. قانون اساسی کنیا (مصوب ۲۰۱۰) در ماده ۵۳ خود تصریح میکند که هر کودکی از حق فوری آموزش پایه رایگان و اجباری برخوردار است.
پیشینه
اسناد تاریخی، نهتنها از سفرنامههای یوهان لودویگ کراپف و یوهانس ربمان، نشان میدهند که گروههای اجتماعی-زبانی آفریقای شرقی دستکم از سال ۱۷۲۸ به آموزش نهادینه دسترسی داشتهاند؛ دستنوشته سواحلی «اوتندی وا تامبوکا» (کتاب هراکلیوس) این واقعیت را تأیید میکند. مبلغان جامعه هیئتهای تبلیغی کلیسا با مردم بومی در شهر ساحلی مومباسا ارتباط برقرار کردند و نخستین مدرسه مبلغان مذهبی در کشور را در رابای در سال ۱۸۴۶ بنیان نهادند.[۱]
با گسترش راهآهن از مومباسا به اوگاندا، مبلغان مذهبی فعالیتهای خود را به داخل کنیا گسترش دادند. تلاشی برای ایجاد مدرسه و هیئت مذهبی در یاتا در سال ۱۸۹۴ با مقاومت قوم کامبا روبهرو شد. سپس مبلغان به غرب کنیا نفوذ کردند و مدارس و هیئتهای مذهبی برپا نمودند. نخستین مدرسه در غرب کنیا در سال ۱۹۰۳ در کایموسی تأسیس شد.[۱]
در دوران استعماری، شمار کنیاییهایی که با آموزش آشنا میشدند پیوسته افزایش یافت و شماری از آنان برای تحصیلات عالی به خارج رفتند. از جمله کسانی که در دوران استعماری در خارج تحصیل کردند، میتوان از جومو کنیاتا (کالج وودبروک و مدرسه اقتصاد لندن)، چارلز نجونجو (گریزاین)، پیتر مبیو کوینانج (دانشگاه کلمبیا)، موای کیباکی (مدرسه اقتصاد لندن)، آر. موگو گاتِرو (دانشگاه روزولت)، تام ابویا (کالج راسکین آکسفورد)، ماسینده مولیرو (دانشگاه کیپتاون)، و باراک اوباما (پدر) (دانشگاه هاوایی در مانوا) نام برد. میان سالهای ۱۹۵۹ و ۱۹۶۳، حدود هشتصد دانشجوی کنیایی از طریق «برنامه هواپیمایی» که ابتکار تام ابویا بود، در دانشگاههای آمریکا و کانادا تحصیل کردند.[۲]
این روند در طول سالها رشد پیوستهای داشت و تا زمان استقلال در سال ۱۹۶۳، ۸۴۰٬۰۰۰ کودک آفریقایی در مدارس ابتدایی ثبتنام کرده بودند.
مدارس پیش از استقلال در کنیا


آموزش نهادینه در کنیا پیش از استقلال کشور در سال ۱۹۶۳ آغاز شده بود و دستکم هفتاد مدرسه توسط گروههای گوناگون و برای جوامع مختلف تأسیس شده بودند. این مدارس عبارت بودند از:
- مدارس پیش از استقلال برای آفریقاییهای بومی
- مدارس پیش از استقلال برای مسلمانان و اعراب
- مدارس پیش از استقلال برای هندیها[۳]
- مدارس پیش از استقلال برای اروپاییها[۴]
- مدارس چندقومیتی[۵]
از مهمترین مدارس تأسیسشده پیش از استقلال میتوان به موارد زیر اشاره کرد:[۱]
- ۱۸۴۶: نخستین مدرسه مبلغان مذهبی در رابای، بنیانگذاریشده توسط یوهان لودویگ کراپف
- ۱۹۰۳: قدیمیترین دبستان برای آفریقاییها: مدرسه دوستان کایموسی، بنیانگذاریشده توسط کواکرهایی از آفریقای جنوبی
- ۱۹۰۶: نخستین دبستان برای کودکان مهاجران هندی در نایروبی
- ۱۹۰۸: نخستین دبستان ویژه دختران
- ۱۹۲۶: نخستین دبیرستان برای آفریقاییها
برنامههای درسی آموزشی
سامانه ۷–۴–۲–۳
با فروپاشی جامعه آفریقای شرقی در سال ۱۹۷۷، کنیا همان سامانه آموزشی را حفظ کرد اما نامهای آزمونها را از هویت منطقهای به هویت ملی تغییر داد. گواهینامه آفریقای شرقی برای آموزش ابتدایی (EACPE) به گواهینامه آموزش ابتدایی (CPE) تبدیل شد که پس از ۷ سال دبستان اعطا میگردید. گواهینامه آموزش آفریقای شرقی (EACE) به گواهینامه آموزش کنیا (KCE) تبدیل شد که پس از ۴ سال دبیرستان اعطا میشد. گواهینامه پیشرفته آموزش آفریقای شرقی (EAACE) نیز به گواهینامه پیشرفته آموزش کنیا (KACE) تبدیل گردید که پس از ۲ سال دوره متوسطه دوم اعطا میشد. سامانه ۷-۴-۲-۳ شامل ۱۱ تا ۱۳ سال آموزش پایه و حداقل ۳ سال برای تحصیلات دانشگاهی کارشناسی بود.
برنامه درسی ۸–۴–۴
در سال ۱۹۸۵، رئیسجمهور دنیل آراپ موی سامانه آموزشی ۸–۴–۴ را معرفی کرد که ۸ سال آموزش ابتدایی، ۴ سال آموزش متوسطه و ۴ سال آموزش دانشگاهی را دربرمیگرفت. با معرفی این سامانه، گواهینامه آموزش ابتدایی (CPE) به گواهینامه آموزش ابتدایی کنیا (KCPE) و گواهینامه آموزش کنیا (KCE) به گواهینامه آموزش متوسطه کنیا (KCSE) تبدیل شد.[۶][۷]
از سال ۱۹۸۵ تا ۲۰۱۷، آموزش عمومی در کنیا بر پایه این سامانه استوار بود؛ به این معنا که هشت سال آموزش ابتدایی، چهار سال دبیرستان و چهار سال آموزش عالی یا دانشگاهی داشت. در این دوره رشد پیوستهای در پیشرفت آموزش در کشور مشاهده شد و شمار قابل توجهی از دانشگاههای دولتی و خصوصی، مراکز آموزش فنی و حرفهای و کالجهای سطح میانی شکل گرفتند.[۶][۷]
برنامه درسی مبتنی بر شایستگی (CBC)، سامانه ۲-۶-۳-۳-۳
در سال ۲۰۱۷، برنامه درسی مبتنی بر شایستگی (CBC) بهمنظور جایگزینی سامانه سنتی ۸–۴–۴ راهاندازی شد. این برنامه توسط مؤسسه توسعه برنامه درسی کنیا (KICD) طراحی شد و هدف آن پرورش «شهروندانی متعهد، توانمند و اخلاقمدار» بود.[۸]
برخلاف سامانه ۸-۴-۴ که فراگیران ۸ سال در مقطع ابتدایی، ۴ سال در دبیرستان و ۴ سال در دانشگاه میگذراندند، برنامه درسی CBC بر اساس سامانه ۲-۶-۳-۳-۳ کار میکند؛ بدین ترتیب که آموزش پایه به سه سطح سازماندهی شدهاست: آموزش سالهای اولیه، آموزش مقطع میانی و آموزش مقطع عالی متوسطه.[۸]
بر اساس این برنامه، فراگیران ۲ سال پیشدبستانی، ۶ سال دبستان (پایههای ۱ تا ۶)، ۳ سال دوره پایینتر متوسطه (پایههای ۷، ۸، ۹)، ۳ سال دوره بالاتر متوسطه (پایههای ۱۰، ۱۱، ۱۲) و ۳ سال دانشگاه خواهند گذراند و مجموعاً ۱۲ سال آموزش پایه حفظ میشود.[۸]
برنامه درسی مبتنی بر شایستگی بر هفت شایستگی محوری تأکید دارد: ارتباط و همکاری، تفکر انتقادی و حل مسئله، خلاقیت و تخیل، شهروندی، سواد دیجیتال، یادگیری برای یادگیری و خودکارآمدی.
بر اساس اعلام KICD، در حالی که برنامه درسی سنتی معلممحور بود، CBC فراگیرمحور است. فراگیران بر اساس سه سطح ارزیابی میشوند: برآوردن انتظارات (ME)، نزدیک به انتظارات (AE) و زیر انتظارات (BE).
نخستین دوره فراگیران تحت برنامه CBC در سال ۲۰۲۲ آموزش ابتدایی را به پایان رساندند و در سال ۲۰۲۳ وارد مقطع پایینتر متوسطه شدند. دولت از طریق وزارت آموزش کنیا در حال سرمایهگذاری برای توسعه زیرساختهای مورد نیاز در مدارس دولتی سراسر کشور بودهاست.
در اکتبر ۲۰۲۱، رئیسجمهور اوهورو کنیاتا از خزانهداری ملی خواست ۸ میلیارد شیلینگ کنیا در اختیار وزارت آموزش قرار دهد تا تا سال ۲۰۲۳، ۱۰٬۰۰۰ کلاس درس در دبیرستانهای سراسر کشور ساخته شود. بر اساس اعلام جرج ماگوها، وزیر آموزش وقت، تا فوریه ۲۰۲۱ هفتصد کلاس درس جدید برای مقطع پایینتر متوسطه CBC در مدارس ثانوی تکمیل شده بود.[۹] این برنامه در بودجه تکمیلی ۱۲۶٫۳ میلیارد شیلینگی که در اواسط فوریه توسط وزیر خزانهداری عکر یاتانی به مجلس تقدیم شد، بهعنوان یک اولویت اصلی تأمین مالی قرار گرفت.[۱۰]
برنامه درسی بریتانیایی
شمار فزایندهای از مدارس خصوصی، سامانهای مشابه سامانه آموزشی بریتانیا ارائه میدهند که شامل هشت تا نه سال دبستان/دوره آمادگی، دو تا سه سال دوره متوسطه (که به گواهینامه بینالمللی آموزش متوسطه عمومی (IGCSE) ختم میشود) و سپس دو سال دوره دانشگاهی مقدماتی منجر به مدرک پیشرفته است.
برنامه درسی آمریکای شمالی
تعدادی از مدارس خصوصی، آموزش رسمی مبتنی بر سامانه آموزشی K-12 آمریکا و برنامه درسی کانادا ارائه میدهند که دربرگیرنده دوازده پایه تحصیلی است و به مدرک معادل دیپلم متوسطه آمریکایی و کانادایی ختم میشود. از جمله این مدارس میتوان به آکادمی راسلین، مدرسه غرب نایروبی و مدرسه بینالمللی کنیا در نایروبی و آکادمی دره ریفت در کیجابه اشاره کرد.
نرخ گذار و عملکرد کلی
از مجموع کودکان کنیا، حدود ۸۵٪ در دبستان ثبتنام میکنند. ۷۵٪ از کسانی که آموزش ابتدایی را کامل میکنند به مدارس متوسطه میروند و ۶۰٪ از فارغالتحصیلان متوسطه به مراکز آموزش عالی از جمله مراکز کسبوکار و حرفهای، پلیتکنیکهای ملی و دانشگاههای دولتی و خصوصی داخل کشور میروند. بیش از ۹۵۰٬۰۰۰ کنیایی در خارج از کشور تحصیل کردهاند که بیشتر فارغالتحصیلان از هند، بریتانیا، کانادا، آمریکا، روسیه و اوگاندا هستند.
کیفیت آموزش
کیفیت آموزش در سالهای اخیر توجه زیادی را در کنیا به خود جلب کردهاست. سند اصلی دولت کنیا در این زمینه، برنامه پشتیبانی از بخش آموزش کنیا برای سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰، مرکز ارزیابی ملی (NAC) را برای رصد دستاوردهای یادگیری تأسیس کرد. در سال ۲۰۱۰، NAC نتایج نخستین ارزیابی خود را منتشر کرد.
در سال ۲۰۰۹، «اوئزو کنیا» در همکاری با NAC، ارزیابیای از مهارتهای پایه خواندن و حساب کودکان ۶ تا ۱۶ ساله انجام داد. این ارزیابی سالانه یادگیری (ALA) در روستاهای ۷۰ تا از ۱۵۸ ناحیه کنیا انجام شد و نزدیک به ۷۰٬۰۰۰ کودک را در خانههایشان ارزیابی کرد. این آزمون در سطح پایه دوم طراحی شده بود؛ سطحی که دانشآموزان قرار است در آن مهارت پایه در خواندن انگلیسی و کیسواحیلی و حل مسائل ساده ریاضی را کسب کنند.[۱۱]
| سطح دانشآموزان | ناتوان در خواندن متن انگلیسی | ناتوان در خواندن متن سواحیلی | ناتوان در انجام تفریق |
|---|---|---|---|
| پایه دوم | ۸۵٪ | ۸۵٪ | ۷۹٪ |
| پایه پنجم | ۲۷٪ | ۲۳٪ | ۳۰٪ |
| پایه هشتم | ۴٪ | ۴٪ | ۱۰٪ |
یافتههای کلیدی ارزیابی اوئزو ۲۰۰۹ دربارهٔ آموزش در کنیا عبارتند از:[۱۲]
- سطح سواد پایین است و در برخی مناطق بهطور چشمگیری پایینتر است. دختران در خواندن انگلیسی و کیسواحیلی بهتر عمل میکنند در حالی که پسران در ریاضی عملکرد بهتری دارند.
- سطح سواد در مدارس دولتی پایینتر از مدارس خصوصی است.
- بیشتر کودکان میتوانند مسائل واقعی «ریاضیات قومی» را حل کنند، در حالی که شمار کمتری میتوانند مسائل مشابه را به شکل انتزاعی و با کاغذ و مداد حل کنند.
- ۵٪ از کودکان در مدرسه ثبتنام نکردهاند، اما این مشکل در مناطق خاصی بسیار جدیتر است.
- حدود نیمی از کودکان در پیشدبستانی ثبتنام کردهاند.
- بسیاری از کودکان از آنچه برای پایه تحصیلیشان انتظار میرود مسنترند، از جمله ۴۰٪ از کودکان پایه دوم و ۶۰٪ از کودکان پایه هفتم.
- استان شمال شرقی و نواحی خشک در دره ریفت و استانهای شرقی عملکرد بهویژه پایینی دارند و بسیاری از کودکان بزرگتر، بهویژه دختران، به مدرسه نمیروند.
- بسیاری از خانوادهها هزینه تدریس خصوصی اضافی میپردازند که عمدتاً بر تمرین و آمادگی برای آزمون تمرکز دارد.
- مدارس در برنامهریزی بودجه با مشکل روبهرو هستند زیرا بودجه را در زمانهای غیرقابل پیشبینی دریافت میکنند.
- کودکانی که مادرانشان تحصیلکردهاند، بهویژه فراتر از مقطع ابتدایی، نرخ بسیار بالاتری از سواد و مهارت ریاضی دارند.
- حدود ۱۵٪ از دانشآموزان در روز معین غایب هستند، با نرخ غیبت بسیار بالاتر در برخی نواحی به دلیل سطح بالاتر فقر.
- کمبود شدید معلم وجود دارد که تخمین زده میشود بهطور میانگین ۴ معلم برای هر مدرسه باشد.
- عدم تمایل دولت به سرمایهگذاری در مؤسسات آموزشی در مناطق محروم و توسعه مدارس تنها در شهرها، که منجر به ناکارآمدی فرایند آموزشی در مناطق خشک و نیمهخشک میشود.
- اختلاس وجوه عمومی توسط مدیران مدارس و فقدان پاسخگویی در استفاده از کمکهای دولتی و فساد گسترده در مؤسسات آموزشی.
به دلیل این مشکلات در آموزش عمومی، مدارس خصوصی حتی در میان خانوادههایی که بهسختی توان پرداخت شهریه دارند، روز به روز محبوبتر میشوند.[۱۳]
آموزش و پرورش در دوران کودکی (پیشدبستانی)
آموزش و پرورش در دوران کودکی (ECD) یا آموزش پیشدبستانی، پایه سامانه آموزش پایه کنیا را تشکیل میدهد و کودکان ۰ تا ۵ ساله را هدف قرار میدهد. این برنامه بر سواد اولیه، مهارتهای عددی، توسعه اجتماعی، یادگیری مبتنی بر بازی و ارزشهایی مانند مسئولیتپذیری، خلاقیت و احترام به تنوع تأکید دارد. آموزش ECD از طریق سه سطح ارائه میشود: کلاس نوپا، مهدکودک و پیشواحد. از زمان راهاندازی برنامه درسی مبتنی بر شایستگی (CBC) در سال ۲۰۱۷، یادگیری پیشدبستانی بر شایستگیهای متناسب با سن، مشارکت فراگیر و توسعه همهجانبه متمرکز شدهاست.[۱۴]
میان سالهای ۱۹۹۲ و ۲۰۰۲، شمار مراکز آموزش دوران کودکی نزدیک به ۶۹٪ افزایش یافت که نشاندهنده تقاضای رو به رشد برای خدمات یادگیری اولیه در سراسر کشور است. این گسترش پس از تمرکززدایی در سال ۲۰۱۳ ادامه یافت؛ زمانی که مسئولیت زیرساخت ECD و کارکنان به دولتهای استانی منتقل شد، در حالی که دولت مرکزی توسعه برنامه درسی و آموزش معلمان را در اختیار نگه داشت. تا سال ۲۰۲۳، بیش از ۲٫۳ میلیون کودک در مراکز آموزش دوران کودکی در سراسر کشور ثبتنام کرده بودند.[۱۵]
نگرانیهای دسترسی در آموزش پیشدبستانی
دسترسی به خدمات آموزش دوران کودکی در کنیا تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله درآمد خانوار، تفاوتهای منطقهای، الگوهای تحرک و سطوح متفاوت زیرساخت در مناطق مختلف قرار دارد. خانوادههای در فقر اغلب با هزینههای غیرمستقیم مدرسه مانند لباس فرم، غذا و حملونقل دست و پنجه نرم میکنند که میتواند ثبتنام و ماندگاری در سالهای اولیه را کاهش دهد. هرچند آموزش دوران کودکی در بسیاری از استانها بهصورت عمومی تأمین مالی میشود، مشارکت والدین بهویژه در مراکز خصوصی و مؤسسات اجتماعمحور همچنان رایج است.[۱۶]
تفاوتهای منطقهای نیز بر دسترسی تأثیر میگذارند. استانهای خشک و نیمهخشک (ASAL) با چالشهای مرتبط با فاصله زیاد میان مراکز آموزشی، شیوه زندگی کوچنشینی و ناامنی گاهبهگاه که تداوم یادگیری اولیه را مختل میکند، روبهرو هستند. برای رویارویی با این چالش، چند استان مراکز سیار آموزش دوران کودکی و الگوهای اجتماعمحور را برای رسیدن به کودکان جوامع کوچرو بهکار گرفتهاند.[۱۷]
شکافهای جنسیتی در ثبتنام آموزش دوران کودکی طی دهه گذشته بهطور چشمگیری کاهش یافتهاست و دادههای ملی نشاندهنده برابری نزدیک جنسیتی است. با این حال، شیوههای فرهنگی محلی در برخی مناطق همچنان به ثبتنام نابرابر دامن میزنند؛ در خانوادههایی که با سختی اقتصادی دست و پنجه نرم میکنند، گاهی پسران در اولویت قرار میگیرند.[۱۸]
چالشهای سیاستی در زمینههایی مانند آموزش استانداردشده معلمان، هماهنگسازی محیطهای یادگیری و شناسایی زودهنگام کودکان دارای نیازهای ویژه همچنان ادامه دارند. با وجود اینکه بسیاری از استانها کلاسهای پیشدبستانی را گسترش دادهاند و مراقبان آموزشدیده استخدام کردهاند، برخی مراکز اجتماعمحور هنوز با امکانات محدود و کمبود کارکنان آموزشدیده کار میکنند.[۱۹]
عوامل بهداشتی، بهویژه آنهایی که کودکان زیر پنج سال را تحت تأثیر قرار میدهند، بر پیامدهای آموزش دوران کودکی نیز تأثیر میگذارند. کنیا در کاهش مرگومیر نوزادان و کودکان زیر پنج سال طی دهه گذشته پیشرفت قابل توجهی داشتهاست، اما کودکانی که با بیماری مزمن، سوءتغذیه یا مراقبتهای بهداشتی ناکافی روبهرو هستند همچنان در معرض خطر بالاتر ورود دیرهنگام به مدرسه یا غیبت مکرر قرار دارند.[۱۸]
آموزش ابتدایی
آموزش ابتدایی آغاز برنامه درسی ۸-۴-۴ را نشان میدهد. این مقطع در سن ۵ تا ۷ سالگی پس از گذراندن یک سال مهدکودک آغاز میشود. نخستین کلاس یا سال دبستان «پایه یک» نامیده میشود و آخرین سال «پایه هشت» است. سال تحصیلی هم در مقطع ابتدایی و هم در متوسطه در ژانویه آغاز و در نوامبر پایان مییابد. دانشآموزان در آوریل، اوت و دسامبر سه دوره تعطیلات مدرسه دارند.
در پایان هر سال تحصیلی، دانشآموزان به پایه بعدی ارتقا مییابند. از آنجایی که مردودی ممنوع شده، دانشآموزان حتی در صورت شکست در آزمونها به پایه بعد میروند. بیشتر مدارس ابتدایی روزانه هستند. همه دانشآموزان ابتدایی دولتی در پایان سال تحصیلی پایه هشتم، در آزمون گواهینامه آموزش ابتدایی کنیا (KCPE) شرکت میکنند.[۲۰] در دبستان، درسهایی مانند انگلیسی، کیسواحیلی و زبان بومی تدریس میشوند.[۲۱]
- دبستان پایین: این دوره ۴ ساله نخستین گذار به مقطع آموزش ابتدایی اصلی است[۲۲] و در سنین ۶ یا ۷ سالگی آغاز میشود. سامانه نمرهدهی «پایه» نامیده میشود؛ بدین معنا که در چهار سال اول، دانشآموزان از پایه یک تا چهار پیش میروند.
- دبستان بالا: این نیز یک دوره ۴ ساله است که دانشآموزان را برای سالهای دبیرستان آماده میکند. در پایه هفتم، دانشآموزان بیشتر به دبیرستانهایی که میخواهند بروند توجه میکنند. در آخرین سال دبستان، دانشآموزان میتوانند ۴ تا ۶ دبیرستان برای ادامه تحصیل انتخاب کنند و در آزمون گواهینامه آموزش ابتدایی کنیا (KCPE) شرکت کنند که گذار آنها به دبیرستان را تأیید میکند.
آموزش ابتدایی جهانی (UME)، هدف توسعه بینالمللی ایجادشده توسط کنفرانس جهانی آموزش، کنیا را به تحقق آموزش ابتدایی جهانی برای تمام شهروندان هدایت کردهاست. از سال ۲۰۰۳، ثبتنامها بهطور چشمگیری افزایش یافتهاند.[۲۳] در ژانویه ۲۰۰۳، رئیسجمهور موای کیباکی آموزش ابتدایی رایگان را مجدداً معرفی کرد که پیش از اواسط دهه ۱۹۸۰ نیز وجود داشت.
دانشگاهها
بر اساس دادههای منابع فرانسویزبان، ۳۱ دانشگاه در کنیا وجود دارد که ۱۰ دانشگاه دولتی با ۱۴ پردیس یا دانشکده وابسته و ۲۷ دانشگاه خصوصی هستند که مدارک دانشگاهی معتبر در سطح حداقل کنیا اعطا میکنند.[۱]
دانشگاههای دولتی

- ۱۹۷۰: دانشگاه نایروبی در نایروبی
- ۱۹۸۴: دانشگاه موی در الدورت
- ۱۹۸۵: دانشگاه کنیاتا در نایروبی
- ۱۹۸۷: دانشگاه اگرتون در نجورو (ناکورو)
- ۱۹۹۹: دانشگاه جومو کنیاتا برای کشاورزی و فناوری در جوجا (نایروبی)
- ۲۰۰۱: دانشگاه ماسنو در ماسنو
- ۲۰۰۶: دانشگاه علوم و فناوری ماسینده مولیرو در کاکاماگا
- ۲۰۰۷: دانشگاه فناوری ددان کیماتی در نیری
- ۲۰۱۳: دانشگاه فنی کنیا در نایروبی
- ۲۰۱۳: دانشگاه فنی مومباسا در مومباسا
جمعیت دانشآموزی
بر پایه آمار گزارش سالانه دفتر آمار ملی کنیا (KNBS) برای سال ۲۰۰۹–۲۰۱۰، جمعیت دانشآموزی کنیا به شرح زیر بودهاست:[۲۴]
| جنسیت | پیشدبستانی | ابتدایی | متوسطه | کالج | دانشگاه | جمع کل |
|---|---|---|---|---|---|---|
| مذکر | ۱٬۱۵۰٬۸۹۰ | ۴٬۸۳۸٬۲۷۸ | ۹۶۲٬۸۸۷ | ۱۳۶٬۰۸۶ | ۱۱۵٬۰۹۴ | ۷٬۲۰۳٬۲۳۵ |
| مؤنث | ۱٬۰۹۶٬۱۸۱ | ۴٬۵۸۷٬۱۱۲ | ۸۳۳٬۵۸۰ | ۱۵۴٬۳۹۰ | ۸۳٬۰۲۵ | ۶٬۷۵۴٬۲۸۸ |
| جمع | ۲٬۲۴۷٬۰۷۱ | ۹٬۴۲۵٬۳۹۰ | ۱٬۷۹۶٬۴۶۷ | ۲۹۰٬۴۷۶ | ۱۹۸٬۱۱۹ | ۱۳٬۹۵۷٬۵۲۳ |
منابع
- 1 2 3 4 Falola, Toyin; Odhiambo, E.S. Atieno (2002). The Challenges of History and Leadership in Africa. Classic authors and texts on Africa (in English). Trenton: Africa World Press. pp. 525–526. ISBN 978-1-59221-004-6. OCLC 50002905.
{{cite book}}: از پارامتر ناشناخته|pages totales=صرفنظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته|préface=صرفنظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته|عنوان به خط=صرفنظر شد (کمک) - ↑ Mutongi، K. (اوت ۲۰۲۳). «The "Airlift" Generation, Economic Aspiration, and Secondary School Education in Kenya, ۱۹۴۰-۱۹۶۰». History of Education Quarterly. ۶۳ (۳): ۳۷۸–۳۹۸. doi:10.1017/heq.2023.15.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ John K Otsola. «THE BASIC TENETS OF THE ARYA SAMAJ AND ITS ESTABLISHMENT IN NAIROBI». دریافتشده در ۴ مه ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Old Africa (Christine Nicholls). «First European Schools in Kenya». دریافتشده در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Paukwa. «Jamhuri High School». دریافتشده در ۷ ژانویه ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 Ferre، Celine (فوریه ۲۰۰۹). «Age at First Child: Does Education Delay Fertility Timing? The Case of Kenya» (PDF). Policy Research Working Paper (۴۸۳۳). World Bank.
{{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند|journal=است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 Eshiwani، G.S. (۱۹۹۰). «Implementing Educational Policies in Kenya» (PDF). Africa Technical Department Series Discussion Paper (۸۵). World Bank.
{{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند|journal=است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 3 «The Why, what and how of competency-based curriculum reforms: the Kenyan experience». unesdoc.unesco.org. دریافتشده در ۴ ژوئن ۲۰۲۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامtreasury-cbcوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ 31 January 2022, Monday (30 ژانویه 2022). "Supplementary budget on MPs in-tray as Parliament reconvenes". Business Daily (in English). Retrieved 15 فوریه 2022.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نامهای عددی:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ «Who We Are – Uwezo».
- ↑ «Who We Are – Uwezo».
- ↑ Shiundu، Alphonce (۱۰ مه ۲۰۱۹). «Dissatisfaction with "free" public education». D + C, Development and cooperation.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Kenya Ministry of Education. "Basic Education Statistical Booklet 2023." Ministry of Education, 2023.
- ↑ Kenya National Bureau of Statistics. "Statistical Abstract 2023: Education." KNBS, 2023.
- ↑ UNICEF Kenya. "Early Childhood Development: Situational Analysis." UNICEF, 2022.
- ↑ Kenya Ministry of Education. "National Policy on Nomadic Education in Kenya." 2021.
- 1 2 Kenya National Bureau of Statistics. "Kenya Demographic and Health Survey 2022." KNBS, 2023.
- ↑ Kenya Institute of Curriculum Development. "ECDE Policy Review Report." KICD, 2022.
- ↑ Glewwe, Paul; Ilias, Nauman; Kremer, Michael (July 2010). "Teacher Incentives". American Economic Journal: Applied Economics (in English). 2 (3): 205–227. doi:10.1257/app.2.3.205. ISSN 1945-7782.
- ↑ «Basic Education Curriculum Framework» (PDF). Kenya Institute of Curriculum Development. بایگانیشده از اصلی (PDF) در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۷. دریافتشده در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «Ministry of Education Kenya». بایگانیشده از اصلی در ۲۷ مه ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Ampiah، Joseph (۱ دسامبر ۲۰۰۸). «An Investigation of Provision of Quality Basic Education in Ghana: A Case Study of Selected Schools in the Central Region». Journal of International Cooperation in Education. ۱۱: ۱۰۶–۱۱۷.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ "Home page". knbs.or.ke (in English). 2011.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Education in Kenya». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Système éducatif au Kenya». در دانشنامهٔ ویکیپدیای فرانسوی، بازبینیشده در ۹ مه ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- آموزش در کنیا