ارزیابان ماعت
| ارزیابان ماعت | |
|---|---|
 ۴۲ داور ماعت در حالت نشسته، بر پایهٔ نگاره‌ای از پاپیروس آنی | |
| اقامتگاه | دوات |
ارزیابان ماعت گروهی از ۴۲ ایزد کوچک مصر باستان وابسته به ماعت بودند که در باورهای مربوط به زندگی پس از مرگ، همراه با اوزیریس در داوری روان مردگان و آیین سنجش قلب شرکت می‌کردند.[۱][۲]
توصیف
اعترافات منفی و سنجش روان
فصل ۱۲۵ کتاب مردگان نام‌ها و خاستگاه‌های ارزیابان ماعت را، که گاه مکان‌های جغرافیایی و گاه قلمروها یا پدیده‌های کیهانی‌اند، فهرست می‌کند.[۳] در برابر هر یک از این ایزدان، مرده جمله‌ای برای اعلام بی‌گناهی خود بر زبان می‌آورد تا نشان دهد مرتکب گناه یا تخلفی نشده است که آن داور مسئول رسیدگی به آن بود.[۱][۲]
روان مرده با همراهی آنوبیس، که نقش راهنمای روان‌ها را داشت، به پیشگاه اوزیریس برده می‌شد. در آنجا مرده مجموعه‌ای از گفته‌ها را که امروزه «اعترافات منفی» یا «اعلام بی‌گناهی» نامیده می‌شود، می‌خواند و اعلام می‌کرد که هیچ‌یک از تخلفات منسوب به ۴۲ داور را مرتکب نشده است.[۴]
سپس قلب مرده، که در اندیشهٔ مصریان باستان یکی از مهم‌ترین اجزای وجود انسان به‌شمار می‌رفت، بر یک کفهٔ ترازو قرار می‌گرفت و پر ماعت بر کفهٔ دیگر نهاده می‌شد. ماعت تجسم حقیقت، عدالت، راستی و نظم کیهانی بود و معمولاً با پر شترمرغ، که نشانهٔ هیروگلیفی نام او نیز بود، نمادپردازی می‌شد.[۵][۶]
اگر قلب و پر ماعت هم‌وزن می‌شدند، مرده در داوری کامیاب تلقی می‌شد و می‌توانست به زندگی جاودانه در جهان پس از مرگ دست یابد. در متون مصری چنین شخصی mꜣꜥ-ḫrw، با تلفظ مصرشناختی «ماعا خِرو»، یعنی «درست‌گفتار»، «تبرئه‌شده» یا «حق‌به‌جانب» خوانده می‌شد.[۷] اگر قلب سنگین‌تر از پر ماعت بود، موجودی هراس‌انگیز به نام آموت، «بلعنده»، آن را می‌بلعید و بدین ترتیب سرنوشت روان مرده تباه می‌شد.[۸][۹]
صحنهٔ سنجش قلب از بخش‌های برجستهٔ کتاب مردگان از نظر محتوای اخلاقی است. داوری اوزیریس و ۴۲ ایزد داور و نیز اعترافات منفی، تصویری از ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی مصریان باستان ارائه می‌کنند.[۱] برخی پژوهشگران این ۴۲ اعلام بی‌گناهی را از پیشینه‌های تاریخیِ دورِ نظام‌های اخلاقی بعدی، از جمله ده فرمان، دانسته‌اند؛[۱۰] بااین‌حال، برخلاف ده فرمان که در سنت یهودی و مسیحی مجموعه‌ای از احکامِ ناشی از وحی دانسته می‌شود، اعترافات منفی بیشتر بازتاب الهی‌شدهٔ هنجارهای اخلاقی زندگی روزمره‌اند که هر یک با یکی از داوران ۴۲گانه ارتباط یافته است.[۱۱]
فهرست ارزیابان ماعت
ریچارد اچ. ویلکینسون در کتاب خدایان و الهه‌های کامل مصر باستان (۲۰۰۳) ۴۲ ارزیاب ماعت را همراه با خاستگاه و گناه یا تخلف مرتبط با هر یک فهرست کرده است.[۲] ترجمه‌ها و نسخه‌های مختلف کتاب مردگان، از جمله پاپیروس آنی، در نام، ترتیب و وظیفهٔ برخی از این داوران با یکدیگر تفاوت دارند.[۱۲]
| شماره | نام ایزد | خاستگاه یا پیوند | تخلف در فهرست ویلکینسون | اعلام بی‌گناهی در پاپیروس آنی |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | اوسِخ‌نِمِت، «دورگام» | هلیوپلیس | دروغ و ناراستی | «درود بر تو، اوسخ‌نمت، که از آنو بیرون می‌آیی؛ من گناه نکرده‌ام.» |
| ۲ | هِپت‌خِت، «درآغوش‌گیرندهٔ آتش» | خِرآها، احتمالاً مصر قدیم | سرقت | «درود بر تو، هپت‌خت، که از خرآها بیرون می‌آیی؛ من با زور دست به سرقت نزده‌ام.» |
| ۳ | فِنتی، «بینی‌دار» | خِمِنو | آزمندی | «درود بر تو، فنتی، که از خمنو بیرون می‌آیی؛ من دزدی نکرده‌ام.» |
| ۴ | اَم‌خایبیت، «بلعندهٔ سایه‌ها» | «غار» | قتل | «درود بر تو، ام‌خایبیت، که از قِرنت بیرون می‌آیی؛ من مرد یا زنی را نکشته‌ام.» |
| ۵ | نِهاهِر، «خطرناک» | روستائو، فلات جیزه | دزدی | «درود بر تو، نهاهر، که از راستا بیرون می‌آیی؛ من غله ندزدیده‌ام.» |
| ۶ | روروتی، «شیر دوگانه» | آسمان | نابود کردن خوراک | «درود بر تو، روروتی، که از آسمان بیرون می‌آیی؛ من پیشکش‌ها را نربوده‌ام.» |
| ۷ | اَرفی‌اِم‌خِت، «چشمان آتشین» | لِتوپولیس | کژرفتاری | «درود بر تو، ارفی‌ام‌خت، که از سوات بیرون می‌آیی؛ من اموال خدا را ندزدیده‌ام.» |
| ۸ | نِبا، «شعله» | «آن‌که وارونه می‌آید» | دزدیدن پیشکش‌ها | «درود بر تو، نبا، که می‌آیی و می‌روی؛ من دروغ نگفته‌ام.» |
| ۹ | سِت‌قِسو، «شکنندهٔ استخوان» | هراکلئوپولیس | دروغگویی | «درود بر تو، ست‌قسو، که از هِنسو بیرون می‌آیی؛ من خوراک را با خود نبرده‌ام.» |
| ۱۰ | اوتو‌نِسِرت، «سبزِ شعله» | ممفیس | گرفتن خوراک | «درود بر تو، اوتو‌نسرت، که از هِت‌کا‌پتاح بیرون می‌آیی؛ من نفرین نکرده‌ام.» |
| ۱۱ | قِرتی، «آن‌که از غار است» | «باختر» | بداخلاقی | «درود بر تو، قرتی، که از آمنتت بیرون می‌آیی؛ من زنا نکرده‌ام.» |
| ۱۲ | کِنِمتی، «سپیددندان» | فیوم | تعدی | «درود بر تو، کنمتی، که از کِنمت بیرون می‌آیی؛ من کفر نگفته‌ام.» (شمارهٔ ۲۷ در برخی ترتیب‌های پاپیروس آنی) |
| ۱۳ | هِچ‌اَبهو / شِزمو، «خانهٔ طبیعت» | «کشتارگاه» | کشتن گاو مقدس | «درود بر تو، باستی، که از باست بیرون می‌آیی؛ من قلب نخورده‌ام.» |
| ۱۴ | تا‌رِتیو، «خورندهٔ امعاء» | «خانهٔ سی» | شهادت دروغ | «درود بر تو، تا‌رتیو، که از شب بیرون می‌آیی؛ من به کسی حمله نکرده‌ام.» |
| ۱۵ | اونِم‌سنِف، «سرور حقیقت» | ماآتی | دزدیدن نان | «درود بر تو، اونم‌سنف، که از اتاق اعدام بیرون می‌آیی؛ من فریبکار نبوده‌ام.» |
| ۱۶ | اونِم‌بِسِک، «سرگردان» | تل بسطه | استراق سمع | «درود بر تو، اونم‌بسک، که از مابیت بیرون می‌آیی؛ من زمین کشت‌شده ندزدیده‌ام.» |
| ۱۷ | نِب‌ماعت، «رنگ‌پریده» | هلیوپلیس | پرگویی | «درود بر تو، نب‌ماعت، که از ماآتی بیرون می‌آیی؛ من استراق سمع نکرده‌ام.» |
| ۱۸ | تِنِمیو، «دوچندان بد» | آندجت | ستیزه‌جویی | «درود بر تو، تنمیو، که از باست بیرون می‌آیی؛ من به کسی تهمت نزده‌ام.» |
| ۱۹ | سِرتیو، «مار وِمِمتی» | «جایگاه اعدام» | زنا | «درود بر تو، سرتیو، که از آنو بیرون می‌آیی؛ من بی‌دلیل خشمگین نشده‌ام.» |
| ۲۰ | توتو، «ببین چه کسی را می‌آوری» | «خانهٔ مین» | بدرفتاری | «درود بر تو، توتو، که از آتی بیرون می‌آیی؛ من همسر مردی را نفریفته‌ام.» |
| ۲۱ | اوآمِنتی، «بر فراز پیر» | ایمائو | ترساندن دیگران | «درود بر تو، اوآمنتی، که از اتاق خِبت بیرون می‌آیی؛ من همسران مردان دیگر را نفریفته‌ام.» |
| ۲۲ | ما‌آنتوف، «ویرانگر» | خویس | تعدی | «درود بر تو، ما‌آنتوف، که از پِر‌مِنو بیرون می‌آیی؛ من خود را آلوده نکرده‌ام.» |
| ۲۳ | هِر‌اورو، «آشوبگر» | وِریت | تندخویی | «درود بر تو، هر‌اورو، که از نِهاتو بیرون می‌آیی؛ من کسی را نترسانده‌ام.» |
| ۲۴ | خِمیو، «جوان» | نوم هلیوپلیسی | نشنیدن حقیقت | «درود بر تو، خمیو، که از کائوی بیرون می‌آیی؛ من قانون را زیر پا نگذاشته‌ام.» |
| ۲۵ | شِت‌خِرو، «پیشگوینده» | وِنِس | ایجاد آشوب | «درود بر تو، شت‌خرو، که از اوریت بیرون می‌آیی؛ من خشمگین نشده‌ام.» |
| ۲۶ | نِب‌هِرو، «آن‌که از محراب است» | «جایگاه پنهان» | فریبکاری | «درود بر تو، نِخِنو، که از هِقات بیرون می‌آیی؛ من گوش خود را بر سخنان حقیقت نبسته‌ام.» |
| ۲۷ | هراف‌حاف، «آن‌که چهره‌اش پشت سر اوست» | «غار ناراستی» | هم‌بستری با پسر | «درود بر تو، هراف‌حاف، که از غار خود بیرون می‌آیی؛ من کسی را به گریه نینداخته‌ام.» (شمارهٔ ۱۲ در برخی ترتیب‌های پاپیروس آنی) |
| ۲۸ | آن‌حِتِپ‌اف، «پای داغ» | «گرگ‌ومیش» | سهل‌انگاری | «درود بر تو، آن‌حتپ‌اف، که از سائو بیرون می‌آیی؛ من مردی خشونت‌پیشه نبوده‌ام.» |
| ۲۹ | سِرا‌خِرو، «آن‌که از تاریکی است» | «تاریکی» | نزاع | «درود بر تو، سرا‌خرو، که از اوناسِت بیرون می‌آیی؛ من فتنه و نزاع برنینگیخته‌ام.» |
| ۳۰ | نِب‌هِرو، «آورندهٔ پیشکش‌هایت» | سائیس | شتاب بیجا | «درود بر تو، نب‌هرو، که از نِچفِت بیرون می‌آیی؛ من با شتاب نابجا رفتار نکرده‌ام.» |
| ۳۱ | سِخریو، «دارندهٔ چهره‌ها» | نِجِفِت | ناشکیبایی | «درود بر تو، سخریو، که از اوتِن بیرون می‌آیی؛ من در امور دیگران تجسس نکرده‌ام.» |
| ۳۲ | نِب‌اَبوی، «اتهام‌زننده» | وِتجِنِت، در سرزمین پونت | آسیب‌زدن به تصویر یک ایزد | «درود بر تو، نب‌ابوی، که از سائوتی بیرون می‌آیی؛ من سخنان خود را بیهوده افزون نکرده‌ام.» |
| ۳۳ | «دارندهٔ شاخ‌ها» | اسیوط | پرگویی | «درود بر تو، چِسِر‌تِپ، که از نیایشگاه بیرون می‌آیی؛ من نان‌های خِنفو را از ارواح مردگان نربوده‌ام.» (شمارهٔ ۴۰ در برخی ترتیب‌های پاپیروس آنی) |
| ۳۴ | نفرتوم | ممفیس | بدکرداری و نگریستن به شر | «درود بر تو، نفرتوم، که از هت‌کا‌پتاح بیرون می‌آیی؛ من به کسی ستم نکرده و بدی نکرده‌ام.» |
| ۳۵ | تِم‌سِپو | بوسیریس | جادو علیه فرعون | «درود بر تو، تم‌سپو، که از تِتو بیرون می‌آیی؛ من علیه شاه جادو نکرده‌ام.» |
| ۳۶ | آری‌اِم‌اَب‌اف، «آن‌که به خواست خود عمل کرد» | تِبو | جلوگیری از جریان آب | «درود بر تو، آری‌ام‌اب‌اف، که از تبو بیرون می‌آیی؛ من هرگز جریان آب همسایه‌ام را مسدود نکرده‌ام.» |
| ۳۷ | آهی، «زنندهٔ آب» | نو | بلند کردن صدا | «درود بر تو، آهی، که از نو بیرون می‌آیی؛ من هرگز صدایم را بلند نکرده‌ام.» |
| ۳۸ | اوآچ‌رِخیت، «فرمانروای مردمان» | «خانهٔ تو» | ناسزاگویی به خدا | «درود بر تو، اوآچ‌رخیت، که از سائو بیرون می‌آیی؛ من خدا را نفرین نکرده‌ام.» |
| ۳۹ | نِهِب‌کاو | نوم نیزه | تکبر | «درود بر تو، نهب‌کا، که از غار خود بیرون می‌آیی؛ من متکبرانه رفتار نکرده‌ام.» |
| ۴۰ | نِهِب‌نِفِرت، «بخشندهٔ نیروها» | «شهر» | امتیازخواهی برای خود | «درود بر تو، نهب‌نفرت، که از غار خود بیرون می‌آیی؛ من نان خدایان را ندزدیده‌ام.» |
| ۴۱ | هِچ‌اَبهو، «مارِ سربرافراشته» | «غار» | کسب مال ناروا | «درود بر تو، هچ‌ابهو، که از تا‌شه بیرون می‌آیی؛ من دام‌های متعلق به خدا را نکشته‌ام.» |
| ۴۲ | نِب‌اَبوی، «ماری که می‌آورد و می‌بخشد» | «سرزمین خاموش» | کفرگویی | «درود بر تو، آن‌اف، که از ماآتی بیرون می‌آیی؛ من نان کودک را نربوده‌ام و خدای شهر خود را خوار نشمرده‌ام.» |
اختلاف میان ستون چهارم و پنجم ناشی از تفاوت در نسخه‌ها، ترتیب نام‌ها و ترجمه‌های کتاب مردگان است و به همین دلیل نمی‌توان برای همهٔ ۴۲ داور یک وظیفهٔ کاملاً ثابت و یکسان در تمام منابع تعیین کرد.[۲][۱۲]
تصویری از ۴۲ داور ماعت در بالای صحنهٔ سنجش قلب در معبد حتحور در دیر المدینه. هر یک از آنان پر شترمرغِ نمادینِ ماعت را بر سر دارد.
کتاب‌شناسی
- باج, ارنست آلفرد والیس (2008). The Egyptian Book of the Dead (in انگلیسی). لندن و نیویورک: Penguin Books. ISBN 978-0-14-045550-2.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده) - فالکنر, ریموند او. (1994). The Egyptian Book of the Dead: The Book of Going Forth by Day (in انگلیسی). سان فرانسیسکو: Chronicle Books.
{{cite book}}: پارامتر|firstنام ویراستار=بدون|lastنام ویراستار=در نام ویراستار وارد شده‌است (کمک)نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده) - هارت, جورج (1986). A Dictionary of Egyptian Gods and Goddesses (in انگلیسی). Routledge. ISBN 0-415-05909-7.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده) - تیلور, جان اچ. (2010). Ancient Egyptian Book of the Dead: Journey through the Afterlife (in انگلیسی). لندن: British Museum Press. ISBN 978-0-7141-1993-9.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده) - ویلکینسون, ریچارد اچ. (2003). The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt (in انگلیسی). Thames & Hudson. ISBN 0-500-05120-8.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
جستارهای وابسته
- قایقران آسمانی
- سنجش قلب
- اعترافات منفی
- ماعت
- کتاب مردگان
- آموت
- آنوبیس
- اوزیریس
منابع
- 1 2 3 Hart 1986, pp. 34–35.
- 1 2 3 4 Wilkinson 2003, pp. 84–85.
- ↑ Budge 2008, pp. 355–378.
- ↑ Taylor 2010, p. 208.
- ↑ "Ma'at". دانشنامه تاریخ جهان (in انگلیسی). Retrieved 24 آوریل 2018.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده) - ↑ Taylor 2010, p. 209.
- ↑ Taylor 2010, p. 215.
- ↑ "Gods of Ancient Egypt; Ammit". Ancient Egypt Online (in انگلیسی). Archived from the original on 2 مارس 2018. Retrieved 24 آوریل 2018.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده) - ↑ Taylor 2010, p. 212.
- ↑ Faulkner 1994, p. 14.
- ↑ Taylor 2010, pp. 204–205.
- 1 2 مارک, جاشوا جی. "The Forty-Two Judges". دانشنامه تاریخ جهان (in انگلیسی). Retrieved 18 ژوئن 2025.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Assessors of Maat». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶.
- کتاب مردگان