آندرهآ دوریا
آندریا دوریا | |
|---|---|
 | |
| زاده | ۳۰ نوامبر ۱۴۶۶ |
| درگذشته | ۲۵ نوامبر ۱۵۶۰ (۹۳ سال) جنوآ |
| وفاداری |  دوکنشین اوربینو ایالات پاپی جمهوری جنوا پادشاهی فرانسه اسپانیای هابسبورگ.svg.png){kind=small} امپراتوری مقدس روم |
| جنگها و عملیاتها |
|
| امضاء |  |
آندرهآ دوریا (ایتالیایی: Andrea Doria؛ لیگوری: Drîa Döia؛ ۳۰ نوامبر ۱۴۶۶ – ۲۵ نوامبر ۱۵۶۰) نظامی و سیاستمدار و دریاسالار ایتالیایی بود که در طول زندگی خود نقش کلیدی در جمهوری جنوآ ایفا کرد. دوریا در زمان خود برجستهترین رهبر دریایی اروپا محسوب میشد. از سال ۱۵۲۸ به عنوان دریابد امپراتور کارل پنجم در مدیترانه و همچنین به همراه آلوارو د بازان به عنوان کشتیساز اصلی او خدمت کرد، در حالی که به عنوان یک دارندهٔ کشتی جنگی خصوصی با کشتیهایی که در اختیار داشت، برای افزایش ثروت خود نیز فعالیت میکرد. اگرچه او در برابر تهدید جدی دریاسالاران عثمانی موفقیتهای نسبی داشت، ناوگان او به تأمین امنیت خطوط دریایی بین اسپانیا و ایتالیا کمک کرد. او همچنین در توسعه عملیات آبی خاکی توسط نیروی دریایی اسپانیا و ایتالیا نقش داشت.
دوریا به عنوان شهروند جنوا از رابطه خود با کارل پنجم برای محافظت از استقلال جمهوری و اعمال نفوذ غالب در شوراهای آن استفاده کرد. او از عناوین رسمی خودداری میکرد و تنها عنوان پدر کشور را پذیرفت و در عوض جمهوری را به عنوان یک بازیگر اقتصادی و نظامی اداره کرد. تحت اصلاحات او، دوره دوک به جای انتخاب مادام العمر به دو سال کاهش یافت، در حالی که پلبیان فاقد صلاحیت اعلام شدند و این انتصاب به اعضای شوراهای بزرگ و کوچک سپرده شد. اصلاحات قانون اساسی او تا پایان جمهوری در سال ۱۷۹۷ ادامه یافت.[۱]
شهرت تاریخی او تحت تأثیر دیدگاه رقبای ونیزیاش قرار گرفت که او را به بیاستراتژی و دوگانگی در نبرد متهم میکردند. در آن زمان، چندین کشتی در قرنهای بعدی به افتخار او نامگذاری شدند که یکی از آنها در سال ۱۹۵۱ به آب انداخته شد و در سال ۱۹۵۶ در پی برخوردی غرق شد.
میراث
هنری کامن مورخ، دوریا را برجستهترین دریابد زمان خود میدانست، نظری که دیگران نیز آن را تأیید میکنند.[۲] اسپنسر تاکر مورخ نظامی، او را بهترین دریابد مسیحی زمان خود میدانست که در زمین و دریا موفقیتهایی داشت. به گفته استنلی لین پول :«هیچ نامی چنین وحشتی در دل ترکهای عثمانی ایجاد نکرد.» دوریا در عملیات آبی خاکی در حال تکامل در قرن شانزدهم، که مبتنی بر حملات مستقیم با کمک پیادهنظام دریایی و توپخانه بود، نقش داشت در جنوا نقش او در آوردن استقلال و ثروت شهر به حوزه قدرت هابسبورگ، محبوبیت گستردهای برای او به ارمغان آورد.
او رقیب دشمنش بارباروسا بود، که رابطهاش با همیلتون کوری اینگونه توصیف شده است: «برای آنها جزر و مد، فتح و شکست به طور متناوب بود... هر چقدر هم که یکی بزرگ بود، نمیتوان گفت که او از دیگری بزرگتر بود». گمانهزنی شده است که این دو توافقهای مخفی برای فرار یکدیگر داشتند، زیرا بارباروسا در حال مذاکرات معمول با کارل پنجم بود تا به طور بالقوه به خدمت امپراتوری برود.
شهرت دوریا با شکست مفتضحانه پروزا آسیب دید.[۳] منابع اسپانیایی ونیزیها را به خیانت به دوریا متهم کردند، در حالی که ونیزیها دوریا را به خرابکاری در نبرد متهم کردند، و روایت دوم به دلیل سرعت و قدرتش در تاریخنگاری غالب شد. این امر، دوریا را به عنوان یک دریاسالار قوی، اما در عین حال مردد در تاکتیکهایش و مخالف به خطر انداختن ناوگانهایش، ترسیم میکرد، که حتی وقایعنگاران اسپانیایی مانند پرودنسیو د ساندوال نیز آن را تکرار کردهاند. با وجود این، او تا زمان مرگش مورد لطف کارل پنجم و فیلیپ دوم قرار گرفت.
از آن زمان چندین کشتی به افتخار او نامگذاری شدهاند:
- دو کشتی نیروی دریایی ایالات متحده به نام یوآ آندریا دوریا (۱۷۷۵ و ۱۹۰۸)
- کشتی زرهی ایتالیایی آندریا دوریا که ساخت آن در سال ۱۸۹۱ تکمیل شد و در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم خدمت میکرد، در سال ۱۹۱۱ از رده خارج شد و در طول جنگ جهانی اول به عنوان باتری شناور جیآر۱۰۴ خدمت کرد تا اینکه در سال ۱۹۲۹ اوراق شد.
- کشتی جنگی ایتالیایی آندریا دوریا که ساخت آن در سال ۱۹۱۶ تکمیل شد، در جنگ جهانی اول و دوم خدمت کرد و در سال ۱۹۵۶ از رده خارج شد.
- کشتی مسافربری ایتالیایی اساس آندریا دوریا که در سال ۱۹۵۱ به آب انداخته شد، اولین سفر دریایی خود را در سال ۱۹۵۳ انجام داد و در سال ۱۹۵۶ در پی یک سانحه غرق شد.[۴]
- رزمناو موشکانداز ایتالیایی آندریا دوریا ساخته شده در سال ۱۹۶۴ و از رده خارج شده در سال ۱۹۹۱.[۵][۶]
منابع
- ↑ "Andrea Doria | Genoese statesman". Encyclopedia Britannica (به انگلیسی). Retrieved 15 July 2020.
- ↑ Merriam-Webster's Collegiate Encyclopedia, 2000, p. 484 isbn 9780877790174
- ↑ Fernández Duro (1895).
- ↑ Grillo, Anthony. "The Ships". andreadoria.org. Retrieved 27 November 2019.
- ↑ "Andrea Doria". Marina Militare official website. Archived from the original on 23 April 2012. Retrieved 5 October 2011.
- ↑ Page at Marina Militare website بایگانیشده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Andrea Doria». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲ سپتامبر ۲۰۲۵.
پیوند به بیرون
