آموزش در گینه
آموزش در گینه بخش مهمی از ساختار اجتماعی این کشور آفریقای غربی را تشکیل می‌دهد. آموزش ابتدایی در گینه اجباری و شش‌ساله است و دولت موظف است دسترسی همه کودکان را به این سطح از آموزش تضمین کند. نظام آموزش عمومی گینه زیر نظر سه وزارتخانه اداره می‌شود: وزارت آموزش پیش‌دانشگاهی و سوادآموزی، وزارت آموزش فنی و حرفه‌ای، و وزارت آموزش عالی، پژوهش علمی و نوآوری.
نظام آموزشی گینه با چالش‌های جدی روبه‌روست. بر پایه داده‌های ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI)، این کشور تنها ۶۰٫۷ درصد از آنچه را که با توجه به سطح درآمدش در زمینه حق آموزش باید تأمین کند، برآورده می‌سازد. نرخ بی‌سوادی در سطح ملی در سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲) به ۶۸ درصد رسیده که در میان زنان به ۷۵ درصد می‌رسد و بیشتر این جمعیت در مناطق روستایی زندگی می‌کند.
پیشینه آموزش در گینه به دوران پیش از استعمار بازمی‌گردد؛ در آن دوره آموزش به شکل شفاهی و از طریق بزرگان اجتماع منتقل می‌شد. با گسترش اسلام از سده پانزدهم میلادی، زبان عربی به عنوان زبان آموزش جایگاه یافت و مدارس دینی در این سرزمین شکل گرفت. در دوران استعمار فرانسه، شبکه‌ای از مدارس در شهرها پدید آمد، هرچند تنها ۱۲ درصد از بومیان به این نظام آموزشی دسترسی داشتند.
پیشینه تاریخی
پیش از دوران استعمار فرانسه در سال ۱۸۹۱ (۱۲۷۰ خورشیدی)، منابع مکتوب اندکی دربارهٔ آموزش شفاهی در سرزمین گینه وجود دارد. از سده نهم تا یازدهم میلادی، پادشاهی ماندینگ از بالای رود سنگال تا بالای رود نیجر گسترش داشت و آموزش در این جامعه سنتی بر پایه انتقال شفاهی دانش از طریق بزرگان استوار بود و حوزه‌هایی چون معیشت، بازرگانی محلی و جشن‌های سنتی را دربرمی‌گرفت.[۱]
از سده پانزدهم میلادی، دو رویداد تاریخی مهم بر آموزش در این سرزمین تأثیر گذاشت: تماس با بازرگانان و مبشران پرتغالی از راه دریا، و گسترش تدریجی اسلام در جامعه‌ای که تا آن زمان عمدتاً مانینگو بود. در این دوره که حدود سیصد سال به درازا کشید، زبان عربی که از منطقه خلیج فارس و سواحل مدیترانه از طریق کاروان‌های صحرایی وارد شده بود، به‌تدریج به زبان آموزش تبدیل شد و قرآن به موضوع مرکزی مطالعه بدل گردید.[۱] نخستین مدارس دینی (مدارس) نیز احتمالاً در همین دوران در این سرزمین پدیدار شدند.
در اواخر سده نوزدهم، همزمان با شکل‌گیری گینه مدرن در چارچوب امپراتوری استعماری فرانسه، زمینه‌های یک نظام مدرسه‌ای ملی به‌تدریج فراهم آمد. در آن دوره، نزدیک به ۹۵ درصد از گینه‌ای‌ها به مدرسه نمی‌رفتند و در نتیجه با زبان فرانسوی آشنایی نداشتند. با این حال، فرانسوی در میان نخبگان گینه‌ای رواج داشت و آن‌ها تمایل داشتند آموزش قرآنی فرزندانشان را کوتاه کنند تا آن‌ها بتوانند در مدارس فرانسوی تحصیل کنند.[۱]
در پایان دوران استعمار، شبکه‌ای از مدارس عمدتاً در شهرها (مدارس کاتولیک خصوصی، مدارس دولتی، مدارس قرآنی و غیره) شکل گرفته بود. با این حال، تنها ۱۲ درصد از بومیان (جمعیت‌های روستایی و جنگلی سنتی) به نظام آموزشی که فرانسوی‌ها بنا نهاده بودند دسترسی داشتند.[۲]
ساختار نظام آموزشی
نظام آموزشی گینه در مجموع عمومی، غیرمذهبی و رایگان است. آموزش ابتدایی شش سال، آموزش متوسطه هفت سال و آموزش عالی از یک تا نه سال به طول می‌انجامد. طبق قانون اساسی، تحصیل برای کودکان از سن پنج سالگی اجباری است و باید حداقل تا سن هفده سالگی ادامه یابد.[۳]
آموزش پیش‌دبستانی
آموزش پیش‌دبستانی در گینه برای کودکان سه تا شش‌ساله است و در مهدکودک‌ها، مراکز نگهداری کودک و بخش‌های پیش‌دبستانی مدارس ابتدایی ارائه می‌شود. این سطح از آموزش اجباری نیست.[۴]
در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳ خورشیدی)، آموزش پیش‌دبستانی با بیش از یک میلیون ثبت‌نام‌شده، دومین گروه بزرگ (پس از ابتدایی) را داشت و ۲۰ درصد از کل دانش‌آموزان کشور را دربرمی‌گرفت.[۵] پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۳۰ این درصد به حدود ۱۷ درصد کاهش یابد، هرچند در عدد مطلق به حدود ۱٬۳۵۰٬۰۰۰ نفر افزایش پیدا کند. آموزش مهد کودکی در گینه تقریباً به‌طور کامل در مناطق شهری و به صورت خصوصی ارائه می‌شود.[۴]
آموزش ابتدایی
دانش‌آموزان از سن هفت سالگی وارد دوره ابتدایی می‌شوند. با این حال، نابرابری‌هایی در دسترسی به آموزش وجود دارد، به‌ویژه میان شهر و روستا. کودکی که در خانواده‌ای روستایی یا جنگلی رشد می‌کند ممکن است دسترسی‌اش به آموزش ابتدایی به دلیل وظایف خانوادگی یا کمبود دسترسی فیزیکی به مدرسه با تأخیر مواجه شود.[۴]
آموزش ابتدایی شش سال است و با گواهینامه مطالعات ابتدایی (CEPE) به پایان می‌رسد. در سال ۱۹۹۷ (۱۳۷۶ خورشیدی)، نرخ ناخالص ثبت‌نام در ابتدایی ۵۴٫۴ درصد و نرخ خالص ثبت‌نام ۴۱٫۸ درصد بود.[۶] تا سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹ خورشیدی)، تعداد ثبت‌نام‌شدگان در ابتدایی به ۲٬۱۰۷٬۶۶۱ نفر رسید.[۷]
با توجه به گزارش قطب داکار یونسکو در سال ۲۰۱۹ (۱۳۹۸)، حدود ۱٬۷۲۰٬۰۰۰ دانش‌آموز در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) در مقطع ابتدایی تحصیل می‌کردند که بزرگ‌ترین گروه با ۳۳ درصد از کل دانش‌آموزان نظام آموزشی گینه را تشکیل می‌داد.[۵]
ابتکار سنجش حقوق بشر نشان می‌دهد که گینه با در نظر گرفتن سطح درآمدش، ۷۴٫۷ درصد از آنچه برای آموزش ابتدایی ممکن است را محقق می‌سازد.[۸]
آموزش متوسطه
آموزش متوسطه در گینه به دو دوره تقسیم می‌شود:[۴]
- دوره اول (دبیرستان پایه): معمولاً چهار سال است. دانش‌آموزان در سن ۱۲ یا ۱۳ سالگی پس از قبولی در آزمون ورودی سال هفتم وارد این دوره می‌شوند. این دوره با کسب گواهینامه مطالعات دوره اول (BEPC) به پایان می‌رسد.
- دوره دوم (دبیرستان): سه سال است و با کسب دیپلم بکالوریا (از سال ۲۰۰۷) به پایان می‌رسد.
گواهینامه صلاحیت آموزشی برای آموزش ابتدایی (BAPEEL) برای دانشجومعلمانی است که در یک دانشسرای مقدماتی حداقل دو سال آموزش دیده‌اند. دسترسی به این برنامه برای دانشجویانی است که پس از دیپلم از سوی دولت هدایت می‌شوند.[۴]
در سال ۲۰۱۹ (۱۳۹۸ خورشیدی)، تعداد ثبت‌نام‌شدگان در دوره متوسطه ۷۱۴٬۰۶۷ نفر بود.[۷] ابتکار سنجش حقوق بشر نشان می‌دهد که گینه تنها ۴۶٫۶ درصد از آنچه برای آموزش متوسطه با توجه به منابع (درآمد) کشور ممکن است را تأمین می‌کند.[۸]
آموزش عالی
آموزش عالی در گینه از یک شبکه سرزمینی عمومی برخوردار است، هرچند از همان کمبودهایی که سطوح پایین‌تر آموزش ملی را دچار می‌کند رنج می‌برد. تا سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹ خورشیدی) ۲۹ دانشگاه در سراسر کشور وجود داشت که برخی خصوصی هستند.[۹] تعداد ثبت‌نام‌شدگان در آموزش عالی در همان سال به ۸۵٬۴۶۷ نفر رسید.[۷]
از مهم‌ترین دانشگاه‌های کشور می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
در کوناکری:
- دانشگاه جمال عبدالناصر کوناکری (قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین دانشگاه کشور، تأسیس ۱۹۶۲/۱۳۴۱)
- دانشگاه کوفی عنان گینه (۱۹۹۹/۱۳۷۸)
- دانشگاه ژنرال لانسانا کونته (تأسیس ۲۰۰۵/۱۳۸۴)
- دانشگاه نونگو کوناکری (تأسیس ۲۰۰۶/۱۳۸۵)
- دانشگاه بین‌المللی شیخ مدیبو دیارا (۲۰۰۷/۱۳۸۶)
- دانشگاه تیرنو آمادو دیالو (۲۰۰۸/۱۳۸۷)
در کیندیا:
- دانشگاه کیندیا
در کانکان:
- دانشگاه جولیوس نیرره کانکان[۹]
مؤسسات آموزش تخصصی
چند مؤسسه و مدرسه تخصصی در شهرهای مختلف گینه وجود دارند:[۹]
- مؤسسه عالی کشاورزی و دامپزشکی والری ژیسکار دستن (در فارانا)
- مؤسسه عالی فناوری ماموئو (در تلیکو، جنوب ماموئو)
- مؤسسه عالی هنرهای موری کانته (منطقه دوبرکا)
- مؤسسه عالی اطلاعات و ارتباطات (کونتیا، منطقه کویا)
- مؤسسه عالی معدن و زمین‌شناسی بوکه (منطقه بوکه)
ارزیابی حقوق آموزشی
ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI)[۱۰] با بررسی جداگانه حق آموزش ابتدایی و متوسطه، نشان می‌دهد که گینه در مجموع تنها ۶۰٫۷ درصد از آنچه را که با توجه به سطح درآمدش باید برای حق آموزش تأمین کند، برآورده می‌سازد.[۸] این کشور برای آموزش ابتدایی ۷۴٫۷ درصد و برای آموزش متوسطه تنها ۴۶٫۶ درصد از توان بالقوه‌اش را تحقق می‌بخشد.[۸]
در سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲ خورشیدی)، گینه در شاخص نوآوری جهانی (سازمان جهانی مالکیت فکری) در رتبه ۱۲۸ از ۱۳۲ کشور قرار داشت[۱۱] و در شاخص ۲۰۲۵ به رتبه ۱۳۳ از ۱۳۹ تنزل یافت.[۱۲]
چالش‌ها و کاستی‌ها
عوامل متعدد اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، تاریخی، سیاسی و جغرافیایی با هم درمی‌آمیزند تا نرخ پایین دسترسی به آموزش رسمی برای برخی از گروه‌های جمعیتی در گینه را توضیح دهند. برای نمونه، در سیگیری و ماندیانا تا سال‌های ۲۰۰۰ (۱۳۷۹)، به دلیل ساختار اجتماعی-فرهنگی، حدود ۸۵ درصد از دختران جامعه مالینکه (ماندینگ) به مدرسه دسترسی نداشتند.[۱۳]
نرخ موفقیت در آزمون دیپلم بکالوریا در سال ۲۰۱۸ (۱۳۹۷ خورشیدی) تنها ۲۶٫۰۴ درصد بود که خود نشان‌دهنده عمق بحران در نظام آموزشی است.[۱۴] همچنین به دلیل عدم رعایت معیارهای انتصاب، بیشتر مدارس فاقد نظام مدیریت مالی مناسبی هستند که بتواند هزینه‌ها را عقلانی کند.[۱۴]
هزینه‌های عمومی آموزش
در طول چند دهه گذشته، بخش آموزش گینه سهم منظمی (اما ناکافی) از بودجه دولت دریافت کرده که بین ۱۵ تا ۲۵ درصد از درآمدهای عمومی نوسان داشته‌است.[۱۵] از ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۳ (۱۳۷۲ تا ۱۳۸۲ خورشیدی)، هزینه‌های کل دولت در نظام آموزشی از ۶۶٫۹ میلیارد به ۱۶۲٫۲ میلیارد فرانک گینه افزایش یافت، هرچند درصد سرمایه‌گذاری در همان دوره کاهش یافت.[۱۵]
سهم هزینه‌های عمومی آموزش از تولید ناخالص داخلی در سال‌های ۲۰۰۰ از ۱٫۸ درصد در ۱۹۹۴ به ۲٫۳ درصد در ۲۰۰۳ افزایش یافت، که همچنان پایین‌تر از میانگین کشورهای کم‌درآمد آفریقای جنوب‌صحرا (حدود ۳ درصد) است. برآورد می‌شود که گینه به‌طور میانگین ۱٫۵ درصد از تولید ناخالص داخلی کمتر هزینه می‌کند تا بتواند نظام آموزشی کارآمدتری در سطح ابتدایی داشته باشد.[۱۵] در سال ۲۰۱۷ (۱۳۹۶ خورشیدی)، سهم آموزش از تولید ناخالص داخلی ۲٫۲ درصد بود.[۳]
چهره‌های برجسته
خانم دیالو حاجه عیشه باه، وزیر سابق آموزش در گینه است.[۱۶] در سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۵ خورشیدی)، حاجه عیشه باه به یونسکو پیوست و به عنوان مدیر بخش آموزش پایه منصوب شد.[۱۷] او به عنوان یک مبارز پیشرو و فعال برای آموزش دختران و زنان در گینه شناخته می‌شود.[۱۸]
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 «Histoire de la Guinée». Kababachir. دریافت‌شده در ۰۶-۰۸-۲۰۲۰.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ بازبینی= - ↑ «Guinée-Conakry française». ulaval.ca. دریافت‌شده در ۱۰-۱۰-۲۰۲۳.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ بازبینی= - 1 2 "Africa :: Guinea - The World Factbook". cia.gov via Wikiwix (in English). Archived from the original on 19 سپتامبر 2015. Retrieved 10-10-2023.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ بازبینی= - 1 2 3 4 5 https://www.ibe.unesco.org/sites/default/files/Guinea.pdf
- 1 2 https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000370683
- ↑ «Guinea». وزارت کار ایالات متحده آمریکا. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ دسامبر ۲۰۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 Cisse، Mohamed (۸ سپتامبر ۲۰۲۴). «Éducation: en Guinée, le taux d'analphabétisme est de 68% (Ministre)». Avenirguinee.org (به فرانسوی). دریافت‌شده در ۸ سپتامبر ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 "Guinea - HRMI Rights Tracker". rightstracker.org (in English). Archived from the original on 19 مه 2022. Retrieved 18 مارس 2022.
- 1 2 3 «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۱۶ مه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Human Rights Measurement Initiative – The first global initiative to track the human rights performance of countries». humanrightsmeasurement.org. دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ WIPO. "Global Innovation Index 2023, 15th Edition". www.wipo.int (in English). doi:10.34667/tind.46596. Archived from the original on 7 اوت 2024. Retrieved 29 اکتبر 2023.
- ↑ المنظمة العالمیة للملکیة الفکریة (۲۰۲۵). «Guinea ranking in the Global Innovation Index 2025» (به الإنجلیزیة). جنیف: المنظمة العالمیة للملکیة الفکریة. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۲ آوریل ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده) - ↑ Bidou, Jean-Etienne; Toure, Julien Gbéré (۰۱-۰۱-۲۰۰۲). «La population de la Guinée – dynamiques spatiales». Les Cahiers d'Outre-Mer. Revue de géographie de Bordeaux (۲۱۷). Presses universitaires de Bordeaux: ۹–۳۰. شاپا ۰۳۷۳-۵۸۳۴. دریافت‌شده در ۰۶-۰۸-۲۰۲۰.
{{cite journal}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ بازبینی=و|تاریخ= - 1 2 «Qu'est-ce qui mine le système éducatif guinéen ?: l'analyse d'un agent de développement communautaire». Mosaiqueguinee.com. ۰۵-۰۸-۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۰۶-۰۸-۲۰۲۰.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ بازبینی=و|تاریخ= - 1 2 3 «نسخه آرشیو شده» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۹ مارس ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۶ مه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ www.lesideesnet.com، Les Idées Net -. «African Success: Biography of Aïcha BAH DIALLO». www.africansuccess.org. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Aïcha Bah Diallo | Education | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization». www.unesco.org. دریافت‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Aïcha Bah Diallo - Mo Ibrahim Foundation». Mo Ibrahim Foundation (به انگلیسی بریتانیا). دریافت‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۱۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Education in Guinea». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Système éducatif en Guinée». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «التعلیم فی غینیا». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- مقالههای نیازمند ترجمه از ویکی‌پدیای فرانسوی