استدلال باانگیزه

انکار آب و هوا با نقاشی کودکانه به سبک آدمک چوبی از کودکان

استدلال انگیزشی پدیده‌ای در علوم شناختی و روان‌شناسی اجتماعی است که در آن سوگیری‌های عاطفی به جای بازتاب دقیق شواهد (تصمیم‌گیری براساس شواهد)، به توجیه یا تصمیم‌گیری بر اساس تمایل شخص منجر می‌شود. این پدیده، «تمایل به قوی‌تر یافتن (باور به قوی‌تر بودن) استدلال‌های به نفع نتیجه‌گیری‌هایی است که ما می‌خواهیم باور کنیم، در برابر استدلال‌های برای نتیجه‌گیری‌هایی که ما نمی‌خواهیم باور کنیم.»[۱] بنابراین افراد ممکن است، نه تنها به این دلیل که می‌خواهند نتیجه این باشد، بلکه به این دلیل که با توجه به باورها و انتظارات آنها این نتیجه‌گیری‌ها قابل قبول تر به نظر می‌رسد، نتیجه‌گیری‌های خودخواهانه انجام بدهند.

استدلال انگیزشی مشابه سوگیری تأییدی است، که شواهدی که یک باور را تأیید می‌کنند (که حتی ممکن است یک باور منطقی باشد، نه صرفاً باوری احساسی) بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد یا اعتباری بیشتری به آن داده می‌شود، نسبت به شواهدی که آن باور را رد می‌کنند. این پدیده در مقابل تفکر انتقادی قرار می‌گیرد که در آن با باورها به شکلی شکاکانه و بی طرفانه برخورد می‌شود.

این پدیده می‌تواند به شکل‌گیری و چسبیدن به باورهای نادرست، به‌رغم شواهد قابل توجهی مبنی برخلاف آن باور، منجر شود. نتیجه پدیده به عنوان فیلتری عمل می‌کند که بر ارزیابی شواهد علمی و دیگر افراد تأثیر می‌گذارد.[۲]

مقایسه شیوع در محافظه‌کاران و مترقی‌ها

پیتر دیتو و دانشجویانش در سال ۲۰۱۸ یک متاآنالیز در مطالعات مربوط به سوگیری سیاسی انجام دادند. هدف آنها ارزیابی این بود که کدام جهت‌گیری سیاسی ایالات متحده (چپ/لیبرال یا راست/محافظه‌کار) سوگیرانه‌تر است و استدلال‌های انگیزه‌دارتری را آغاز می‌کند. آنها دریافتند که هر دو جهت‌گیری سیاسی به یک اندازه مستعد سوگیری هستند.[۳] تحلیل توسط جاناتان بارون و جان جاست،[۴] مورد تردید قرار گرفت و دیتو و همکارانش به آن‌ها پاسخ دادند.[۵] استوارت وایز با بررسی این مباحثه نتیجه گرفت که پاسخ به این سؤال که آیا لیبرال‌های آمریکایی سوگیرتر هستند یا محافظه‌کاران، این است که: «ما نمی‌دانیم.»[۶]

منابع

  1. Kunda, Z. (1990). "The case for motivated reasoning". Psychological Bulletin. 108 (3): 480–498. doi:10.1037/0033-2909.108.3.480. PMID 2270237.
  2. O'Leary, Ann. "Teaching Tip Sheet: Motivated Reasoning," بایگانی‌شده در ۲۰۱۷-۱۲-۰۱ توسط Wayback Machine American Psychological Association (APA); citing Sternlicht, H. C. (1977). "The range of periodontal therapy--past and present". Texas Dental Journal. 95 (10): 6–13. PMID 270237.
  3. Ditto, Peter H.; Liu, Brittany S.; Clark, Cory J.; Wojcik, Sean P.; Chen, Eric E.; Grady, Rebecca H.; Celniker, Jared B.; Zinger, Joanne F. (March 2019). "At least bias is bipartisan: a meta-analytic comparison of partisan bias in liberals and conservatives" (PDF). Perspectives on Psychological Science. 14 (2): 273–291. doi:10.1177/1745691617746796. PMID 29851554.
  4. Baron, Jonathan; Jost, John T. (March 2019). "False equivalence: are liberals and conservatives in the United States equally biased?" (PDF). Perspectives on Psychological Science. 14 (2): 292–303. doi:10.1177/1745691618788876. PMID 30836901.
  5. Ditto, Peter H.; Clark, Cory J.; Liu, Brittany S.; Wojcik, Sean P.; Chen, Eric E.; Grady, Rebecca H.; Celniker, Jared B.; Zinger, Joanne F. (March 2019). "Partisan bias and its discontents" (PDF). Perspectives on Psychological Science. 14 (2): 304–316. doi:10.1177/1745691618817753. PMID 30836902.
  6. Vyse, Stuart (19 March 2019). "Who are more biased: Liberals or conservatives?". Skeptical Inquirer. Retrieved 2023-04-15.