اریک شیپتون
اریک شیپتون | |
|---|---|
.jpg) | |
| نام هنگام تولد | اریک اِرل شیپتون |
| زادهٔ | ۱ اوت ۱۹۰۷ |
| درگذشت | ۲۸ مارس ۱۹۷۷ (۶۹ سال) |
| ملیت | بریتانیا |
| پیشه(ها) | کاوشگر، کوهنورد |
اریک شیپتون (انگلیسی: Eric Shipton؛ ۱ اوت ۱۹۰۷ – ۲۸ مارس ۱۹۷۷) کاوشگر و کوهنورد هیمالیا اهل بریتانیا بود.
اوایل زندگی
شیپتون در سال ۱۹۰۷ در سیلان (سری‌لانکای فعلی) متولد شد؛ جایی که پدرش، چای‌کار بود و پیش از آنکه او سه ساله شود، درگذشت. زمانی که او هشت ساله بود، مادرش او را برای تحصیل به لندن آورد. وقتی در آزمون ورودی مدرسه هارو پذیرفته نشد، مادرش او را به مدرسه پایت هاوس در ویلتشر فرستاد. نخستین رویارویی او با کوهستان در ۱۵ سالگی و هنگام بازدید از پیرنه به همراه خانواده‌اش رخ داد.[۱] تابستان سال بعد را به سفر در نروژ با یک دوست مدرسه‌ای گذراند[۲] و ظرف یک سال، کوهنوردی را به‌طور جدی آغاز کرده بود.
آفریقا و هیمالیا
او در سال ۱۹۲۸ به عنوان یک پرورش‌دهنده قهوه به کنیا رفت و برای نخستین بار در سال ۱۹۲۹ قله نلیون، از قلل کوه کنیا را صعود کرد. همچنین در جامعه اروپایی‌های کنیا بود که او با شرکای کوهنوردی آینده خود، بیل تیلمن و پرسی وین-هریس آشنا شد. او به همراه وین-هریس، قلل دوقلوی کوه کنیا را صعود کرد. شیپتون به همراه فرانک اسمیت، در میان نخستین کوهنوردانی بود که در سال ۱۹۳۱ بر فراز قله ۷۷۵۶ متری کامت ایستادند؛ بلندترین قله‌ای که تا آن زمان صعود شده بود. شیپتون در بیشتر اعزام‌های کوه اورست در دهه ۱۹۳۰ و پس از آن حضور داشت، از جمله اعزام سال ۱۹۳۳ به رهبری هیو روتلج و تداوم آن در سال ۱۹۳۶، اعزام سال ۱۹۳۵ که نخستین تجربه شیپتون به عنوان رهبر و اولین حضور تنزینگ نورگای بود، و اعزام پیشگامانه سال ۱۹۵۱ که مسیر اکنون مشهور از روی یخچال خومبو را ترسیم کرد. شیپتون و تیلمن همچنین در سال ۱۹۳۴ راه دسترسی به پناهگاه ناندا دیوی را از طریق تنگه ریشی گنگا کشف کردند. اعزام کم‌هزینه آن‌ها در کوه‌های کومائون-گارهوال به‌طور مداوم از پیش از مونسون تا پس از مونسون ادامه یافت و رکوردی از دستاوردهای یک اعزام واحد را ثبت کرد که هرگز با آن برابری نشده است.
جنگ جهانی دوم
در طول جنگ جهانی دوم، شیپتون به عنوان کنسول بریتانیا در کاشغر در غرب چین منصوب شد و از سال ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۲ در آنجا ماند؛ سپس پس از دوره کوتاهی در انگلستان، برای مدت ۲۰ ماه در طول سال‌های ۱۹۴۳–۴۴ مأمور شد تا در ایران به عنوان «افسر رابط غلات» فعالیت کند. در مرحله بعد، او به عنوان وابستهٔ هیئت نظامی بریتانیا در مجارستان با سمت «مشاور کشاورزی» منصوب شد و این جایگاه را تا پایان جنگ حفظ کرد.[۳]
سال‌های پس از جنگ
در سال ۱۹۴۶ شیپتون به عنوان سرکنسول به کاشغر بازگشت و در جریان بازدیدی از بیل تیلمن، آن‌ها تلاش کردند تا قله ۷۵۴۶ متری موزتاغ آتا را صعود کنند و به گنبد وسیع قله رسیدند. در سال ۱۹۴۷ شیپتون به کاوش در «طاق شیپتون» پرداخت و نام آن را برگزید. او از فرصت مأموریت خود در کاشغر برای کاوش در سایر کوه‌های آسیای مرکزی استفاده کرد.[۴] نخستین کاوش غربی‌ها در رولوالینگ هیمال توسط شیپتون در سال ۱۹۵۱ و در حین شناسایی کوه اورست انجام شد. او در حین کاوش در تنگه بارون، نام آیلند پیک را بر آن نهاد. در اعزام سال ۱۹۵۱ اورست، شیپتون و دکتر مایکل وارد همچنین عکس‌هایی از ردپای موجودی که ممکن است یتی بوده باشد، گرفتند؛ در این عکس‌ها یک کلنگ کوهنوردی برای نشان دادن مقیاس قرار داده شده بود. به دلیل اعتقاد او به کارآمدی اعزام‌های کوچک در مقایسه با «محاصره‌های» سبک نظامی، شیپتون به همراه اندرو کرافت از رهبری اعزام سال ۱۹۵۳ اورست کنار گذاشته شدند و سرگرد جان هانت جایگزین آن‌ها شد: او نوشت: «لندن را در حالی که کاملاً درهم‌شکسته‌ام ترک می‌کنم». او بین سال‌های ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۷ در مشاغل متنوعی فعالیت کرد. شیپتون تا پیش از شکست در زندگی مشترک با همسرش دیانا، به عنوان سرپرست مدرسه کوهستان «اوتوارد باند» در اسدیل کار می‌کرد. او در مزارع مشغول به کار شد، نشان فرمانده والامقام امپراتوری بریتانیا (CBE) را دریافت کرد و در سال ۱۹۵۷ گروهی از دانشجویان امپریال کالج لندن را به قره‌قروم برد.
سال‌های پایانی زندگی
در طول آخرین دهه از زندگی‌اش، شیپتون به سفرهای خود ادامه داد و مخارج خود را از طریق سخنرانی و فعالیت به عنوان راهنمای افراد مشهور تأمین می‌کرد. او جلد دوم زندگی‌نامه خود به نام «آن دنیای سفرنشده» را در سال ۱۹۶۹ به پایان رساند. او از مجمع‌الجزایر گالاپاگوس، آلاسکا، استرالیا، نیوزیلند، رودزیا، کنیا، شیلی، بوتان و نپال بازدید کرد. در زمان اقامت در بوتان در سال ۱۹۷۶، او بیمار شد؛ پس از بازگشت به انگلستان، بیماری او سرطان تشخیص داده شد که در مارس ۱۹۷۷ در اثر آن درگذشت. جسد او در سالزبری سوزانده شد و خاکسترش در دریاچه فانت‌هیل در ویلتشر پراکنده گشت.[۵]
خانواده
نوهٔ شیپتون، زوئی شیپتون، زمین‌شناس برجسته‌ای است.[۶]
منابع
- ↑ Steele, Peter, Eric Shipton: Everest and Beyond (Mountaineers' Books, شابک ۰−۸۹۸۸۶−۶۰۳−۰)
- ↑ Shipton, Eric. Upon That Mountain. Hodder and Stoughton, London, 1943. (Re-published by Vertebrate Publishing (2019), شابک ۹۷۸۱۹۱۲۵۶۰۰۸۰)
- ↑ Steele, Peter, Eric Shipton: Everest and Beyond (Mountaineers' Books, شابک ۰−۸۹۸۸۶−۶۰۳−۰)
- ↑ Shipton, Eric. That Untravelled World Hodder & Stoughton, 1969. شابک ۰−۳۴۰−۰۴۳۳۰-X
- ↑ Steele, Peter, Eric Shipton: Everest and Beyond (Mountaineers' Books, شابک ۰−۸۹۸۸۶−۶۰۳−۰)
- ↑ The Life Scientific -Zoe Shipton on fracking- 3'24" 8 July 2014 www.bbc.co.uk
برای مطالعهٔ بیشتر
- Astill, Tony Mount Everest: The Reconnaissance 1935. Published by the Author, 2005. شابک ۰−۹۵۴۹۲۰۱−۰−۴
- Peter Lloyd, Shipton, Eric Earle (1907–1977), rev. Anita McConnell, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004
- Tilman, H.W. Two Mountains and a River. Cambridge University Press, 1949.
- Unsworth, Walt. Everest. Allen Lane, 1981.
- Steele, Peter. Everest and Beyond. Mountaineers' Books, 1998.
- John, Earle, The springs of enchantment. (Hodder and Stoughton, شابک ۰−۳۴۰−۲۴۳۰۴-X )
- Eric Shipton, "Upon That Mountain". (Holder and Stoughton Limited) Printed Oct and December 1943
پیوند به بیرون
