افسانه‌زدایی

اوتوو پفلیدرر

افسانه‌زدایی (demystification یا demythologizing) زمانی رخ می‌دهد که شخصی یا گروهی مدت‌ها نسبت به یک موضوع ناروشن افسانه‌پردازی نموده و به آن افسانه‌ها باور پیدا کرده‌اند ولی یافته یا دانشی جدید رشته‌های ایشان را پنبه نموده و بی‌پایگی افسانه‌هایشان را به ایشان می‌نمایاند.[۱]

برای نمونه تقریباً همه اقوام جهان برای موضوع پیدایش جهان و انسان داستان‌ها و افسانه‌های فراوانی سروده و ساخته‌اند و به مرور به آن افسانه‌ها ایمان قلبی پیدا کرده‌اند ولی دانش جدید با پیش کشیدن نظریهٔ تکامل و مهبانگ و غیره، پایه‌های این افسانه‌ها را زیر سؤال برده[۲] است. گرچه ممکن است روزی مشخص شود که فرضیه تکامل نیز خود نوعی اسطوره (افسانه) بوده است.

از فن افسانه‌زدایی در ادبیات و بویژه رمان‌نویسی استفاده زیادی می‌شود زیرا حالت شوکی که این فن به خواننده می‌دهد برای جلب او به داستان مؤثر است.

منابع

  1. Barth, Markus. "Introduction to Demythologizing." The Journal of Religion 37.3 (1957): 145-155.
  2. Book IV, Part 1, Section 1, "The Christian religion as a natural religion," as translated by Theodore M. Greene