آلتون جان خاتون

آلتون جان خاتون همسر اصلی طغرل سلجوقی او زنی بانفوذ و بسیار خیرخواه بود او همچنین بر امور دولتی نفوذ داشت ^[۱]که در تصمیمات طغرل تاثیرات بسیاری داشت ^[۲]

آلتون جان خاتون همسر طغرل بیک از زنان ترک نژاد خوارزم بوده باشد. او قبل از اینکه با طغرل بیک ازدواج کند زوجه خوارزمشاه لقبی که حکام کث و گرگانج به خود بسته بودند بود. پس از ازدواج طغرل بیک، پسر او انوشیروان همراه وی باقی ماند^[۳]

آلتون جان همسر اصلی طغرل بیک طبق نوشته سبط بن جوزی زن مقدسه ای بود که به کارهای خیر قضاوت نیک و تصمیمات بجا و منطقی و قاطعانه می پرداخت. سلطان حرفهای او را گوش میکرد و گاه قضاوت را به او ارجاع می داد. او در سال ۴۵۳/۱۰۶۱ در گرگان بخاطر بیماری استسقا در گذشت هنگامی که در بستر مرگ بود طغرل را واداشت تا با دختر خلیفه القائم وصلت کند بلکه در این دنیا و آن دنیا معزز و محترم گردد؛ وی دارایی خود را به دختر القائم به ارث گذاشت. ابن جوزی از او به خوبی یاد میکند می نویسد که او زن عاقله و پخته ای بود و طغرل بیک امور خود را به او می سپرد و وی هم قبل از مرگش به طغرل توصیه کرد که از دختر خلیفه خواستگاری کند.^[۴]

آلتون جان سوگلی طغرل بیک در عراق املاکی داشت. او در سال ۴۵۲/۱۰۱۰ درگذشت و املاک دارایی و مواجب او به دختر خلیفه منتقل شد و به ارث رسید طغرل زمانی که ازدواج بین او و دختر خلیفه در سال ۴۵۴/۱۰۶۲ سرگرفت این دارایی را بدو بخشید^[۵]

آلتون جان خاتون که زن عاقل و دینداری بود. او بود که جان طغرل را در توطئۀ برادرش نجات داد او همچنین به خرد و خیرخواهی معروف بود^[۶]

هنگامی که طغرل بیگ، سلطان بزرگ سلجوقی، توسط برادر ناتنی‌اش ابراهیم ینال در همدان محاصره شد، همسرش آلتون جان خاتون با کمک نیروهای اوغوز در همراهانش به کمک شوهرش شتافت و او را از وضعیت دشواری که در آن قرار داشت نجات داد.

آلتون جان خاتون و وزیرش امید الملک کمک خواست. آلتون جان خاتون بلافاصله شروع به آماده شدن برای کمک به شوهرش کرد، اما خلیفه و وزیر با آن مخالفت کردند. با وجود این، آلتین جان خاتون برای کمک به شوهرش رفت و حتی وزیر و پسرش را که سعی داشتند مانع او شوند، دستگیر کرد.آلتین جان خاتون نشان می‌دهد که زنان سلسله سلجوقی، که هر از گاهی در سرکوب شورش‌های داخلی شرکت می‌کردند^[۷][۸]

در ذی‌القعده سال 452 هجری قمری، التون جان خاتون، همسر طغرل سلجوقی، در شهر زنجان درگذشت.التون جان خاتون، به عنوان همسر او، نقش مهمی در دربار سلجوقی ایفا می‌کرد طغرل علاقه فراوانی که به همسرش داشت، وفات او ضربه‌ای سنگین به طغرل وارد کرد.طغرل به شدت از این واقعه متاثر شد. او به حدی غمگین بود که دستور داد تابوت خاتون را به ری منتقل کنند و در آنجا به خاک بسپارند.او به عنوان یکی از شخصیت‌های بانفوذ در دربار، در بسیاری از تصمیمات سیاسی و اجتماعی نقش داشت^[۹]