الحدیثه
الحدیثه
الحدیثة | |
|---|---|
| ریشه‌شناسی: «نو» یا «جدید»[۱] | |
.jpg) نقشه دهه ۱۸۷۰ .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰.jpg) نقشه معاصر .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصرمجموعهای از نقشه‌های تاریخی ناحیهٔ الحدیثه (دکمه‌ها را بزنید) | |
  الحدیثه جای‌نمایی در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۱°۵۷′۴۸″ شمالی ۳۴°۵۷′۰۷″ شرقی / ۳۱٫۹۶۳۳۳°شمالی ۳۴٫۹۵۱۹۴°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۱۴۵/۱۵۲ |
| واحد سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| قضا | قضای رمله |
| تاریخ تخلیه | ۱۲ ژوئیه ۱۹۴۸[۲] |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۷۶۰[۳][۴] |
| علت تخلیه | حملهٔ نظامی نیروهای یه‌شو |
| شهرک‌های کنونی | حدید[۵][۶] |
الحدیثه (الحدیثة) روستایی فلسطینی در قضای رمله بود که در ۸ کیلومتری شمال‌شرق شهر رمله و در کنارهٔ وادی الناتوف جای داشت. این روستا بر فراز تپه‌ای باستانی قرار گرفته بود که اکنون به تل حدید شناخته می‌شود و یافته‌های باستان‌شناختی مهمی از دوره‌های گوناگون تاریخی از آن به دست آمده‌است.
الحدیثه در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و در نخستین مرحلهٔ عملیات دانی در ۱۲ ژوئیه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. بخشی از روستا در همان سال ۱۹۴۸ و بقیهٔ آن در سال ۱۹۶۷ ویران گردید. امروزه شهرک حدید بر زمین‌های آن بنا شده‌است.
ریشه‌شناسی نام
الحدیثه به زبان عربی به معنای «نو» یا «جدید» است و برگردان عربی واژهٔ عبری «حدید» (Hadid) به‌شمار می‌رود. حدید در کتاب عزرا (باب ۲، آیهٔ ۳۳) و سپس در میشنا به عنوان شهری در یهودیه یاد شده که یوشع بن نون آن را استحکام بخشیده بود.[۷] در کتاب مکابیان از این شهر با نام «آدیدا» (Άδασά) یاد شده و یوسبیوس قیصریه آن را «آداتا» یا «آدیتا» خوانده‌است.[۷] نویسش یونانی سه واج متفاوت سامی را پنهان می‌کند. ممکن است عدّاسی بازماندهٔ «حدشه» یا «عدشه» (به معنای عدس) باشد، در صورتی که تشدید «د» و کشیده شدن «الف» ثانوی باشد. ناپدید شدن حروف حلقی ممکن است ناشی از ممنوعیت حضور یهودیان در آن ناحیه پس از شورش بارکوخبا باشد.[۸]
پیشینه
الحدیثه با جایگاه روستای کتاب‌مقدسی حدید همسان‌سازی شده‌است.[۸]
دورهٔ عثمانی
در سدهٔ هجدهم یا اوایل سدهٔ نوزدهم میلادی، کشمکشی میان بیت‌نبالا و الحدیثه در چارچوب درگیری‌های قیس و یمن در منطقه درگرفت.[۹]
در سال ۱۸۷۰ ویکتور گِرَن از روستا دیدن کرد و در فاصلهٔ یک‌ربع ساعتی جنوب‌شرق الحدیثه گورهای باستانی کنده‌شده در صخره یافت. او روستا را بر جایگاه شهری کهن توصیف کرد که از آن آب‌انبارها، حوضچه‌ها، گورها و غارهای کنده‌شده در سنگ به همراه سنگ‌های تراشیده‌شدهٔ پراکنده بر جای مانده بود.[۱۰]
فهرست رسمی روستاهای امپراتوری عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که «الحدیته» ۲۸ خانه و ۱۴۵ نفر جمعیت داشت، هرچند در این شمارش تنها مردان به حساب آمده بودند.[۱۱][۱۲]
در سال ۱۸۸۲ گزارش «پیمایش فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین روستا را چنین توصیف کرد: «روستایی با اندازهٔ متوسط بر روی تپه‌ای پلکانی در دهانهٔ دره‌ای در پای تپه‌ها، با چاهی در سمت شرق. بقایای شهری بزرگ در پیرامون آن دیده می‌شود؛ گورها و معادن سنگ وجود دارد و تپه‌ای که روستا بر آن نشسته پوشیده از سفال است.»[۱۳]
دورهٔ قیمومت بریتانیا
بر پایهٔ سرشماری سال ۱۹۲۲ که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، الحدیثه ۴۱۵ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند.[۱۴] این رقم در سرشماری سال ۱۹۳۱ به ۵۲۰ نفر رسید که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۱۱۹ خانه زندگی می‌کردند.[۱۵]
بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا به ۷۶۰ مسلمان رسیده بود[۳] و مجموع زمین‌های آن ۷٬۱۱۰ دونوم بود.[۴] از این میان ۱۰ دونوم به کشت مرکبات و موز، ۴٬۴۱۹ دونوم به غلات و ۲۴۶ دونوم به باغ‌های آبی اختصاص داشت[۱۶] و ۱۶ دونوم بافت مسکونی بود.[۱۷]
بر پایهٔ منبع عربی، روستا دارای مسجد، بازارچه‌ای کوچک و مدرسه‌ای ابتدایی بود که در سال ۱۹۴۳ تأسیس شده بود. زراعت زیتون در بخش‌های شمالی و جنوبی روستا متمرکز بود و مهم‌ترین محصول به‌شمار می‌رفت و مرکبات در رتبهٔ دوم قرار داشت.[۱۸]
الحدیثه در سال ۱۹۴۰، نمای شمال‌غربی
الحدیثه ۱۹۴۲ با مقیاس ۱:۲۰٬۰۰۰
الحدیثه ۱۹۴۵ با مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰
روستاهای تخلیه‌شده در قضای رمله
جنگ ۱۹۴۸ و پیامدها
در اوایل سال ۱۹۴۸ مختار الحدیثه با نمایندگان شهرک همسایهٔ بن‌شمعون برای رسیدن به توافقی مبتنی بر عدم درگیری دیدار کرد.[۱۹] با این حال، الحدیثه در ۱۲ ژوئیه ۱۹۴۸ در نخستین مرحلهٔ عملیات دانی از سکنه تخلیه شد.[۲]
در سپتامبر ۱۹۴۸ بن‌گوریون از کمیتهٔ وزیران اجازهٔ تخریب ۱۴ روستا را خواست که الحدیثه یکی از آن‌ها بود.[۲۰] بخشی از روستا در سال ۱۹۴۸ و بقیهٔ آن در سال ۱۹۶۷ ویران شد.[۲۱]
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «آوار سنگی و بتنی خانه‌های ویران‌شده در محل دیده می‌شود. تنها یک خانه بر جای مانده که مُهر و موم و متروک است. این خانه سقف شیروانی کاشی‌کاری دارد و تابلویی با نوشتهٔ «BROADWAY 80» بر یکی از دیوارهایش چسبانده شده‌است. همچنین خوشه‌هایی از درختان از جمله سدر، زیتون و اکالیپتوس در محل دیده می‌شود. جادهٔ قدیمی روستا باقی مانده و عریض‌تر شده و زمین‌های پیرامون آن زیر کشت است.»[۶]
پژوهش باستان‌شناختی
از سال ۲۰۲۲ پروژه‌ای مشترک از فلسطینیان و اسرائیلیان به سرپرستی یوآو آلون از دانشگاه تل‌آویو، روستای فلسطینی الحدیثه را از زمان پایه‌گذاری در دورهٔ عثمانی تا تخلیهٔ آن در سال ۱۹۴۸ با بهره‌گیری از باستان‌شناسی، شهادت‌های شفاهی و اسناد تاریخی بررسی کرده‌است.[۲۱] این پروژه دومین پژوهش باستان‌شناختی اسرائیلی دربارهٔ یک روستای فلسطینی از دورهٔ مدرن است.[۲۱]
منابع
- ↑ Palmer, 1881, p. 229
- 1 2 Morris, 2004, p. xix, village #224.
- 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 29
- 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 66 بایگانی‌شده در ۲۰۱۶-۰۳-۰۳ توسط Wayback Machine
- ↑ Morris, 2004, p. xxi, settlement #88.
- 1 2 Khalidi, 1991, p. 381
- 1 2 Neubauer, 1868, pp. 85-86
- 1 2 Marom, Roy (2023). "Early-Ottoman Palestinian Toponymy: A Linguistic Analysis of the (Micro-)Toponyms in Haseki Sultan's Endowment Deed (1552)". Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins (in English). 139 (2).
- ↑ Marom, Roy (2022-11-01). "Jindās: A History of Lydda's Rural Hinterland in the 15th to the 20th Centuries CE". Lod, Lydda, Diospolis. 1: 14.
- ↑ Guérin, 1875, pp. 64-67, as given in Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 322
- ↑ Socin, 1879, p. 154
- ↑ Hartmann, 1883, p. 140, noted 26 houses
- ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 297
- ↑ Barron, 1923, Table VII, Sub-district of Ramleh, p. 22
- ↑ Mills, 1932, p. 20.
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 115
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 165
- ↑ الدباغ، مصطفی مراد (۱۹۷۲). بلادنا فلسطین.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris, 2004, p. 92
- ↑ Morris, 2004, p. 354
- 1 2 3 Ariel David (15 December 2025). "Unusual Bedfellows: The Israelis and Palestinians Working Together to Dig Up the Nakba". Haaretz.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-Haditha, Ramle». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «الحدیثة (الرملة)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- «Category:Al-Haditha, Ramle». ویکی‌انبار. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
کتاب‌شناسی
- Barron, J.B., ed. (1923). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922. Government of Palestine.
- Conder, C.R.; Kitchener, H.H. (1882). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. Vol. 2. London: Committee of the Palestine Exploration Fund.
- Department of Statistics (1945). Village Statistics, April, 1945. Government of Palestine.
- Guérin, V. (1875). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine (in French). Vol. 2: Samarie, pt. 2. Paris: L'Imprimerie Nationale.
- Hadawi, S. (1970). Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.
- Hartmann, M. (1883). "Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr 1288 der Flucht (1871)". Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. 6: 102–149.
- Khalidi, W. (1992). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948. Washington D.C.: Institute for Palestine Studies. ISBN 0-88728-224-5.
- Mills, E., ed. (1932). Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Jerusalem: Government of Palestine.
- Morris, B. (2004). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ISBN 0-521-00967-7.
- Neubauer, A. (1868). La géographie du Talmud (in French). Paris: Lévy.
- Palmer, E.H. (1881). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.
- Socin, A. (1879). "Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem". Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. 2: 135–163.
پیوند به بیرون
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
- مکانها در کتاب مقدس عبری
- شهرهای کنعانی