اخلال فرهنگی

اخلال فرهنگی یا جمینگ فرهنگی که گاهی با عنوان ارتباطات چریکی نیز یاد می‌شود، شکلی از اعتراض است که در جنبش‌های ضدمصرف‌گرایی برای برهم‌زدن یا واژگون‌کردن فرهنگ رسانه‌ای و نهادهای جریان اصلی آن مانند تبلیغات شرکتی به کار می‌رود. هدف این شیوه، آشکارکردن سازوکارهای سلطه در جامعهٔ توده‌ای و نقد سیاسی و اجتماعی پیام‌های مسلط است.[۱][۲]

اخلال فرهنگی از زبان و بلاغت فرهنگ جریان اصلی استفاده میکند تا همان فرهنگ را از درون نقد کند. از روش‌های رایج آن میتوان به دستکاری نشان تجاری و شعارها، بازطراحی پوسترها و بیلبوردها، و تولید پیام‌های طنزآمیز یا کنایه‌آمیز با همان قالب رسانه‌ای اشاره کرد. این رویکرد با مفهوم تبلیغات معکوس نیز پیوند دارد، یعنی تولید پیام‌هایی شبیه تبلیغات اما با معنای انتقادی.[۳]

هدف این شیوه برجسته‌کردن فرض‌های سیاسی پنهان در فرهنگ تجاری و مقابله با همرنگی تحمیلی است. نمونه‌های شناخته‌شده شامل دستکاری بیلبوردها توسط جبههٔ آزادی بیلبورد و کارهای هنرمندانی مانند ران انگلیش است.[۴]

پژوهشگران همچنین اشاره کرده‌اند که عنصر لذت و سرگرمی در اخلال فرهنگی نقش مهمی در تداوم مشارکت دارد و میتواند کنش‌های پراکنده را به حس عضویت در یک جامعهٔ اعتراضی خیالی پیوند بزند.[۵]

خاستگاه اصطلاح و تاریخچه

اصطلاح اخلال فرهنگی به دون جویس از گروه نگییتولند نسبت داده می‌شود و با ایدهٔ اخلال در امواج رادیویی و تغییر کارکرد کانال‌های ارتباطی عمومی ارتباط دارد.[۶]

با این حال، برخی پژوهشگران ریشه‌های عملی این شیوه را در سنت‌های قدیمی‌تر طنز اجتماعی و وارونه‌سازی نظم رسمی، و نیز در جریان‌های هنری و سیاسی سدهٔ بیستم دنبال می‌کنند. در این میان، به تاثیر گروه‌هایی مانند انترناسیونال سیتواسیونیست و مفهوم دتورنامان هم اشاره می‌شود که بر بازکاربرد عناصر فرهنگ مسلط برای نقد همان فرهنگ تاکید دارد.[۷]

یکی از نخستین اشاره‌های جریان اصلی رسانه‌ای به این پدیده، مقالهٔ مارک دری در نیویورک تایمز در سال ۱۹۹۰ بود که بعدتر به نوشته‌ها و کتابچه‌های مفصل‌تری انجامید.[۸]

روش‌ها

اخلال فرهنگی معمولاً با تحریک هیجان‌هایی مانند شوک، خشم یا شرم تلاش می‌کند توجه مخاطب را از مصرف بی‌تأمل به تأمل انتقادی منتقل کند. این کنش‌ها می‌توانند از دستکاری نمادهای شناخته‌شده تا اجرای عمومی، مهمانی خیابانی، و کارزارهای گسترده مانند روز بدون خرید را دربر بگیرند.[۹]

نقدها

برخی نویسندگان استدلال کرده‌اند اخلال فرهنگی به‌سادگی توسط بازار جذب و کالایی می‌شود و در نتیجه ظرفیت مقاومت مصرف‌کننده را تضعیف می‌کند. در برابر، دیدگاه‌های دیگر بر ضرورت شکل‌های نوآورانه‌تر و پیوند نزدیک‌تر میان هنر، پژوهش و کنشگری تأکید دارند.[۱۰]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Fyfe، Nicholas R. (۱۹۹۸). Images of the Street: Planning, Identity, and Control in Public Space. Routledge. ص. ۲۷۴.
  2. ↑ Harold، Christine (۲۰۰۴). «Pranking Rhetoric: Culture Jamming as Media Activism». Critical Studies in Media Communication. ۲۱ (۳): ۱۸۹–۲۱۱. doi:10.1080/0739318042000212693.
  3. ↑ Cortese، Anthony Joseph Paul (۲۰۰۸). Provocateur: Images of Women and Minorities in Advertising. Rowman & Littlefield. ص. ۲۲. شابک ۹۷۸۰۷۴۲۵۵۵۳۹۶.
  4. ↑ Carducci، Vince (۲۰۰۶). «Culture Jamming: A Sociological Perspective». Journal of Consumer Culture. ۶ (۱): ۱۱۶–۱۳۸. doi:10.1177/1469540506062722.
  5. ↑ Wettergren، Asa (۲۰۰۹). «Fun and Laughter: Culture Jamming and the Emotional Regime of Late Capitalism». Social Movement Studies. ۸ (۱): ۱–۱۵. doi:10.1080/14742830802591119.
  6. ↑ «Don Joyce (2/9/44 – 7/22/15)». Negativland. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۱۹-۰۸-۲۹.
  7. ↑ Lasn، Kalle (۱۹۹۹). Culture Jam: How to Reverse America's Suicidal Consumer Binge. New York: HarperCollins.
  8. ↑ Dery، Mark (۱۹۹۰-۱۲-۲۳). «The Merry Pranksters and the Art of the Hoax». The New York Times.
  9. ↑ Princen، Thomas (۲۰۰۲). Confronting Consumption. Cambridge, Massachusetts: MIT Press.
  10. ↑ Starr، Amory (۲۰۱۳). Global Revolt: A Guide to the Movements against Globalization. Zed Books. شابک ۹۷۸۱۸۴۸۱۳۶۹۱۵.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.