اسماعیلیه و ایران

اسماعیلیه و ایران
جلد کتاب
نویسنده(ها)فرهاد دفتری
عنوان اصلیIsmailis in Medieval Muslim Societies
برگرداننده(ها)فریدون بدره‌ای
کشورلندن
مکان ناشر فارسی: تهران
زبانانگلیسی / فارسی
موضوع(ها)تاریخ اسماعیلی در قرون وسطی
ناشرI.B. Tauris
ناشر فارسی: فرزان روز
تاریخ نشر
۲۰۰۵
تاریخ نشر فارسی: ۱۳۸۹
شابکشابک ۹۷۸−۱۸۴۵۱۱۰۹۱۸
پس ازادبیات اسماعیلی (کتاب) 
پیش ازتاریخ مصور اسماعیلیه 

اسماعیلیه و ایران انگلیسی: Ismailis in Medieval Muslim Societies کتابی است نوشتهٔ فرهاد دفتری، پژوهشگر برجستهٔ مطالعات اسماعیلیه، که در سال ۲۰۰۵ توسط انتشارات آی بی توریس در لندن و با همکاری مؤسسه مطالعات اسماعیلی منتشر شد.[۱] این اثر در سال ۱۳۸۹ با ترجمهٔ فریدون بدره‌ای توسط انتشارات فرزان روز در تهران به چاپ رسید.[۲]

موضوع کتاب

این کتاب به بررسی تاریخ، اندیشه و جایگاه اجتماعی فرقهٔ اسماعیلیه در جوامع مسلمان قرون وسطی، به‌ویژه در ایران، می‌پردازد.[۱] نویسنده تلاش کرده با بهره‌گیری از منابع اصیل و تحلیل‌های تاریخی، تصویری دقیق و بی‌طرفانه از نقش اسماعیلیان در تحولات سیاسی، فرهنگی و مذهبی ارائه دهد.[۱]

ساختار کتاب

کتاب شامل فصل‌هایی دربارهٔ:

  • ظهور و گسترش اسماعیلیه در ایران
  • نقش حسن صباح و دعوت نزاری
  • روابط اسماعیلیان با سلجوقیان و صلیبی‌ها
  • قلعه‌های اسماعیلیه مانند الموت
  • ارتباط با نصیرالدین طوسی و تأثیرات فلسفی
  • تعاملات اسماعیلیه با تصوف در دورهٔ پس از الموت

[۱]

اهمیت پژوهشی

فرهاد دفتری در این اثر، با جداسازی افسانه‌ها و تبلیغات منفی از واقعیت‌های تاریخی، به بازسازی تصویر علمی و مستند از اسماعیلیه پرداخته‌است.[۱] این کتاب یکی از منابع معتبر در مطالعات تاریخ اسلام و فرقه‌های شیعی محسوب می‌شود و در مجموعهٔ «میراث اسماعیلی» منتشر شده‌است.[۱]

مشخصات کتاب

  • نویسنده: فرهاد دفتری
  • مترجم فارسی: فریدون بدره‌ای
  • ناشر انگلیسی: I.B. Tauris
  • ناشر فارسی: فرزان روز
  • سال نشر: ۲۰۰۵ / ۱۳۸۹
  • زبان: انگلیسی / فارسی
  • شابک: ‎978-1845110918 (نسخهٔ اصلی) / 978-964-321-313-8 (نسخهٔ فارسی)

[۱][۲]

نقد و بررسی

در سال ۲۰۰۹، نشریهٔ علمی Journal of Religious History مقاله‌ای منتشر کرد که به بررسی کتاب اسماعیلیه و ایران نوشتهٔ فرهاد دفتری پرداخت. نویسندهٔ این نقد، ضمن تحسین دقت علمی و بی‌طرفی نویسنده، تأکید کرده‌است که کتاب با بهره‌گیری از منابع اصیل تاریخی، تصویری روشن و مستند از نقش اسماعیلیه در ایران قرون وسطی ارائه می‌دهد. همچنین در این مقاله آمده‌است که دفتری توانسته با فاصله گرفتن از روایت‌های افسانه‌ای و خصمانه، جایگاه واقعی این فرقه را در تاریخ اسلام بازسازی کند.[۳]

دربارهٔ نویسنده

فرهاد دفتری (زادهٔ ۱۹۳۸ در بروکسل) پژوهشگر ایرانی‌تبار و از برجسته‌ترین متخصصان مطالعات اسماعیلیه است.[۴] او دارای دکترای اقتصاد از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی است و هم‌اکنون مدیر بخش تحقیقات علمی و انتشارات در مؤسسه مطالعات اسماعیلی در لندن می‌باشد. دفتری همچنین ویراستار مشاور دانشنامه ایرانیکا و سردبیر مجموعه‌های «میراث اسماعیلی» و «متون و ترجمه‌های اسماعیلی» است.

از آثار مهم او می‌توان به کتاب‌های زیر اشاره کرد:

  • The Isma'ilis: Their History and Doctrines (1992)
  • The Assassin Legends (1994)
  • A Short History of the Ismailis (1998)
  • Ismaili Literature (2004)
  • The Ismailis: An Illustrated History (2008)
  • The Ismaili Imams: A Biographical History (2020)

فرهاد دفتری در آثارش تلاش کرده با نگاهی علمی و بی‌طرفانه، تاریخ اسماعیلیه را از افسانه‌ها و روایت‌های خصمانه جدا کرده و تصویری مستند از این فرقهٔ شیعی ارائه دهد.[۱]

پیوند به بیرون

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Farhad Daftary (2005). Ismailis in Medieval Muslim Societies (به انگلیسی). I.B. Tauris.
  2. 1 2 فرهاد دفتری (۱۳۸۹). اسماعیلیه و ایران. ترجمهٔ فریدون بدره‌ای. فرزان روز. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۲۱-۳۱۳-۸.
  3. "Review of Ismailis in Medieval Muslim Societies" (به انگلیسی). Wiley Online Library. Retrieved 2 September 2025.
  4. "Dr Farhad Daftary" (به انگلیسی). مؤسسه مطالعات اسماعیلی. Retrieved 2 September 2025.