التینه
التینه
التینة | |
|---|---|
| ریشه‌شناسی: درخت انجیر[۱] | |
  التینه جای‌نمایی در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۱°۴۴′۴۸″ شمالی ۳۴°۴۹′۱۱″ شرقی / ۳۱٫۷۴۶۶۷°شمالی ۳۴٫۸۱۹۷۲°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۱۳۳/۱۲۸ |
| واحد جغرافیایی-سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | رمله |
| تاریخ تخلیه | ۸–۹ ژوئیه ۱۹۴۸[۲] |
| مساحت | |
| • کل | ۷٬۰۰۱ دونوم (۷٫۰۰۱ کیلومتر مربع یا ۲٫۷۰۳ مایل مربع) |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۷۵۰[۴][۳] |
| علت تخلیه | حمله نظامی نیروهای یه‌شو |
التینه (التینة) یا خربت التینه روستایی عرب فلسطینی در بخش رمله از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا میان منطقه شفلا و بخش جنوبی دشت ساحلی اسرائیل قرار داشت. التینه در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۸ ژوئیه ۱۹۴۸ توسط تیپ ۸۴ گیواتی و در چارچوب عملیات آن‌فار از سکنه تخلیه شد. روستا در ۲۰ کیلومتری جنوب رمله جای داشت.
نام روستا از واژه عربی «تینه» به معنای «درخت انجیر» گرفته شده‌است. تپه‌ای که روستا بر روی آن ساخته شده بود امروزه در کنار ایستگاه راه‌آهن کریات ملاخی–یوآو و نزدیک بزرگراه ۶ (اسرائیل) قرار دارد. کاوش‌های باستان‌شناختی در این محل بازمانده‌های یک سکونتگاه دوره بیزانس را آشکار کرده‌است.
پیشینه
دوران باستان
بر پایه کاوش‌های باستان‌شناختی در دامنه شرقی تپه‌ای که روستا بر آن بنا شده بود، سکونتگاهی از دوران بیزانس در این محل وجود داشته‌است.[۵] سفالینه‌ها، شیشه‌آلات و سکه‌ها به پژوهشگران امکان داد تاریخ این سکونتگاه را به دوره‌ای کوتاه میان حدود ۳۷۵ تا ۴۲۵ میلادی بازگردانند.[۵] در این کاوش بازمانده‌های ساختاری یافت شد که احتمالاً انباری بوده و خمره‌های شکسته شراب فراوانی در آن وجود داشت. این ساختار دارای سامانه زه‌کشی بود که آب باران را از سقف به نقطه‌ای فراتر از محدوده کاوش هدایت می‌کرد.[۵] الی حداد که سرپرستی کاوش را بر عهده داشت پیشنهاد کرد که فراوانی آب در منطقه در نام روستا یعنی «درخت انجیر» بازتاب یافته‌است؛ زیرا انجیر برای رشد به آب فراوان نیاز دارد. هویت ساکنان بیزانسی ناشناخته مانده و بر پایه این بررسی، محل تا دوره عثمانی بدون سکنه بوده‌است.[۵]
دوره عثمانی
التینه در سال ۱۵۱۷ همراه با سراسر سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد.[۶] در سال ۱۵۹۶ این روستا در دفترهای مالیاتی عثمانی با نام «صفیریه» و در ناحیه غزه از سنجق غزه ثبت شده بود. جمعیت آن ۱۰ خانوار و حدود ۵۵ نفر بود که همگی مسلمان بودند. آنان مالیاتی ثابت به میزان ۲۵ درصد بر فرآورده‌های کشاورزی شامل گندم، جو، محصولات تابستانه، کنجد، درختان میوه، بز و کندوهای عسل و نیز درآمدهای گاه‌به‌گاه پرداخت می‌کردند؛ جمعاً ۴٬۳۵۰ آقچه.[۶][۷]
در سال ۱۸۳۸ این محل با نام el Letineh به‌عنوان روستایی مسلمان در ناحیه غزه ثبت شد.[۸] در سال‌های ۱۸۵۱–۱۸۵۲ فان دِ فِلده به وجود سنگ‌های کهن بسیاری در اطراف روستا اشاره کرد.[۹]
در سال ۱۸۶۳ ویکتور گرن جمعیت روستا را چهارصد نفر گزارش کرد و به سنگ‌های باستانی پراکنده در گورستان و پیرامون دهانه چاه اشاره نمود.[۱۰]
فهرست روستاهای عثمانی از حدود سال ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که التینه دارای ۹۶ خانه و جمعیتی برابر ۲۷۷ نفر بود؛ هرچند این شمار تنها مردان را دربرمی‌گرفت.[۱۱][۱۲]
در سال ۱۸۸۲ پیمایش فلسطین غربی (SWP) وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین این روستا را دهکده‌ای معمولی از خشت با یک چاه در جنوب آن توصیف کرد.[۱۳]
دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که حکومت قیمومتی بریتانیا انجام داد، جمعیت التینه ۳۹۶ نفر بود که همگی مسلمان بودند.[۱۴] این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۵۳۰ نفر (همه مسلمان) در ۱۳۱ خانه افزایش یافت.[۱۵]
عبدالفتاح حمود (۱۹۳۳–۱۹۶۸) از بنیان‌گذاران سازمان فتح در این روستا زاده شد.[۷]
بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۷۵۰ مسلمان بود[۴] و زمین‌های آن ۷٬۰۰۱ دونم مساحت داشت.[۳] از این میزان ۱۴۱ دونم به کشت مرکبات و موز، ۵٬۶۳۹ دونم به غلات[۱۶] و ۲۴ دونم به مناطق ساخته‌شده اختصاص داشت.[۱۷]
در سال ۱۹۴۶ مدرسه ابتدایی‌ای در روستا بنیان نهاده شد که ۶۷ دانش‌آموز نخستین ثبت‌نام‌شدگان آن بودند.[۷]
جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
التینه در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۸ ژوئیه ۱۹۴۸ توسط تیپ ۸۴ گیواتی و در چارچوب عملیات آن‌فار تخلیه شد.[۲][۱۸][۱۹][۲۰][۲۱][۲۲][۲۳] بر پایه منبع عربی، روستا حتی پیش از پایان آتش‌بس مورد حمله قرار گرفت و از نخستین روستاهایی بود که در این عملیات سقوط کرد.[۲۴]
در سال ۱۹۹۲ محل روستا چنین توصیف شد: «روستا به‌کلی محو شده‌است. در کنار محل، منطقه‌ای گسترده پوشیده از بوته‌ها و خارها وجود دارد که از سمت جنوب حصارکشی شده‌است. باغ پرتقالی در لبه‌های شمالی و غربی محل کاشته شده و بزرگراهی شرقی–غربی از جنوب آن می‌گذرد. خط آهن در حدود ۱۰۰ متری شرق محل عبور می‌کند.»[۷]
کاوش‌های باستان‌شناختی =
در تیر و مرداد ۱۳۹۵ شمسی (ژوئیه–اوت ۲۰۱۶) نخستین کاوش باستان‌شناختی در این محل انجام شد. الی حداد از سوی سازمان باستان‌شناسی اسرائیل سرپرستی کاوش را بر عهده داشت. هدف از کاوش پیش از ساخت جاده دسترسی به ایستگاه راه‌آهن کریات ملاخی–یوآو بود که در آن زمان در حال احداث بود. ۹ مربع کاوش گشوده شد.[۵]
موقعیت جغرافیایی
روستای التینه از راه درب‌های خاکی به جاده اصلی غزه–جولس–قدس و نیز روستاهای خیمه، جلیا، اذنبه، تل الترمس و تل الصافی متصل بود.[۲۵] التینه بر زمین هموار جلگه ساحلی جنوبی در ارتفاع حدود ۷۵ متر از سطح دریا بنا شده بود و زمین‌های پیرامون آن شیب کلی به سوی شمال‌غرب داشت. در لبه جنوبی روستا وادی العرسان جریان داشت که به وادی منصور می‌ریخت.[۲۶]
شهرک‌های اسرائیلی
هیچ شهرکی اسرائیلی بر زمین‌های روستای التینه ساخته نشده‌است. شهرک «کفار مناحم» که در سال ۱۹۳۷ بنیان نهاده شد در ۳ کیلومتری جنوب‌شرق التینه و بر زمین‌های متعلق به روستای اذنبه قرار دارد.[۲۷]
منابع
- ↑ Palmer, 1881, p. 275
- 1 2 Morris, 2004, p. xix, village #269. Also gives cause of depopulation.
- 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 68
- 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics, 1945, p. 30
- 1 2 3 4 5 Haddad, Elie (2020). "Kh. et-Tineh (Kefar Menahem): Final Report". Hadashot Arkheologiyot. 132.
- 1 2 Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 143
- 1 2 3 4 Khalidi, 1992, p. 416
- ↑ Robinson and Smith, vol.3, Appendix 2, p. 118
- ↑ van de Velde, 1854, p. 160
- ↑ Guérin, 1869, p. 88
- ↑ Socin, 1879, p. 162
- ↑ Hartmann, 1883, p. 133
- ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 414, cited in Khalidi, 1992, p. 416
- ↑ Barron, 1923, Table VII, Sub-district of Ramleh, p. 21
- ↑ Mills, 1932, p. 23.
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 117
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 167
- ↑ Morris, 2004, p. 224
- ↑ Morris, 2004, p. 414
- ↑ Morris, 2004, p. 432
- ↑ Morris, 2004, p. 436
- ↑ Morris, 2004, p. 437
- ↑ Morris, 2004, p. 443
- ↑ «نبذة تاریخیة عن التینة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «التینة (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «التینة (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «نبذة تاریخیة عن التینة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-Tina». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «التینة». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-Tina». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای هوسیایی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-Tina». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اندونزیایی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
کتاب‌شناسی
- Barron, J.B., ed. (1923). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922. Government of Palestine.
- Conder, C.R.; Kitchener, H.H. (1882). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. Vol. 2. London: Committee of the Palestine Exploration Fund.
- Government of Palestine, Department of Statistics (1945). Village Statistics, April, 1945.
- Guérin, V. (1869). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine (in French). Vol. 1: Judee, pt. 2. Paris: L'Imprimerie Nationale.
- Hadawi, S. (1970). Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.
- Hartmann, M. (1883). "Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr 1288 der Flucht (1871)". Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. 6: 102–149.
- Hütteroth, W. -D.; Abdulfattah, K. (1977). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century. Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft. ISBN 3-920405-41-2.
- Khalidi, W. (1992). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948. Washington D.C.: Institute for Palestine Studies. ISBN 0-88728-224-5.
- Mills, E., ed. (1932). Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Jerusalem: Government of Palestine.
- Morris, B. (2004). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-00967-6.
- Palmer, E.H. (1881). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists Collected During the Survey by Lieutenants Conder and Kitchener, R. E. Transliterated and Explained by E.H. Palmer. Committee of the Palestine Exploration Fund.
- Robinson, E.; Smith, E. (1841). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838. Vol. 3. Boston: Crocker & Brewster.
- Socin, A. (1879). "Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem". Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. 2: 135–163.
- Velde, van de, C.W.M. (1854). Narrative of a journey through Syria and Palestine in 1851 and 1852. Vol. 2. William Blackwood and son.
پیوند به بیرون
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین