البطیمات

البطیمات
البطیمات
Buteimat, al-Buteimat
روستا
ریشه‌شناسی: «جایگاه درختان بنه»[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه نقشه‌های تاریخی ناحیه پیرامون البطیمات (دکمه‌ها را بفشارید)
البطیمات در قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده
البطیمات
البطیمات
مختصات: ۳۲°۳۳′۱۲″ شمالی ۳۵°۵′۳۸″ شرقی / ۳۲٫۵۵۳۳۳°شمالی ۳۵٫۰۹۳۸۹°شرقی / 32.55333; 35.09389
شبکه مختصات فلسطین۱۵۹/۲۱۷
موجودیت سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشبخش حیفا
تاریخ تخلیه جمعیتمه ۱۹۴۸[۲]
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۱۱۰[۳][۴]
علت تخلیهترس از گرفتار شدن در درگیری‌ها
شهرک‌های کنونیگلعاد[۵] پیشین: رگاویم[۶]

البطیمات (البطیمات، Al-Butaymat) روستایی فلسطینی‌عرب‌نشین در بخش حیفا از توابع قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در فاصلهٔ نزدیک به ۳۱ کیلومتری جنوب شرقی حیفا و در ارتفاع نزدیک به ۲۰۰ متری از سطح دریا قرار داشت. این روستا در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۱ مه ۱۹۴۸ تخلیه شد و ساکنان آن آواره گردیدند.

نام البطیمات از واژهٔ عربی «بُطُم» به معنای درخت بنه گرفته شده‌است که به فراوانی در سرزمین شام می‌روید. این روستا از کهن‌ترین آبادی‌های وابسته به ام‌الفحم در منطقهٔ الروحه به‌شمار می‌رفت. در آخرین سرشماری پیش از تخلیه (۱۹۴۵)، جمعیت آن ۱۱۰ نفر و همگی مسلمان بودند.

پیشینه

دوران عثمانی و پیش‌تر

بر پایهٔ منابع عربی، در سال ۱۲۸۱ میلادی در دوران ممالیک، سلطان قلاوون از این روستا دیدن کرد و در آنجا پیمان آتش‌بسی میان مسلمانان و صلیبیان امضا شد.[۷]

در سال ۱۸۸۲ میلادی، گزارش «بررسی فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین «آثار ویرانه‌ها» را در این مکان ثبت کرد.[۸]

در اواخر دوران عثمانی، مصطفی الخلیل بازرگان حیفایی زمین‌هایی در البطیمات و جاهای دیگر خریداری کرد.[۹]

در سدهٔ نوزدهم و نیمهٔ نخست سدهٔ بیستم، البطیمات یکی از آبادی‌های «اتحادیهٔ فحماوی» بود که تیره‌های خلیلی وابسته به ام‌الفحم آن را بنیان نهاده بودند. این اتحادیه شبکه‌ای از اجتماعات پیوسته با پیوندهای خویشاوندی بود که از نظر اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به ام‌الفحم وابستگی داشت و بخش‌های گسترده‌ای از بلاد الروحه، وادی عاره و مرج ابن عامر را در بر می‌گرفت.[۱۰]

دوران قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که حکومت قیمومتی بریتانیا انجام داد، جمعیت البطیمات ۱۳۷ نفر و همگی مسلمان بودند.[۱۱] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، این شمار به ۱۱۲ مسلمان در ۲۹ خانه کاهش یافت.[۱۲]

بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۱۱۰ مسلمان بود[۳] و مساحت زمین‌های آن ۳٬۸۳۲ دونوم بود.[۴] از این میان، ۸ دونوم زمین آبی و باغی، ۲٬۵۰۸ دونوم زمین غلات[۱۳] و ۴ دونوم زمین ساخته‌شده (شهری) بود.[۱۴]

روستا دارای یک مسجد بود و ساکنان آن برای آشامیدن و کشاورزی از چشمه‌ها بهره می‌گرفتند که مهم‌ترین آن‌ها «عین الأفندی» نام داشت.[۱۵] اقتصاد روستا بر پایهٔ کشت غلات و دامداری استوار بود.[۱۶] در سال ۱۹۴۳ نیز ۱۱۳ دونوم از زمین‌های روستا زیر کشت زیتون بارور بود.[۱۵]

در سال ۱۹۴۵، کیبوتص گلعاد (ایون یتسحاق) بر روی زمین‌هایی که به‌صورت سنتی متعلق به روستا بود تأسیس شد.[۵]

۱۹۴۸ و پس از آن

بنی موریس تاریخ تخلیهٔ روستا را مه ۱۹۴۸ و علت آن را «ترس از گرفتار شدن در درگیری‌ها» می‌داند، هرچند این علت را با نشانهٔ پرسش همراه کرده‌است.[۲][۱۷][۱۸][۱۹][۲۰]

بیشتر ساکنان روستا به ام‌الفحم مهاجرت کردند.[۱۵]

وضعیت کنونی

در سال ۱۹۹۲، ولید خالدی وضعیت محل روستا را چنین توصیف کرد: «محوطه حصارکشی شده و پوشیده از علف‌های هرز و کاکتوس است. هیچ نشانی از خانه‌ها وجود ندارد جز آجرهای خشتی پراکنده در سطح محوطه. بیشتر زمین‌های پیرامون به عنوان چراگاه بهره‌برداری می‌شود، هرچند بخشی از آن‌ها زیر کشت است.»[۵]

بر پایهٔ گزارش‌های دیگر، خانه‌های روستا تا سال ۱۹۶۷ هنوز قابل مشاهده بودند، اما شهرک ایون یتسحاق آثار آن‌ها را به‌طور کامل از میان برد تا ساکنان اصلی دیگر به بازدید از روستا نیایند.[۱۵] گورستان روستا هنوز پابرجاست اما رها شده و نشانه‌های آن ناپدید می‌شود. این گورستان در کنار چشمهٔ «عین الهندی» جای دارد.[۲۱]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 154
  2. 1 2 Morris, 2004, p. xviii village #156.
  3. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 13
  4. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 47 بایگانی‌شده در ۲۰۱۶-۰۳-۰۳ توسط Wayback Machine
  5. 1 2 3 Khalidi, 1992, p. 157
  6. ↑ Morris, 2004, p. xx, settlement #15, July, 1948.
  7. ↑ محامید، رمزی حسین مصطفی. أم الفحم جذور وفروع. ص. ۲۸.
  8. ↑ Conder، C.R.؛ Kitchener، H.H. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. 71.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Yazbak، M. (۱۹۹۸). Haifa in the late Ottoman period, ۱۸۶۴-۱۹۱۴. BRILL. ص. 142. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۱۱۰۵۱-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Marom, Roy; Tepper, Yotam; Adams, Matthew J. (۲۰۲۴). «Al-Lajjun: a Social and geographic account of a Palestinian Village during the British Mandate Period». British Journal of Middle Eastern Studies: ۸-۱۱. doi:10.1080/13530194.2023.2279340.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  11. ↑ Barron، J. B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. 34.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Government of Palestine. ص. 89.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ «Village Statistics, April, 1945 — Table II». Government of Palestine, Department of Statistics. Quoted in Hadawi, ۱۹۷۰, p. ۸۹. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ «Village Statistics, April, 1945 — Table III». Government of Palestine, Department of Statistics. Quoted in Hadawi, ۱۹۷۰, p. ۱۳۹. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. 1 2 3 4 «أرشیف أم الفحم ووادی عارة». آرشیو ام‌الفحم و وادی عاره. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ «البُطیمات — معجم بلدان فلسطین». howiyya.com. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. 132.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. 314.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. 350.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. 406.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. ↑ «البطیمات — فلسطین فی الذاکرة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Barron، J. B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area Ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Benvenisti، M. (۲۰۰۲). Sacred Landscape: The Buried History of the Holy Land since ۱۹۴۸. University of California Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۰-۲۳۴۲۲-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون