احمد علی (نویسنده)

احمد علی (۱ ژوئیه ۱۹۱۰–۱۴ ژانویه ۱۹۹۴) رمان‌نویس، شاعر، منتقد، مترجم، دیپلمات و محقق پاکستانی بود. او از پیشگامان داستان کوتاه مدرن اردو بود و آثار او شامل مجموعه داستان‌های کوتاه زیر است: انگاری (اخگرها)، ۱۹۳۲؛ هاماری گالی (کوچه ما)، ۱۹۴۰؛ قاید خانه (زندان)، ۱۹۴۲؛ و ماوت سه پهله (پیش از مرگ)، ۱۹۴۵. از دیگر نوشته‌های او می‌توان به گرگ و میش در دهلی (۱۹۴۰)، اولین رمان او به زبان انگلیسی، اشاره کرد.[۱]

منیزه شمسی او را «پدر تمام داستان‌های انگلیسی پاکستانی» نامیده است.[۲]

زندگی اولیه و تحصیلات

احمد علی در اول ژوئیه ۱۹۱۰ در دهلی، هند تحت سلطه بریتانیا، متولد شد. او از طرف پدری و مادری از خانواده‌های علمای اسلامی بود و نسب پدری‌اش مستقیماً به عبدالقادر گیلانی، محقق برجسته اسلامی و صوفی قرن دوازدهم، می‌رسید.[۳] پدرش، سید شجاع الدین، کارمند دولت در دولت بریتانیا بود که با خدمات ملکی پنجاب در ارتباط بود و به ادبیات فارسی علاقه داشت.[۳]

علی تحصیلات رسمی خود را در ۵ سالگی با یادگیری تلاوت قرآن آغاز کرد.[۴] برای تحصیلات عالی، او در رشته ادبیات انگلیسی از دانشگاه اسلامی علیگر و دانشگاه لکهنؤ فارغ‌التحصیل شد. در دانشگاه لکهنو «بالاترین نمرات زبان انگلیسی را در تاریخ دانشگاه کسب کرد.»[۵]

زندگی شخصی

در سال ۱۹۵۰، علی با بلقیس جهان بیگم، دختر وکیل رئوف علی، ازدواج کرد. او همچنین از یک خانواده سرشناس دهلی و از دوستان وکیل و فعال استقلال‌طلب مشهور، آصف علی، بود.[۶] بلقیس نقاش و نویسنده‌ای بود که در سال ۱۹۶۳ رمان «گرگ و میش در دهلی» نوشته علی را به زبان اردو با عنوان «دیلی کی اک شام» ترجمه کرد.[۲]

علی در ۱۴ ژانویه ۱۹۹۴ در کراچی درگذشت.[۱]

زندگی حرفه ای

از سال ۱۹۳۲ تا ۱۹۴۶، او در دانشگاه‌های برجسته هند از جمله دانشگاه الله‌آباد و دانشگاه محل تحصیلش در لکنو تدریس کرد. او همچنین به عنوان استاد و رئیس دپارتمان زبان انگلیسی در کالج ریاست جمهوری کلکته (۱۹۴۴–۱۹۴۷) به خدمات آموزشی ارشد بنگال پیوست و از سال ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۵ نماینده و مدیر بی‌بی‌سی در هند در طول جنگ جهانی دوم بود.[۷] پس از آن، او به عنوان استاد مدعو شورای بریتانیا در دانشگاه نانجینگ، منصوب دولت بریتانیای هند، فعالیت می‌کرد. در سال ۱۹۴۸، هنگامی که او پس از تجزیه هند به پاکستان برگشت.[۸] بعدها، او به عنوان مدیر تبلیغات خارجی دولت پاکستان منصوب شد. به دستور نخست‌وزیر لیاقت علی خان، او در سال ۱۹۵۰ به وزارت امور خارجه پاکستان پیوست. و به تأسیس سفارت پاکستان در مراکش کمک کرد.[۲]

زندگی ادبی

علی فعالیت ادبی خود را در سنین جوانی آغاز کرد، او اولین شعر انگلیسی خود را در مجله علیگره در سال ۱۹۲۶ و اولین داستان کوتاه انگلیسی خود را در سال ۱۹۲۹ با عنوان «وقتی مراسم تشییع جنازه از پل عبور می‌کرد» در مجله دانشگاه لکنو منتشر کرد.[۴] سپس او به همراه نویسنده سجاد ظهیر که با انتشار کتاب «انگارای» (اخگرها) در سال ۱۹۳۲ به شهرت رسیده بود، از بنیانگذاران جنبش نویسندگان پیشرو سراسر هند شد. این کتاب مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه به زبان اردو بود و انتقاد تندی از ارزش‌های مسلمانان طبقه متوسط در هند بریتانیا بود.[۱] علاوه بر علی، داستان‌هایی از سه نفر از دوستانش؛ محمود الظفر، سجاد ظهیر و رشید جهان را نیز در بر می‌گرفت. این کتاب بعداً در مارس ۱۹۳۳ توسط دولت بریتانیای هند ممنوع شد.[۹] کمی پس از آن، علی و ظفر تشکیل «لیگ نویسندگان مترقی» را اعلام کردند که بعداً گسترش یافت و به انجمن نویسندگان مترقی سراسر هند تبدیل شد.[۱۰] علی مقاله خود با عنوان «آرت کا ترقی پسند نظریه» (نگاهی مترقی به هنر) را در کنفرانس افتتاحیه آن در سال ۱۹۳۶ ارائه داد. بعداً، علی از این جنبش فاصله گرفت، زیرا آن را بیش از حد محدود به مارکسیسم می‌دانست.[۲]

علی با اولین رمان خود به زبان انگلیسی با عنوان «گرگ و میش در دهلی» که توسط انتشارات هوگارث در لندن در سال ۱۹۴۰ منتشر شد، به شهرت بین‌المللی دست یافت.[۱۱] این رمان، همان‌طور که از عنوانش پیداست، زوال اشراف مسلمان را با پیشرفت استعمار بریتانیا در اوایل قرن بیستم توصیف می‌کند.[۱]

کتاب «قرآن، ترجمه معاصر» (انتشارات دانشگاه پرینستون، انتشارات دانشگاه آکسفورد و انتشارات اکراش) برجسته‌ترین اثر او در زمینه ترجمه است. این کتاب برای اولین بار در سال ۱۹۸۸ در ایالات متحده منتشر شد.[۱۲] فرانسیس ادوارد پیترز آن را بهترین ترجمه انگلیسی قرآن نامید، در حالی که فضل الرحمن مالک دربارهٔ آن گفت: «هدف آن انجام کاری جدید است، به دنبال بیرون کشیدن ریتم‌های اصلی زبان قرآنی و آهنگ‌هاست. همچنین از ترجمه‌های سنتی متمایز می‌شود، زیرا سایه‌های پالایش‌یافته‌تر و متمایزتری از مفاهیم مهم ارائه می‌دهد.»[۱۲] زبان‌های دیگری که او از آنها ترجمه کرده است، جدا از عربی و اردو، شامل اندونزیایی و چینی نیز می‌شود.[۱۳]

منابع

  1. 1 2 3 4 Profile of Ahmed Ali (writer) on Encyclopædia Britannica Retrieved 31 August 2019
  2. 1 2 3 4 Shamsie, Muneeza. "TRIBUTE: A towering figure." Dawn, 27 June 2010. Archived 26 May 2025.
  3. 1 2 ALI, AHMED, and JSAL. “INTERVIEW : AHMED ALI: 3 AUGUST 1975 ROCHESTER, MICHIGAN. ” Journal of South Asian Literature, vol. 33/34, no. 1/2, 1998, pp. 117–94. JSTOR. 26 May 2025.
  4. 1 2 Coppola, Carlo. “AHMED ALI (1910-1994) : BRIDGES & LINKS EAST & WEST. ” Journal of South Asian Literature, vol. 33/34, no. 1/2, 1998, pp. 112–16. JSTOR. Accessed 26 May 2025.
  5. ↑ Dr. T. Jeevan Kumar, "Ahmed Ali: A Progressive Writer" in The English Literature Journal, Vol. 1, No. 2 (2014):57
  6. ↑ The Journal of Indian Writing in English, Volume 23 (1995), Page 22
  7. ↑ Orwell and Politics. Penguin UK, 2001 on Google Books Retrieved 23 April 2018
  8. ↑ William Dalrymple (1993). City of Djinns: A Year in Delhi. HarperCollins. ISBN 0-00-215725-X.
  9. ↑ Introduction by the author, Ahmed Ali, Twilight in Delhi, Rupa Publishing Co. , Delhi, 1993
  10. ↑ The Leader of Allahabad, 5 April 1933
  11. ↑ Twilight in Delhi, The Hogarth Press, 1940; Oxford University Press, Delhi, 1966; OUP, Karachi, 1984; Sterling Paperbacks, Delhi, 1973; New Directions, New York, 1994; Rupa Publications, Delhi, 2007; Urdu translation, Akrash Press, Karachi, 1963, Jamia Millia, Delhi, 1969; (French) French translation, Editions Gallimard, Paris, 1989; Spanish translation, Ediciones Martinez Roca, 1991.
  12. 1 2 "Al-Qur'an | Princeton University Press". press.princeton.edu (in English). 2001-07-22. Retrieved 2026-01-27.
  13. ↑ Alamgir Hashmi, "Ahmed Ali and the Transition to a Postcolonial Mode in the Pakistani Novel in English" in Journal of South Asian Literature, Vol. 33/34, No. 1/2 (1998/1999), p. 256

پیوند به بیرون