اقتصاد لسوتو

اقتصاد لسوتو بر پایه گردشگری، صنعت، معدن و کشاورزی استوار است و به‌شدت به انتقال وجه از سوی مهاجران لسوتویی در خارج کشور وابسته است.لسوتو که کشور محصور در خشکی و با درآمد متوسط پایین است، به‌طور کامل درون خاک آفریقای جنوبی قرار دارد و از نظر اقتصادی به‌شدت به این کشور وابسته است. درصد زیادی از جمعیت این کشور به کشاورزی معیشتی مشغول‌اند، اگرچه روندی تدریجی به‌سوی رشد گردشگری و صنایع سبک در جریان است.^[۱]

اقتصاد لسوتو

ماسرو، مرکز اقتصادی لسوتو
واحد پول	لوتی لسوتو (LSL) / رند آفریقای جنوبی
سال مالی	۱ آوریل – ۳۱ مارس
سازمان‌های تجاری	سازمان تجارت جهانی، اتحادیه گمرکی جنوب آفریقا، جامعه توسعه جنوب آفریقا
گروه	کشورهای کمترتوسعه‌یافته«پایگاه داده چشم‌انداز اقتصادی جهان، آوریل ۲۰۱۹». صندوق بین‌المللی پول. دریافت‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۹. کشورهای در حال توسعه«گروه‌بندی کشورها و وام‌گیرندگان بانک جهانی». بانک جهانی. دریافت‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۹.
آمارها
تولید ناخالص داخلی	۲٫۴۲ میلیارد دلار (اسمی؛ پیش‌بینی ۲۰۲۵) ۷٫۳۵ میلیارد دلار (برابری قدرت خرید؛ پیش‌بینی ۲۰۲۴)«نمای داده‌های صندوق بین‌المللی پول». ۲۲ اکتبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۴.
رتبه	رتبه ۱۷۰ (اسمی؛ ۲۰۲۵) رتبه ۱۵۰ (PPP؛ ۲۰۲۵)
رشد تولید ناخالص داخلی	−۰٫۴٪ (۲۰۱۷) ۱٫۵٪ (۲۰۱۸) ۲٫۶٪ (۲۰۱۹، برآورد) ۰٫۷٪ (۲۰۲۰، پیش‌بینی)«چشم‌انداز اقتصادی جهان، ژانویه ۲۰۲۰» (PDF). بانک جهانی. ص. ۱۴۷. دریافت‌شده در ۲۲ ژانویه ۲۰۲۰.
سرانه تولید ناخالص داخلی	۳٬۳۶۰ دلار (PPP، برآورد ۲۰۲۵)
تورم (CPI)	۳٫۱٪ (۲۰۱۰)
جمعیت زیر خط فقر	۴۰٪
نیروی کار	۸۵۵٬۰۰۰ نفر (۲۰۰۷)
نیروی کار بر پایه شغل	حدود ۸۰٪ جمعیت بومی در کشاورزی معیشتی مشغول‌اند؛ ۲۰٪ کارگران رسمی (عمدتاً مردان) در آفریقای جنوبی مشغول به کارند، ۲۰٪ دیگر (عمدتاً زنان) در صنعت پوشاک در خود لسوتو و ۲۰٪ نیز در دولت لسوتو شاغل‌اند؛ باقی در خدمات و سایر صنایع مشغول‌اند. (برآورد ۲۰۰۸)
بی‌کاری	بین ۲۴٪ تا ۲۸٪
صنایع اصلی	صنایع غذایی، نوشیدنی، نساجی و پوشاک، صنایع‌دستی، ساخت‌وساز، گردشگری، معدن
رتبه آسانی انجام کسب و کار	رتبه ۱۰۴ (۲۰۱۸)«سهولت انجام کسب‌وکار در لسوتو». بانک جهانی. دریافت‌شده در ۲۳ نوامبر ۲۰۱۷.
تجارت خارجی
صادرات	۱٫۰۴۳ میلیارد دلار (۲۰۱۰)
کالاهای صادراتی	پوشاک ۵۳٪، سایر اقلام از جمله الماس ۴۷٪ (۲۰۰۸)
شرکای اصلی صادرات	ایالات متحده آمریکا ۶۰٪،  اتحادیه اروپا ۱۷٪، SACU ۱۹٪ (۲۰۰۷)
واردات	۱٫۷۶۶ میلیارد دلار (۲۰۱۰)
کالاهای وارداتی	مواد غذایی، مصالح ساختمانی، خودرو، ماشین‌آلات، دارو، سوخت، مواد اولیه پوشاک
شرکای اصلی واردات	SACU ۸۵٪،  تایوان،  هنگ کنگ،  چین ۱۴٪ (۲۰۰۷)
امور مالی عمومی
بدهی‌های عمومی	۶۴۷ میلیون دلار (۳۳٪ تولید ناخالص داخلی، ۲۰۱۰)
درآمدها	۱٫۲۳۲ میلیارد دلار (۵۷٪ تولید ناخالص داخلی، ۲۰۱۰)
مخارج	۱٫۱۶۸ میلیارد دلار (۲۰۱۰)
منبع اصلی داده‌ها: اطلاعات‌نامهٔ جهان سازمان سیا همهٔ مقدارها -مگر موردهای ذکرشده- به دلار آمریکا است

لسوتو عضو اتحادیه گمرکی جنوب آفریقا (SACU) است که در آن، تعرفه‌های گمرکی بین کشورهای عضو شامل بوتسوانا، نامیبیا، آفریقای جنوبی و اسواتینی حذف شده‌است. این کشور همچنین بخشی از منطقه پولی مشترک به‌نام منطقه پولی رند است که در آن از رند آفریقای جنوبی به عنوان ارز رسمی استفاده می‌شود. با این حال، لسوتو در سال ۱۹۸۰ واحد پولی خود یعنی لوتی را معرفی کرد. هر لوتی معادل صد «لیسنت» است و نرخ برابری آن برابر با رند آفریقای جنوبی است.

تاریخچه اقتصادی اولیهٔ لسوتو با ادغام این کشور در اقتصاد منطقه‌ای آفریقای جنوبی، وابستگی شدید به مهاجرت نیروی کار و اتکا به کشاورزی شکل گرفت. در سدهٔ نوزدهم، لسوتو یکی از صادرکنندگان مهم محصولات کشاورزی بود و غلات و موی بز را به اردوگاه‌های معدنی آفریقای جنوبی صادر می‌کرد.^[۲] با این حال، در آغاز سدهٔ بیستم، کمبود زمین و شرایط نامساعد اقلیمی باعث شد لسوتو به واردکنندهٔ خالص مواد غذایی و منبع نیروی کار برای معادن و مزارع آفریقای جنوبی تبدیل شود.^[۳]

مهاجرت نیروی کار به یکی از ارکان اقتصادی کشور تبدیل شد و ده‌ها هزار مرد باسوتویی در طول قرن بیستم برای کار به آفریقای جنوبی رفتند. تا سال ۱۹۸۲، بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ نفر از شهروندان لسوتو در صنایع آفریقای جنوبی مشغول به کار بودند.^[۴]

استقلال لسوتو در ۴ اکتبر ۱۹۶۶، آغازگر جریان‌های کمک مالی بین‌المللی از سوی کشورهایی مانند بریتانیا و سوئد و نیز نهادهای چندجانبه بود.^[۵] در آغاز، کمک‌های خارجی عمدتاً به کشاورزی اختصاص یافتند، زیرا لسوتو جامعه‌ای کاملاً کشاورزی فرض می‌شد.^[۶] اما طرح‌های بزرگ توسعه روستایی، از جمله پروژه‌های بانک جهانی و آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا (USAID)، به دلایلی مانند برنامه‌ریزی ضعیف و نبود مشارکت محلی، بارها شکست خوردند.^[۳]

بی‌ثباتی سیاسی نیز بر الگوی کمک‌های خارجی تأثیر گذاشت. پس از کودتای سال ۱۹۷۰، کمک‌های بریتانیا و سوئد به‌طور موقت قطع شد اما در همان سال دوباره از سر گرفته شد.^[۵][۷] لسوتو همچنین با بهره‌برداری از مخالفت خود با آپارتاید، موفق شد پس از قیام سووتو در سال ۱۹۷۶ و درگیری‌های مرزی ترانسکئی، کمک‌های بیشتری جذب کند.^[۵] تا سال ۱۹۷۹، میزان کمک‌های توسعه‌ای به ۶۴ میلیون دلار رسید.^[۸]

اقتصاد لسوتو از سال ۱۹۹۲ تا پیش از ناآرامی‌های سیاسی سپتامبر ۱۹۹۸، به‌طور پیوسته رشد داشت. اما شورش‌ها باعث نابودی حدود ۸۰٪ زیرساخت‌های تجاری در ماسرو و دو شهر بزرگ دیگر کشور شد که تأثیر ویرانگری بر اقتصاد کشور گذاشت. با این وجود، لسوتو چندین برنامه تعدیل ساختاری صندوق بین‌المللی پول را با موفقیت اجرا کرد و نرخ تورم در طول دهه ۱۹۹۰ به‌طور چشمگیری کاهش یافت. با این حال، کسری تجاری کشور همچنان بالا باقی ماند؛ زیرا صادرات تنها بخش کوچکی از واردات را پوشش می‌دهد.

بحران اقتصادی جهانی تأثیر شدیدی بر اقتصاد لسوتو گذاشت. کاهش صادرات پوشاک و از دست رفتن مشاغل این بخش، که عمدتاً به دلیل رکود اقتصادی در ایالات متحده—مقصد اصلی صادرات—رخ داد، کاهش صادرات و قیمت الماس، افت درآمدهای اتحادیه گمرکی جنوب آفریقا (SACU) به دلیل رکود در اقتصاد آفریقای جنوبی، و کاهش وجوه ارسالی کارگران بر اثر کاهش اشتغال در بخش معدن آفریقای جنوبی از دلایل عمده این رکود بودند. در سال ۲۰۰۹، رشد تولید ناخالص داخلی به ۰٫۹ درصد کاهش یافت.^[۹]

پیشرفت لسوتو در گذار از اقتصادی عمدتاً معیشتی به اقتصادی با درآمد متوسط پایین، متنوع و مبتنی بر صادرات منابع طبیعی و کالاهای صنعتی، موجب افزایش درآمد و امنیت اقتصادی بخش قابل‌توجهی از جمعیت شده‌است. نسبت جمعیتی که با کمتر از ۱٫۲۵ دلار آمریکا (بر اساس برابری قدرت خرید) در روز زندگی می‌کردند، از ۴۸٪ در سال ۱۹۹۵ به ۴۴٪ در سال ۲۰۰۳ کاهش یافت.^[۱۰]

نرخ بیکاری در سال ۲۰۰۸ برابر با ۲۵٫۲۹٪ بود و در سال ۲۰۱۲ به ۲۷٫۲٪ رسید، اما تا سال ۲۰۱۷ کاهش یافته و به ۲۳٫۰۶٪ رسید. همچنین، درصد جمعیتی که زیر خط فقر زندگی می‌کنند، از ۵۸٪ در سال ۲۰۰۲ به ۴۹٫۲٪ در سال ۲۰۱۷ کاهش یافت.^[۱۱]

با این حال، لسوتو همچنان در رده کشورهای دارای «توسعه انسانی پایین» قرار دارد (رده ۱۵۵ از میان ۱۹۲ کشور بر اساس طبقه‌بندی برنامه توسعه سازمان ملل). امید به زندگی در بدو تولد در این کشور ۴۲٫۳ سال است. با این وجود، نرخ سواد بزرگ‌سالان نسبتاً بالا و حدود ۸۲٪ است و تنها ۲۰٪ از کودکان زیر ۵ سال دچار کم‌وزنی هستند.^[۱۲]

لسوتو از منابع گوناگونی کمک اقتصادی دریافت کرده‌است، از جمله از ایالات متحده آمریکا، بانک جهانی، بریتانیا، اتحادیه اروپا و آلمان.

در لسوتو حدود ۶٬۰۰۰ کیلومتر جاده آسفالت‌نشده و جاده‌های مدرن با قابلیت تردد در تمام شرایط آب‌وهوایی وجود دارد. همچنین یک خط راه‌آهن کوتاه برای حمل‌ونقل بار، این کشور را به آفریقای جنوبی متصل می‌کند که به‌طور کامل متعلق به آفریقای جنوبی بوده و توسط آن اداره می‌شود.

اگرچه دسترسی زنان به آموزش متوسطه بیشتر از مردان است، اما درآمد مردان به‌طور متوسط ۱٫۵ برابر درآمد زنان است.^[۱۸]

پیش از دههٔ ۱۹۵۰، زنان باسوتو به‌دلیل کاهش کشاورزی در کشور، برای کار به آفریقای جنوبی مهاجرت می‌کردند. بسیاری از این زنان مهاجر، مجرد بودند و برخی نیز به‌طور دائم در آفریقای جنوبی ماندگار شدند. همچنین برخی از زوج‌های متأهل نیز با یکدیگر به آفریقای جنوبی برای کار سفر می‌کردند. در سال ۱۹۲۳، قانون گذرنامه داخلی به‌نام «قانون بومیان (مناطق شهری)» در آفریقای جنوبی تصویب شد که بر اساس آن، مردان سیاه‌پوست برای حضور در مناطق سفیدپوست‌نشین باید گذرنامه‌ای ویژه همراه داشتند. در سال ۱۹۵۲، اصلاحیه‌ای به این قانون اضافه شد که زنان را نیز مشمول آن کرد. این اصلاحیه باعث کاهش مهاجرت نیروی کار زن شد، به‌طوری‌که تا دههٔ ۱۹۷۰ تنها ۳۶٫۱٪ از زنان بالای ۳۹ سال در لسوتو سابقهٔ کار در آفریقای جنوبی را داشتند.^[۱۹] زنان لسوتو در معادن کار نمی‌کردند.^[۲۰]

در دههٔ ۱۹۸۰، لسوتو برای تقویت صنعت تولیدی خود، کمک‌های بین‌المللی دریافت کرد.^[۲۱] بخش عمدهٔ نیروی کار این صنعت را زنان جوان تشکیل می‌دادند.^[۲۲] در سال ۱۹۹۰، حدود ۹۲٪ از کارکنان صنعت نساجی و پوشاک در لسوتو را زنان تشکیل می‌دادند.^[۲۳]

در حال حاضر حدود ۸۶٪ از نیروی کار زن در لسوتو در صنعت نساجی مشغول به کار هستند.^[۲۴]

آب و الماس تنها منابع طبیعی مهم لسوتو هستند. استخراج آب از طریق پروژهٔ چند میلیارد دلاری و ۳۰ سالهٔ طرح منابع آبی کوهستانی لسوتو (LHWP) انجام می‌شود که در سال ۱۹۸۶ آغاز شد. این پروژه با هدف جمع‌آوری، ذخیره‌سازی و انتقال آب از حوضهٔ رود اورنج به استان ایالت آزاد و منطقهٔ بزرگ ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی طراحی شده‌است؛ مناطقی که تمرکز بالایی از صنعت، جمعیت و کشاورزی آفریقای جنوبی را در خود جای داده‌اند.

با تکمیل این پروژه، لسوتو باید تقریباً به خودکفایی کامل در تولید برق دست یابد و همچنین از طریق فروش برق به آفریقای جنوبی درآمد کسب کند. بانک جهانی، بانک توسعه آفریقا، بانک سرمایه‌گذاری اروپا و بسیاری از اهداکنندگان دوجانبه دیگر، تأمین مالی این پروژه را بر عهده دارند.

الماس نیز در معادن لتسنگ، موتائه، لیخوبونگ و کائو استخراج می‌شود. این بخش در سال ۲۰۰۸ به‌دلیل رکود جهانی دچار افت شد، اما در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ بهبود یافت. این صنعت یکی از بخش‌های اصلی صادرات لسوتو به‌شمار می‌رود.^[۲۵]

جدول زیر شاخص‌های اصلی اقتصادی لسوتو را در سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۷ نشان می‌دهد:^[۲۶]

درآمد یا مصرف خانوار بر حسب درصد سهم:

کم‌درآمدترین ۱۰٪: ۰٫۹٪

پردرآمدترین ۱۰٪: ۴۳٫۴٪ (۱۹۸۶–۸۷)

نرخ رشد تولید صنعتی: ۳٪ (۲۰۱۰)

مصرف برق: ۶۲۶ گیگاوات‌ساعت (۲۰۱۰/۱۱)

محصولات کشاورزی: ذرت، گندم، حبوبات، سورگوم، جو؛ دامداری

واحد پول: ۱ لوتی (L) = ۱۰۰ لیسِنته؛ توجه: *مالوتی* (M) شکل جمع لوتی است.

نرخ ارز: مالوتی به ازای هر دلار آمریکا – ۷٫۳۲ (۲۰۱۰)، ۶٫۱۰۹۴۸ (۱۹۹۹)، ۳٫۶۲۷۰۹ (۱۹۹۵)؛ توجه: *لوتی باسوتو* با رَند آفریقای جنوبی برابری می‌کند

• اقتصاد آفریقا
• کمیسیون اقتصادی سازمان ملل متحد برای آفریقا
• لسوتو
• کودک کار در لسوتو

1. ↑ WorldBank. «World Bank Group - International Development, Poverty and Sustainability». www.worldbank.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۵-۳۱.
2. ↑ Murray، Colin (۱۹۸۰). «از انبار غله تا ذخیره نیروی کار: تاریخ اقتصادی لسوتو» (PDF). South African Labour Bulletin. ۶ (۴): ۲۰–۳.
3. 1 2 Aerni-Flessner، John (۲۰۱۴). «توسعه، سیاست و تمرکز قدرت دولت در لسوتو، ۱۹۶۰–۱۹۷۵». The Journal of African History. ۵۵ (۳): ۴۰۱–۴۲۱.
4. ↑ Cobbe، James (۱۹۸۳). «ماهیت متغیر وابستگی: مشکلات اقتصادی در لسوتو». The Journal of Modern African Studies. ۲۱ (۲): ۳۱۰–۲۹۳.
5. 1 2 3 «نسخه بایگانی شده». Citeseerx. دریافت‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۲۵. از پارامتر ناشناخته |بایگانی‌شده در= صرف‌نظر شد (کمک)
6. ↑ «ماشین ضدسیاست». University of Minnesota Press. دریافت‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۲۵.
7. ↑ «رویاهایی برای لسوتو». University of Notre Dame. دریافت‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۲۵.
8. ↑ Crush، Jonathan؛ Wellings، Paul (۱۹۸۳). «حاشیه تفریحی آفریقای جنوبی، ۱۹۶۶–۸۳». The Journal of Modern African Studies. ۲۱ (۴): ۶۹۸–۶۷۳.
9. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام World bank Lesotho: Country Brief وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
10. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام World bank Lesotho: Country Brief2 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
11. ↑ ارزیابی فقر در لسوتو (PDF). بانک جهانی. ۱۶ ژانویه ۲۰۱۹. doi:10.1596/33030.
12. ↑ گزارش توسعه انسانی ۲۰۰۹. سازمان ملل متحد. دریافت‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۲.
13. ↑ «تأثیر اقتصادی و چشم‌اندازهای آینده AGOA در لسوتو - بانک مرکزی لسوتو». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک) در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۲. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
14. ↑ «خرید برای آفریقا: فراخوانی برای خرید پوشاک از لسوتو». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک) در ۱ نوامبر ۲۰۰۹. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
15. ↑ «لسوتو کوچک، معجزه صادرات پوشاک در آفریقا - بانک جهانی». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک) در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۳. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
16. ↑ «اتحاد پوشاک لسوتو برای مبارزه با ایدز (ALAFA)». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک) در ۲۵ فوریه ۲۰۱۱. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
17. ↑ گزارش ملی توسعه انسانی لسوتو. ۲۰۱۵.
18. ↑ «گزارش توسعه انسانی ۲۰۱۵». گزارش توسعه انسانی. ۲۲ ژانویه ۲۰۱۶. doi:10.18356/ea1ef3b1-en. شابک ۹۷۸۹۲۱۰۵۷۶۱۵۴. شاپا 2412-3129.
19. ↑ Gay، Judith S. (۲۲ مه ۲۰۰۹). «زنان مهاجر باسوتو: یک مطالعه موردی». بولتن مؤسسه مطالعات توسعه. ۱۱ (۴): ۲۸–۱۹. doi:10.1111/j.1759-5436.1980.mp11004005.x.
20. ↑ Mueller، Martha (۱۹۷۷). «زنان و مردان، قدرت و بی‌قدرتی در لسوتو». Signs: Journal of Women in Culture and Society. ۳ (۱): ۱۵۴–۱۶۶. doi:10.1086/493448. شاپا 0097-9740.
21. ↑ Lundahl, Mats; Petersson, Lennart (2019). اقتصاد وابسته: لسوتو و اتحادیه گمرکی آفریقای جنوبی (به انگلیسی). Routledge. doi:10.4324/9780429309984.
22. ↑ Tangri، Roger (آوریل ۱۹۹۳). «کسب‌وکار خارجی و ناآرامی سیاسی در لسوتو». African Affairs. ۹۲ (۳۶۷): ۲۲۳–۲۳۸. doi:10.1093/oxfordjournals.afraf.a098611.
23. ↑ Baylies، Carolyn؛ Wright، Caroline (۱۹۹۳). «نیروی کار زن در صنعت پوشاک و نساجی لسوتو». African Affairs. ۹۲ (۳۶۹): ۵۷۷–۵۹۱. doi:10.1093/oxfordjournals.afraf.a098666.
24. ↑ Tanga، Pius Tangwe؛ Tangwe، Magdaline Nji (۲ ژانویه ۲۰۱۴). «رابطه میان توانمندسازی اقتصادی و رفتارهای جنسی کارگران مهاجر در صنعت نساجی لسوتو با توجه به HIV/ایدز». SAHARA-J: Journal of Social Aspects of HIV/AIDS. ۱۱ (۱): ۲۰۱–۱۸۷. doi:10.1080/17290376.2014.976250. PMC 4272096. PMID 25383704.
25. ↑ «مرکز بانک لسوتو - بررسی فصلی - ژوئن ۲۰۱۱» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۹ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۶ مارس ۲۰۱۲. از پارامتر ناشناخته |وضعیت= صرف‌نظر شد (کمک)
26. ↑ «گزارش برای کشورهای و موضوعات منتخب» (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۸.