افتر

افتر
روستا
محل
افتر در ایران واقع شده
افتر
افتر
مختصات: ۳۵° شمالی ۵۳° شرقی / ۳۵°شمالی ۵۳°شرقی / 35; 53
کشورایران
استانسمنان
شهرستانسرخه
بخشهفدر
دهستانهفدر
جمعیت
۱۲۲۲ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۲۳
وبگاهwww.aftar.net

اَفتَر یا هَفدَر[۱] یکی از روستاهای شهرستان سرخه در استان سمنان ایران است. روستای نمونه گردشگری «افتر»، مرکز دهستان هفت در (افتر) از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخه در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال غربی شهر سرخه و ۳۵ کیلومتری شمال غربی شهر سمنان در ارتفاع ۲۱۱۰ متری از سطح دریا قرار دارد

[۲]

جمعیت

بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این روستا ۹۱۴ نفر (۲۲۰ خانوار) بوده‌است.[۳] بخش قابل توجهی از جمعیت افتر در سال‌های اخیر به شهرهای سمنان، تهران، ساری، آمل، بابل، نور و سرخه مهاجرت کرده‌اند.[۴] همچنین زبان بومیان این روستا نیز گویش افتری می‌باشد گویش افتری گویشی از خانواده زبان‌های کومشی می‌باشد که توسط مردم روستای اَفتَر (هَفدَر)، از توابع شهرستان سرخه، استان سمنان صحبت می‌شود که همچون گویش سنگسری تحت تأثیر زبان مازندرانی (طبری) قرار دارد.[۵] گویش افتری برای تمامی گویشوران زبان‌های کومشی همچون سمنانی، سرخه ای و غیره قابل فهم می‌باشد.[۶]

اقتصاد

به خاطر وجود معدن‌ها و کارخانه‌های گچ در اطراف روستا و وجود مراتع، دامداری مبتنی بر کوچ، کامیون‌داری، باغداری و زراعت از شغل‌های اصلی مردم افتر به‌شمار می‌روند.[۴]

آثار باستانی منطقه

آثار باستانی و اماکن مذهبی روستای افتر از این قرارند:

  • قلعهٔ افتر[۷]
  • امامزاده علی افتر
  • مغار افتر
  • امامزاده اسماعیل

ییلاقات افتر

عشایر افتری در تابستان به سه روستای ذیل (به ترتیب وسعت و جمعیت) واقع در شهرستان فیروزکوه کوچ می‌کنند:

  • ییلاق طارن: متشکل از طایفه‌های ولی زیاری حمیدی، عمادی، جلالی ،محمودی و است.
  • ییلاق کلارخان: این ییلاق افتری‌ها فقط محل اسکان طایفهٔ زیاری‌ها می‌باشد.
  • ییلاق گورسفید: متشکل از طایفه‌های زیاری نوروزی، ولی ، محمودی ؛ ، جلالی، عمادی، ، طیبی و حمیدی حیدری

عشایر

عشایر طایفه مستقل افتری ۴٫۲ درصد از جمعیت عشایری استان سمنان را شامل می‌شوند و تنها عشایر مستقل شهرستان سرخه می‌باشد. بر اساس آمار سال ۱۳۷۷ جمعیت عشایر افتری برابر با ۳۹۲ نفر (۷۹ خانوار) بوده‌است که از این لحاظ مرتبه ۱۵۹ را در بین ۵۹۲ طایفه مستقل کشور دارا بوده‌اند.[۴]

منابع و پانویس

  1. «: کمیته تخصصی نام نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران:». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۱.
  2. "صفحهٔ اصلی". Wikipedia, the free encyclopedia. 2025-05-13.
  3. «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.
  4. 1 2 3 شاه‌حسینی، علیرضا (۱۳۸۴افتر سرزمین گل‌های زنبق، سمنان: بوستان اندیشه، شابک ۹۶۴-۹۴۸۰۳-۸-۲
  5. جعفری دهقی، محمود؛ خلیلی پور، نازنین؛ جعفری دهقی، شیما (۱۳۹۳). زبان‌ها و گویش‌های ایرانی (گذشته و حال). تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی. ص. ۲۶۱. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۳۲۶-۶۳-۴.
  6. حبیب برجیان، گویش کومشی افتر، ۲.
  7. وجه تسمیه افتر (هفدر) از نام قلعه‌ای است که دارای هفت در بود و به مرور با نام افتر نیز تلفظ شده‌است.