البریه
البریه
البریّة | |
|---|---|
| ریشه‌شناسی: بیابان[۱] | |
.jpg) نقشه دهه ۱۸۷۰ .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰.jpg) نقشه معاصر .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصرمجموعهای از نقشه‌های تاریخی پیرامون البریه (روی دکمه‌ها کلیک کنید) | |
  البریه جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۱°۵۳′۱۷″ شمالی ۳۴°۵۵′۶″ شرقی / ۳۱٫۸۸۸۰۶°شمالی ۳۴٫۹۱۸۳۳°شرقی | |
| شبکه مختصات فلسطین | ۱۴۲/۱۴۴ |
| واحد جغرافیایی-سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | بخش رمله |
| تاریخ تخلیه از سکنه | ۱۰–۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸[۲] |
| مساحت | |
| • کل | ۲٬۸۳۱ دونوم (۲٫۸۳۱ کیلومتر مربع یا ۱٫۰۹۳ مایل مربع) |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۵۱۰[۴][۳] |
| علت تخلیه | حمله نظامی نیروهای یه‌شو |
| شهرک‌های کنونی | عزاریا،[۵][۶] بیت‌حشمونای[۶] |
البریه (البریّة) روستایی فلسطینی در بخش رمله از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات دانی از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۵٫۵ کیلومتری جنوب‌شرقی رمله و بر کرانه شرقی وادی البریه جای داشت.
نام روستا به معنای «بیابان» یا «بخش بیرونی» است و ساکنان آن بر این باور بودند که نیاکانشان نزدیک به پنجاه سال پیش از روستای ابوشوشه رانده شده و ناگزیر در این سرزمین بایر ساکن شده بودند. پس از تخلیه، شهرک‌های اسرائیلی عزاریا و بیت‌حشمونای بر زمین‌های این روستا ساخته شد.
پیشینه
در بررسی فلسطین غربی (Survey of Western Palestine) در سال ۱۸۸۲ آمده‌است: «نام بَریه به معنای 'بیابان' که بر روستایی نهاده شده، از سوی ساکنان این‌گونه توضیح داده می‌شود که نیاکانشان نزدیک به پنجاه سال پیش در ابوشوشه می‌زیستند و از آنجا رانده شدند و ناچار در 'بیابان' یا 'بخش بیرونی' ساکن شدند.»[۷] هرچند این نام از سده شانزدهم میلادی ثبت شده، ریشه‌شناسی آن به معنای «بیابان، بخش بیرونی» از سوی زبان‌شناسی تطبیقی نوین تأیید شده‌است.[۸]
در سال ۱۸۶۰، سَنتین آن را «روستایی نوساز» بدون هیچ آثار باستانی وصف کرد.[۹] در سال ۱۸۶۳، ویکتور گِرَن یادآور شد که روستا بر بلندی کوتاهی جای دارد و «خانه‌های اندکی که آن را تشکیل می‌دهند از کلبه‌های ساده ساخته شده‌اند.»[۱۰]
فهرست رسمی روستاهای امپراتوری عثمانی در حدود ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که روستا ۲۰ خانه و ۷۲ نفر جمعیت داشت؛ البته شمار جمعیت تنها مردان را دربرمی‌گرفت.[۱۱][۱۲]
در سال ۱۸۸۲، بررسی فلسطین غربی صندوق اکتشاف فلسطین البریه را آبادی کوچکی از خشت توصیف کرد که زمین‌های کشاورزی آن را دربرگرفته بود.[۱۳]
جغرافیا و ساختار روستا
البریه در حاشیه شرقی دشت ساحلی فلسطین و نزدیک دامنه‌های کوه‌های قدس بر بلندی کم‌ارتفاعی در حدود ۱۰۰ متر از سطح دریا جای داشت.[۱۴] وادی البریه از شرق روستا می‌گذشت و در شمال آن با وادی بَرده پیوسته و وادی الحبل را می‌ساخت که سرانجام به رود عوجا می‌ریخت.[۱۴] روستا و زمین‌هایش فاقد چشمه یا چاه بود و با وجود حفاری تا ژرفای ۲۰۰ متر نشانی از آب زیرزمینی یافت نشد.[۱۴]
شکل کلی روستا نزدیک به مستطیل بود و از شرق به غرب کشیده می‌شد. گسترش آن بیشتر به‌سوی جنوب و جنوب‌شرقی بود؛ زیرا خرمنگاه‌ها در شمال و وادی البریه در شرق مانع از رشد روستا در آن سوها می‌شدند.[۱۴]
دوره قیمومت بریتانیا
پس از پایان جنگ جهانی اول، امپراتوری عثمانی تجزیه شد و جامعه ملل قیمومت فلسطین را به بریتانیا سپرد. در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین جمعیت روستا ۲۹۵ نفر و همگی مسلمان بودند.[۱۵] این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۳۸۸ نفر در ۸۶ خانه رسید که باز هم همگی مسلمان بودند.[۱۶]
بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۵۱۰ نفر مسلمان رسیده بود[۴] و مساحت کل زمین‌ها ۲٬۸۳۱ دونم بود.[۳] از این میان، ۵۱ دونم به باغ‌ها و زمین آبی، ۲٬۶۲۷ دونم به کشت غلات[۱۷] و ۵۵ دونم به مناطق ساخته‌شده عمومی اختصاص داشت.[۱۸] هیچ بخشی از زمین‌ها به یهودیان تعلق نداشت و ۷۳ دونم آن مشاع بود.[۱۹]
اقتصاد و زندگی فرهنگی
همه ساکنان روستا مسلمان بودند و آیین‌های دینی خود را در مسجد کوچک روستا برگزار می‌کردند.[۱۴] در سال ۱۹۴۳ مدرسه ابتدایی پسرانه‌ای با ۴۸ دانش‌آموز و یک آموزگار در روستا بنیان نهاده شد.[۱۴] ساکنان برای آب آشامیدنی بر آب باران گردآوری‌شده در آب‌انبارها و منابع آبی روستاهای همسایه تکیه می‌کردند.[۱۴]
ستون‌های اصلی اقتصاد روستا کشاورزی دیم و پرورش زنبور عسل بود. هیئت سلطنتی بریتانیا که در سال ۱۹۳۶ از روستا دیدن کرد، البریه را یکی از روستاهای پیشرو در زنبورداری دانست و درآمد روستا از این راه را نزدیک به هزار لیره فلسطینی برآورد کرد.[۱۴] محصولات کشاورزی دربرگیرنده غلات، هندوانه و سبزیجات بود. شماری از ساکنان نیز به پرورش مرغ و شمار اندکی به کار فصلی در شهرهای همسایه می‌پرداختند.[۱۴]
البریه ۱۹۴۲، بررسی فلسطین، مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
البریه، بررسی فلسطین، ۱۹۴۵، مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰
روستاهای فلسطینی تخلیه‌شده در ناحیه لد و رمله (به رنگ سبز)
۱۹۴۸ و پس از آن
روستا در ۱۰ تا ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸ پس از حمله نظامی نیروهای اسرائیلی در چارچوب عملیات دانی از سکنه تخلیه شد.[۲] مورخ اسرائیلی بنی موریس گزارش می‌دهد که در اواسط سپتامبر ۱۹۴۸، دیوید بن‌گوریون نخست‌وزیر اسرائیل از دولت درخواست اجازه ویرانی روستا کرد. در همان ماه، روستا به «بریه‌بِت» نام‌گذاری شد و مهاجران یهودی در آن اسکان یافتند؛ اما در ۲۱ سپتامبر گزارش شد که ساکنان جدید یهودی آنجا را ترک کرده و «آسایش شهر» را ترجیح داده‌اند.[۱۴]
شهرک‌های اسرائیلی عزاریا (بنیان‌گذاری ۱۹۴۹) و بیت‌حشمونای (بنیان‌گذاری ۱۹۷۲) بر زمین‌های این روستا ساخته شدند.[۶]
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین وصف شد: «محل روستا در مجموع هموار و تسطیح شده به‌جز یک خانه سنگی بازمانده و بقایای دیوارهای دو خانه بتنی که میلگردهای فولادی از آن‌ها بیرون زده‌است.»[۶]
جمعیت
| سال | جمعیت |
|---|---|
| ۱۸۷۰ (تقریبی) | ۷۲ (تنها مردان)[۲۰] |
| ۱۹۲۲ | ۲۹۵[۱۵] |
| ۱۹۳۱ | ۳۸۸[۱۶] |
| ۱۹۴۵ | ۵۱۰[۴] |
| ۱۹۹۸ (برآورد آوارگان) | ۳٬۶۳۳[۱۹] |
منابع
- ↑ Palmer, 1881, p. 265
- 1 2 Morris, 2004, p. xix village #245.
- 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 66 بایگانی‌شده در ۲۰۱۶-۰۳-۰۳ توسط Wayback Machine
- 1 2 3 Department of Statistics, 1945, p. 29
- ↑ Morris, 2004, p. xxi, settlement #26.
- 1 2 3 4 Khalidi, 1992, p. 362
- ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 444
- ↑ Marom, Roy; Zadok, Ran (2023). "Early-Ottoman Palestinian Toponymy: A Linguistic Analysis of the (Micro-)Toponyms in Haseki Sultan's Endowment Deed (1552)". Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins (in English). 139 (2).
- ↑ Saintine, 1860, p. 31
- ↑ Guérin, 1868, p. 56
- ↑ Socin, 1879, p. 145
- ↑ Hartmann, 1883, p. 140
- ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 408
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 «البرّیّة». ذاکرات. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Barron, 1923, Table VII, Sub-district of Ramleh, p. 21
- 1 2 Mills, 1932, p. 18
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 114
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 164
- 1 2 «al-Barriyya - البریّة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Socin, 1879, p. 145
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-Barriyya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «البریة (الرملة)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Category:Al-Barriyya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای commons، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
کتاب‌شناسی
- Barron, J.B., ed. (1923). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922. Government of Palestine.
- Conder, C.R.; Kitchener, H.H. (1882). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. Vol. 2. London: Committee of the Palestine Exploration Fund.
- Department of Statistics (1945). Village Statistics, April, 1945. Government of Palestine.
- Guérin, V. (1868). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine (in French). Vol. 1: Judee, pt. 1. Paris: L'Imprimerie Nationale.
- Hadawi, S. (1970). Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.
- Hartmann, M. (1883). "Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr 1288 der Flucht (1871)". Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. 6: 102–149.
- Khalidi, W. (1992). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948. Washington D.C.: Institute for Palestine Studies. ISBN 0-88728-224-5.
- Mills, E., ed. (1932). Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Jerusalem: Government of Palestine.
- Morris, B. (2004). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-00967-6.
- Palmer, E.H. (1881). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists Collected During the Survey by Lieutenants Conder and Kitchener, R. E. Transliterated and Explained by E.H. Palmer. Committee of the Palestine Exploration Fund.
- Saintine, P. Gérardy (1860). Trois ans en Judée (in French). Hachette.
- Socin, A. (1879). "Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem". Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. 2: 135–163.
پیوند به بیرون
- به البریه خوش آمدید در وبگاه Palestine Remembered
- البریه در ذاکرات
الگو:Palestinian Arab villages depopulated during the 1948 Palestine War
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین