اصول سه‌گانه آزمایش روی جانوران

یک موش آزمایشگاهی ویستار

سه آر یا ۳ آر (انگلیسی: Three Rs) اصول راهنمایی هستند برای استفادهٔ اخلاقی‌تر از حیوانات در آزمایش‌های محصول و پژوهش‌های علمی. این اصول نخستین‌بار در سال ۱۹۵۹ توسط ویلیام راسل و رکس برچ[الف] معرفی شدند.[۱] این سه اصل عبارت‌اند از:

  1. جایگزینی[ب]: روش‌هایی که استفاده از حیوانات در پژوهش را حذف کنند.
  2. کاهش[پ]: به‌کارگیری روش‌هایی که به پژوهشگران امکان می‌دهد شمار حیوانات لازم برای دستیابی به داده‌های معتبر و مفید را به حداقل برسانند.
  3. بهبود[ت]: استفاده از روش‌هایی که درد، رنج، فشار یا آسیب ماندگار حیوانات را کاهش دهند و سطح رفاه آن‌ها را بالا ببرند.

کاربرد سه آر تنها به تشویق یافتن جایگزین برای آزمایش روی حیوانات محدود نمی‌شود، بلکه هدف آن ارتقای رفاه حیوانات و کیفیت علمی در مواردی است که استفاده از حیوان اجتناب‌ناپذیر باشد. در بسیاری از کشورها این سه اصل به‌طور صریح در قوانین مربوط به استفاده از حیوانات گنجانده شده‌اند. معمول است که حرف نخست هر یک از این اصول (یعنی «جایگزینی»، «کاهش» و «بهبود») با حروف بزرگ در زبان اصلی نوشته شود تا هم تمایز مشخص باشد و هم اشارهٔ مستقیم به اصول سه آر روشن گردد.

تاریخچه

در سال ۱۹۵۴، فدراسیون دانشگاهی برای رفاه حیوانات (UFAW) تصمیم گرفت پژوهشی نظام‌مند را دربارهٔ پیشرفت روش‌های انسانی در آزمایشگاه حمایت کند.[۲] در اکتبر همان سال، ویلیام راسل ــ که از او به‌عنوان یک جانورشناس جوان و درخشان یاد شده است و در عین حال روان‌شناس و پژوهشگر متون کلاسیک نیز بود ــ به همراه رکس برچ، میکروب‌شناس، مأمور شدند تا مطالعه‌ای نظام‌مند دربارهٔ جنبه‌های اخلاقی فنون آزمایشگاهی آغاز کنند. در سال ۱۹۵۶، آن‌ها گزارشی کلی برای کمیته‌های فدراسیون آماده کردند و این گزارش هستهٔ اصلی کتابی شد که در آغاز سال ۱۹۵۸ تکمیل گردید. در بخش بزرگی از این دوره، آنان با یک «کمیتهٔ مشورتی ویژه» به ریاست استاد پیتر مداوَر همکاری داشتند.

به‌عنوان سهمی در بزرگداشت صدمین سال انتشار کتاب خاستگاه گونه‌ها، نقل‌قول‌های آغاز هر فصل کتاب همگی از آثار چارلز داروین انتخاب شدند.

پانویس

  1. رِکس لئون برچ (‏Rex Leonard Burch‏، ‏۱۹۲۶–۱۹۹۶‏) یک میکروب‌شناس بریتانیایی بود که همراه با ویلیام راسل مفهوم «سه آر» (جایگزینی، کاهش، بهبود) را بنیان‌گذاری کرد و به‌عنوان هم‌نویسندهٔ کتاب The Principles of Humane Experimental Technique شناخته می‌شود.
  2. Replacement
  3. Reduction
  4. Refinement

منابع

  1. Russell, W.M.S. and Burch, R.L. , (1959). The Principles of Humane Experimental Technique, Methuen, London. شابک ۰۹۰۰۷۶۷۷۸۲ A digital version of the Principles may be accessed for free on the website of Johns Hopkins University's Center for Alternatives to Animal Testing (CAAT).
  2. Continuing Efforts to More Efficiently Use Laboratory Animals. National Academies Press (US). 2004.