اداره عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل

اداره عملیات ارتش اسرائیل
אגף המבצעים
فعال	۱۹۹۹–تاکنون
کشور	اسرائیل
وفاداری	نیروهای دفاعی اسرائیل
فرماندهان
فرمانده کل	آلوف عودد باسیوک
فرماندهان برجسته	ایگائیل یادین موردخای ماکلیف مائیر عامیت حاییم لاسکوف تزوی تزور حاییم بارلیف داوید الازار اسرائیل تال یکوتیئل آدام موردخای گور
نشان
پرچم

اداره عملیات ارتش اسرائیل (انگلیسی: Operations Directorate) یا اداره عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل (به‌اختصار: آگام) شاخه عملیاتی ستاد کل نیروهای دفاعی اسرائیل است. پیشینه شکل‌گیری این اداره به سال ۱۹۴۷ و تشکیل دپارتمان عملیات سازمان هگانا بازمی‌گردد. فرم کنونی اداره عملیات در سال ۱۹۹۹ در کنار فرماندهی‌های منطقه‌ای، نیروی هوایی اسرائیل و نیروی دریایی اسرائیل تأسیس شد. از ژوئن ۲۰۲۱، ریاست اداره عملیات برعهده سرلشکر عودد باسیوک است.

اداره عملیات در اواخر سال ۱۹۴۷ به جای «دپارتمان برنامه‌ریزی» و «دپارتمان عملیاتی» که در چارچوب سازمان هاگانا فعالیت می‌کردند، تأسیس شد. در ۱۶ نوامبر ۱۹۴۷، ایگال یادین به عنوان نخستین رئیس اداره عملیات منصوب شد و ساخت واحدهای زیرمجموعه و سازمان آن را آغاز کرد. طبق استاندارد اول، این اداره شامل پنج دپارتمان اصلی بود: یک دپارتمان عمومی برای برنامه‌ریزی استراتژیک، یک دپارتمان عملیاتی («تامچان» - برنامه‌ریزی عملیات جاری)، یک دپارتمان اطلاعاتی، یک دپارتمان فنی و یک دپارتمان برای مدیریت و هماهنگی با سرویس‌های تابعه این اداره و نیز هماهنگی با دپارتمان‌های ستاد کل. از ابتدای شکل‌گیری اداره عملیات، رئیس اداره عملیات، با حفظ سمت، جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بود و به‌عنوان نفر دوم نیروهای دفاعی اسرائیل فعالیت می‌کرد. در ژوئن ۱۹۴۸، دپارتمان برنامه‌ریزی از این اداره تفکیک و به اداره برنامه‌ریزی ارتش اسرائیل تبدیل شد، اما پس از یک سال به عنوان یک دپارتمان به اداره عملیات بازگشت. علاوه بر این، این دپارتمان همچنین مسئول سانسور نظامی، واحد ارتباط با مطبوعات و دپارتمان ارتباط با سازمان ملل متحد بود.

در فوریه ۱۹۴۹، این اداره به لشکر عملیات ستاد کل تغییر نام داد. در سال ۱۹۵۳، دپارتمان اطلاعات از اداره عملیات حذف و به اداره اطلاعات تبدیل شد و دپارتمان آموزش نیز به یک اداره جداگانه تبدیل شد.

پس از جنگ یوم کیپور، این لشکر شامل اداره عملیات، اداره برنامه‌ریزی و سازماندهی، اداره آموزش، اداره مدیریت نظامی و اداره اسکان و دفاع منطقه‌ای بود.

در طول سال‌ها، لشکر ستاد کل از این نظر منحصر به فرد بود که علاوه بر فرمانده لشکر، افسران دیگری با درجه سرلشکر نیز در آن خدمت می‌کردند. بنابراین، برای دوره‌های خاصی، رئیس اداره آموزش، جانشین رئیس و معاون هماهنگ‌کننده اداره عملیات در سرزمین‌ها به عنوان استاندار انتخاب می‌شدند. این افسران اعضای انجمن ستاد کل بودند.

در سال ۱۹۹۹، ستاد کل نیروهای دفاعی اسرائیل سازماندهی مجدد شد، که در پی آن اداره عملیات تأسیس شد و همزمان سمت جانشین رئیس ستاد کل نیروهای دفاعی اسرائیل تعریف شد و از آن سال، دیگر رئیس اداره عملیات، جانشین رئیس ستاد کل نیست.

این اداره مسئولیت‌های زیر را برعهده دارد:

• آماده‌سازی ارتش اسرائیل برای جنگ، شرایط اضطراری و امنیت روزمره
• استخراج یک استراتژی عملیاتی از دستور کار امنیت ملی و دکترین نظامی
• هماهنگی کار ارتش اسرائیل با سایر نیروهای امنیتی و تهیه توصیه‌های ارتش اسرائیل برای رده سیاسی
• آموزش فرماندهان ستادهای فرماندهی منطقه‌ای، فرمانده نیروی هوایی، فرمانده نیروی دریایی، فرمانده نیروی زمینی و سایر ادارات، در رابطه با اعمال نیرو و هماهنگی آن

ساختار فعلی لشکر عملیات بر اساس یک ستاد مرکزی متشکل از تیپ‌ها (مشابه تیپ‌های ستاد فرماندهی هوا و فضا و کشتی‌ها در ستاد فرماندهی نیروی دریایی) و سایر واحدهای مستقل است. ساختار سلسله مراتبی تیپ‌ها، همانطور که در واحدهای ستادی ارتش اسرائیل مرسوم است، از گردان‌ها، شاخه‌ها و بخش‌ها تشکیل شده است. فرمانده لشکر عملیات یا رئیس اداره عملیات افسری با درجه سرلشکر است. زیر نظر او تیپ‌هایی قرار دارند که هر کدام توسط یک سرتیپ هدایت می‌شوند. رئیس اداره عملیات، مسئول دکترین جنگی نیروهای دفاعی اسرائیل است و واحد سخنگوی ارتش اسرائیل که از زیرمجموعه‌های اداره عملیات است، مسئولیت ابلاغ پیام ارتش را برعهده دارد.

• بخش عملیات
• بخش آموزش، دکترین و ارزیابی
• واحد سخنگوی ارتش اسرائیل
• بخش ابزارهای ویژه
• دپارتمان طراحی کمپین
• مرکز عملیات آگاهی‌بخشی
• دپارتمان بازرسی و نظارت
• دپارتمان امنیت ستاد کل

این فهرست شامل افسرانی است که از سال ۱۹۴۹ به عنوان روسای عملیات خدمت می‌کردند. این فهرست همچنین شامل ایگائیل یادین، فرمانده هاگانا پیش از تشکیل ارتش اسرائیل، می‌شود که در طول جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ نیز در همین سمت خدمت کرد. دن حالوتس، که در ابتدا به عنوان دستیار رئیس شاخه عملیات خدمت می‌کرد، اندکی پس از تأسیس اداره عملیات به ریاست آن منصوب شد.

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Operations Directorate». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۵.