الدلهمیه

الدلهمیه
الدلهمیة
روستا
ریشه‌شناسی: از یک نام خانوادگی[۱]
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه نقشه‌های تاریخی ناحیه پیرامون الدلهمیه (دکمه‌ها را کلیک کنید)
الدلهمیه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده
الدلهمیه
الدلهمیه
مختصات: ۳۲°۳۹′۳۸″ شمالی ۳۵°۳۵′۵۲″ شرقی / ۳۲٫۶۶۰۵۶°شمالی ۳۵٫۵۹۷۷۸°شرقی / 32.66056; 35.59778
شبکه فلسطین۲۰۴/۲۳۰
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشبخش طبریه
تاریخ تخلیه جمعیت۱۵ آوریل ۱۹۴۸
مساحت
 • کل۲٬۸۵۲ دونوم (۲٫۸۵۲ کیلومتر مربع یا ۱٫۱۰۱ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۴۱۰[۲][۳]

الدلهمیه (الدلهمیة) روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش طبریه در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۱۵ آوریل ۱۹۴۸ در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین و در چارچوب عملیات گدعون از سکنه تخلیه شد. الدلهمیه در ۱۴ کیلومتری جنوب طبریه و در ساحل شمالی رود یرموک در مرز میان فلسطین تحت قیمومت و فراسوی اردن قرار داشت.

اقتصاد روستا بر کشاورزی استوار بود و ساکنان آن از خاک حاصلخیز زمین‌های پیرامون و آب رود اردن برای آبیاری بهره می‌گرفتند. در سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۱۰ نفر و مساحت کل زمین‌های آن ۲٬۸۵۲ دونم بود. پس از تخلیه، روستا به‌کلی ویران شد و در محل آن باغ موز متعلق به کیبوتص اشدوت یعقوب ایجاد گردید.

پیشینه

دوران عثمانی

نقشه ۱۸۵۸ از منطقه – مکان نشان‌داده‌شده به نام الدلهمیه، جایگاه کنونی اشدوت یعقوب است.

در سال ۱۸۳۸ ادوارد رابینسون در سفرهایش به این منطقه از وجود الدلهمیه آگاه شد؛ محل روستا در ساحل شرقی و نزدیک به نیم مایلی بالای دهانه رود یرموک گزارش شد.[۴]

در سال ۱۸۷۵ ویکتور گرن یادداشت کرد که خانه‌های روستا از خشت ساخته شده و بیشتر آن‌ها سقفی از کپرهای نیزار داشتند.[۵] در همان سال کلود رنیه کوندر آن را آبادی «فلاکت‌باری» از خشت خواند.[۶][۷] فهرست جمعیتی حدود سال ۱۸۸۷ جمعیت «الدلهمیه و عرب الحنادی» را نزدیک به ۶۵۰ نفر نشان می‌دهد که همگی مسلمان بودند.[۸]

در سال ۱۹۰۲ شهرک مناحمیا توسط صهیونیست‌ها در نزدیکی روستا بنیان نهاده شد، اما بر زمین‌های روستا ساخته نشد.[۹]

دوران قیمومت بریتانیا

ایستگاه قطار الدلهمیه در دهه ۱۹۳۰

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، جمعیت الدلهمیه ۳۵۲ نفر بود: ۳۴۹ مسلمان و ۳ یهودی.[۱۰] این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۲۴۰ نفر کاهش یافت: ۲۲۶ مسلمان، ۱ یهودی و ۱۳ مسیحی که در ۵۰ خانه زندگی می‌کردند.[۱۱]

اشدوت یعقوب در جنوب غربی و اشدوت یعقوب مئوحاد در غرب روستا در سال ۱۹۳۳ توسط صهیونیست‌ها بنیان نهاده شدند، اما هیچ‌کدام بر زمین‌های روستا ساخته نشدند.[۹]

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵/۱۹۴۴ جمعیت روستا ۴۱۰ نفر بود: ۳۹۰ مسلمان و ۲۰ مسیحی.[۲] مساحت کل زمین‌ها ۲٬۸۵۲ دونم بود.[۳] از این میان، عرب‌ها ۲۹ دونم را برای باغ‌ها و زمین‌های آبیاری‌شدنی و ۱٬۷۰۹ دونم را برای کشت غلات به کار می‌بردند.[۱۲] همچنین ۴۴۲ دونم غیرقابل کشت بود.[۱۳] ساکنان روستا در خانه‌هایی از گِل با سقف‌هایی از کاه و هیزم زندگی می‌کردند.[۱۴]

سال ۱۹۴۸ و پیامدهای آن

مورخان می‌گویند جزئیات تخلیه روستا روشن نیست، اما احتمال می‌دهند روستا در اواسط تا اواخر آوریل ۱۹۴۸ هنگام تصرف روستای همسایه سمخ به دست نیروهای صهیونیست افتاده باشد. این عملیات در چارچوب عملیات گدعون و به دست تیپ گولانی انجام شد.[۱۵] تا ۳ مه ۱۹۴۸ به صندوق ملی یهود گزارش شده بود که پیرامون دریاچه طبریه از سکنه عرب تخلیه شده‌است.[۱۶]

در سال ۱۹۹۲ ولید خالدی دربارهٔ وضعیت محل روستا نوشت: «روستا نابود شده‌است. بر زمین آن باغ موزی وجود دارد که به کیبوتص نزدیک اشدوت یعقوب تعلق دارد.»[۹]

شمار آوارگان این روستا تا سال ۱۹۹۸ به نزدیک ۲٬۹۲۱ نفر رسیده بود.[۱۷]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 160
  2. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 12
  3. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 72
  4. ↑ Robinson and Smith, 1841, vol. 3, p. 264
  5. ↑ Guérin, 1880, p. 284
  6. ↑ Conder, 1875, p. 74
  7. ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 90
  8. ↑ Schumacher, 1888, p. 186
  9. 1 2 3 Khalidi, 1992, p. 516
  10. ↑ Barron, 1923, Table XI, p. 39
  11. ↑ Mills, 1932, p. 83
  12. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 122
  13. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 172
  14. ↑ «الدلهمیّه». ذاکرات. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ «al-Dalhamiyya». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ «al-Dalhamiyya». Interactive Encyclopedia of the Palestine Question – palquest. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ «al-Dalhamiyya – الدلهمیة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Barron، J. B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Conder, C.R. (۱۸۷۵). «Lieut. Claude R. Conder's reports». Quarterly Statement – Palestine Exploration Fund. ۷ (۲): ۶۳–۸۹.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. صندوق اکتشاف فلسطین.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine, Department of Statistics. ۱۹۴۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Guérin، V. (۱۸۸۰). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. L'Imprimerie Nationale.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area Ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Centre.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E. H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. صندوق اکتشاف فلسطین.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. Crocker & Brewster.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Schumacher, G. (۱۸۸۸). «Population list of the Liwa of Akka». Quarterly Statement – Palestine Exploration Fund. ۲۰: ۱۶۹–۱۹۱.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

الگو:Palestinian Arab villages depopulated during the 1948 Palestine War