احیای کومننی

امپراتوری بیزانس پیش از نخستین جنگ صلیبی

اصلاحات کُمنِن (۱۰۸۱–۱۱۸۵) اصطلاحی است که مورخان برای توصیف بهبود نظامی، مالی و ارضی امپراتوری بیزانس تحت خاندان کمنن، از زمان به قدرت رسیدن آلکسیوس یکم در سال ۱۰۸۱ تا مرگ آندرونیکوس یکم در سال ۱۱۸۵، به کار می‌برند. در آغاز سلطنت الکسیوس اول، امپراتوری از شکست خود توسط ترکان سلجوقی در نبرد ملازگرد در سال ۱۰۷۱ در وضعیت وخیمی قرار داشت. امپراتوری همچنین توسط نورمن‌های رابرت گیسکارد که از پایگاه خود در جنوب ایتالیا به بالکان حمله می‌کردند، تهدید می‌شد. همه این اتفاقات در حالی رخ داد که نهاد نظامی امپراتوری دچار آشفتگی بود و به طور فزاینده‌ای به مزدوران متکی شده بود. امپراتوران قبلی نیز ذخایر طلای بزرگ قسطنطنیه را هدر داده بودند، بنابراین دفاع از امپراتوری از هم پاشیده بود و نیروهای کمی برای پر کردن شکاف‌ها وجود داشت.

با این حال، کمنن ها توانستند برتری بیزانس را در جهان مدیترانه، از نظر نظامی و فرهنگی، دوباره تثبیت کنند. روابط بین شرق بیزانس و اروپای غربی شکوفا شد، که با همکاری الکسیوس اول و امپراتوران بعدی با صلیبیون (الکسیوس در اعلام جنگ صلیبی اول نقش مهمی داشت) به اوج خود رسید. ارتش پراکنده و بی‌نظم بیزانس به یک نیروی جنگی کارآمد تبدیل شد که به عنوان ارتش بیزانس کمننی شناخته شد. اگرچه امپراتوری پس از مرگ آخرین امپراتور کمنن، آندرونیکوس اول، در سال ۱۱۸۵ به سرعت از هم پاشید، اما اصلاحات کمنن اوج نهایی تاریخ هزار و پانصد ساله امپراتوری روم را نشان داد.

منابع