الجیه

الجیه
الجیة
al-Jeya, al-Jiya, Ed-Deir, Ejjeh
روستا
ریشه‌شناسی: «گردآورنده آب»
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
نقشه‌های تاریخی پیرامون الجیه (دکمه‌ها را بزنید)
مختصات: ۳۱°۳۷′۴۶″ شمالی ۳۴°۳۵′۵۳″ شرقی / ۳۱٫۶۲۹۴۴°شمالی ۳۴٫۵۹۸۰۶°شرقی / 31.62944; 34.59806
شبکه فلسطین۱۱۱/۱۱۵
نهاد سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشغزه
تاریخ تخلیه جمعیت۴–۵ نوامبر ۱۹۴۸
مساحت
 • کل۸٬۵۰۶ دونوم (۸٫۵ کیلومتر مربع یا ۳٫۳ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۱۲۳۰
دلیل تخلیهحمله نظامی نیروهای یه‌شو
شهرک‌های کنونیبیت‌شیکما، گِئا

الجیه (الجیة، همچنین آوانویسی‌شده به‌شکل Algie) روستایی فلسطینی بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه و ویران شد. این روستا در ۱۹ کیلومتری شمال‌شرق غزه واقع بود و بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیتی برابر با ۱٬۲۳۰ نفر داشت که همگی مسلمان بودند.

روستای الجیه بر زمینی شنی و در میان تپه‌ها در جلگه ساحلی جنوبی فلسطین قرار داشت. چندین وادی به‌سوی آن سرازیر می‌شد و روستا گاه دچار سیل می‌گردید؛ شاید همین ویژگی نام آن را توضیح دهد که در زبان عربی به معنای «گردآورنده آب» است. تیپ گیواتی ارتش اسرائیل روستا را در ۴ نوامبر ۱۹۴۸ در جریان عملیات یوآو اشغال کرد و در پایان همان ماه ساکنانش به نوار غزه رانده شدند.

پیشینه

الجیه در اسناد دوره جنگ‌های صلیبی با نام «Algie» شناخته شده‌است.[۱] در میان بازمانده‌های باستان‌شناختی روستا، یک ستون سنگی و ویرانه‌های آسیابی از دوره روم باستان یافت شده بود.[۲]

دوره عثمانی

در سده‌های هفدهم و هجدهم میلادی، منطقه الجیه به‌دلیل فشار کوچ‌نشینان بر جوامع محلی دچار افت شدید جمعیتی شد و ساکنان روستاهای متروک به‌آبادی‌های پابرجا مهاجرت کردند.[۳] به روایت اهالی روستا، الجیه زمانی ویران شده و سپس به‌دست محمد ابونبوت، فرماندار یافا و غزه (بین سال‌های ۱۸۰۷ تا ۱۸۱۸) بازسازی شده بود.[۲]

در نقشه‌ای که پیر ژاکوتن در سال ۱۷۹۹ در چارچوب لشکرکشی ناپلئون به مصر ترسیم کرد، روستا بدون نام نمایش داده شده‌است.[۴]

در سال ۱۸۳۸، ادوارد رابینسون روستا را زیر نام Eljieh در بخش غزه ثبت کرد.[۵]

در سال ۱۸۶۳، کاوشگر فرانسوی ویکتور گِرَن روستا را با نام Ed-Deir یاد کرد و جمعیت آن را نزدیک به ۳۵۰ تن برآورد نمود. او در کنار چاه‌ها چند تکه ستون و یک سرستون به سبک کورینتی از سنگ مرمر خاکستری‌سفید مشاهده کرد و از درختان چنار مصری، کاج و اقاقیا در میان مزارع توتون گزارش داد.[۶] در سال ۱۸۸۳، پیمایش فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین روستا را با نام Ejjeh توصیف کرد: «روستایی از خشت با اندازه‌ای متوسط، با آبگیری در شمال. در شرق آن سبیل یا آبشخور همگانی است. در کنار جاده غربی، باغ‌های زیتون دیده می‌شود.»[۷]

دوره قیمومت بریتانیا

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که به‌دست مقام‌های قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جیه ۷۷۶ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند.[۸] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این شمار به ۸۸۹ نفر در ۱۸۸ خانه رسید که باز هم همه مسلمان بودند.[۹]

ساکنان الجیه مسجدی مستقل داشتند. کودکان برای آموزش به روستای همسایه باربارا می‌رفتند. روستاییان پمپی بر یکی از چاه‌ها نصب کرده بودند تا آب آشامیدنی فراهم کنند.[۱۰] پیشه اصلی مردم کشاورزی بود و انواع غلات به‌ویژه ذرت کشت می‌شد. الجیه به پنیر و فرآورده‌های لبنی‌اش شهرت داشت که در بازارهای غزه و مجدل فروخته می‌شد.[۱۱]

نقشه الجیه ۱۹۳۱، مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
نقشه الجیه ۱۹۴۵، مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰

بر پایه آمار ۱۹۴۵، الجیه ۱٬۲۳۰ نفر جمعیت داشت و زمین‌هایش در مجموع ۸٬۵۰۶ دونوم بود.[۱۲][۱۳] از این مساحت، ۱۸۹ دونوم به مرکبات و موز، ۸٬۰۰۴ دونوم به غلات و ۲۶ دونوم به باغ‌های آبی اختصاص داشت.[۲][۱۴] همچنین ۴۵ دونوم زمین ساخته‌شده (مسکونی) بود.[۱۵]

جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن

تیپ گیواتی ارتش اسرائیل در ۴ نوامبر ۱۹۴۸ در جریان عملیات یوآو روستا را تصرف کرد.[۱۶] در پایان نوامبر ۱۹۴۸، نیروهای ناحیه جلگه ساحلی عملیات جاروب روستاهای پیرامون مجدل (عسقلان) را آغاز کردند. الجیه از جمله روستاهایی بود که در دستور صادره به گردان‌های نیروهای دفاعی اسرائیل نام برده شد: ساکنان باید به غزه رانده شوند و نیروها باید «با ویران‌کردن روستاها از بازگشت آنان جلوگیری کنند». راه ورودی روستا نیز می‌بایست مین‌گذاری شود. به سربازان دستور داده شد عملیات را «با اراده، دقت و توان» انجام دهند.[۱۷]

عملیات در ۳۰ نوامبر اجرا شد. نیروها در باربارا و الجیه «نزدیک به ۴۰» روستایی یافتند که «از زنان، پیرمردان و کودکان» تشکیل می‌شدند و مقاومتی نکردند. آنان به بیت‌حانون در شمال نوار غزه رانده شدند. هشت مرد جوان نیز به اردوگاه اسیران جنگی فرستاده شدند.[۱۸]

پس از جنگ، منطقه به کشور اسرائیل الحاق شد. مورخ فلسطینی ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ نوشت که هیچ نشانی از روستا بر جای نمانده و ساکنان موشاو بیت‌شیکما بر زمین‌های آن گرمک کاشته‌اند.[۲]

مالکیت زمین

مساحت زمین‌های الجیه در مقایسه با روستاهای دیگر قضای غزه متوسط بود. بخش بزرگی از اراضی به‌مرور در اختیار زمین‌داران بزرگ (اَفَندیان) غزه‌ای قرار گرفت که از راه‌هایی چون وثیقه بدهی یا خرید مستقیم به زمین دست یافته بودند. بسیاری از کشاورزان به‌صورت سهم‌بری یا مزدوری در زمین‌های این ملاکان کار می‌کردند.[۱۹]

جغرافیا

روستا بر بلندی نزدیک به ۵۰ متر از سطح دریا جای داشت. وادی بزرگی از شمال‌شرق روستا را می‌شکافت و در زمستان از آب پر می‌شد و پیوند میان بخش‌های شمالی و جنوبی را قطع می‌کرد. این وادی از کوه‌های الخلیل سرچشمه می‌گرفت و پس از گذر از چند روستا سرانجام به وادی‌الحسی می‌پیوست.[۲۰] از سوی باختر خط آهن فلسطین–مصر از زمین‌های روستا می‌گذشت.[۲۱]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Khalidi، Walid (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۱۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 4 Khalidi, 1992, p. 114
  3. ↑ Marom, Roy; Taxel, Itamar (۲۰۲۳). «Ḥamāma: The historical geography of settlement continuity and change in Majdal 'Asqalān's hinterland, ۱۲۷۰–۱۷۵۰ CE». Journal of Historical Geography. ۸۲: ۴۹–۶۵.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  4. ↑ Karmon, Y. (۱۹۶۰). «An Analysis of Jacotin's Map of Palestine». Israel Exploration Journal. ۱۰ (۳–۴): ۱۵۵–۱۷۳; ۲۴۴–۲۵۳.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. ج. ۳. Crocker & Brewster. ص. ۱۱۸.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. L'Imprimerie Nationale. ص. ۱۷۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۳). The Survey of Western Palestine: Memoirs. ج. ۳. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۲۵۹–۲۶۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ۱۹۲۳. ص. ۸.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ۱۹۳۲. ص. ۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Hammad, ´Abd al-Qadir Ibrahim (1990): "Al-Jiyya." Al-Bayader Assiyasi, No. 398 (5 May 1990) p. 68. Cited in Khalidi, 1992, p. 114
  11. ↑ Hammad, cited in Khalidi, 1992, p. 114
  12. ↑ Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine. ۱۹۴۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۴۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ Hadawi, 1970, p. 87
  15. ↑ Hadawi, 1970, p. 137
  16. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. xix.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۵۱۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۵۱۸.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ «نبذة تاریخیة عن الجیة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۱۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ «الجیّة، محافظة غزة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۱۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. ↑ «الجیّة، محافظة غزة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۱۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.