الساخنه
الساخنه
الساخنة | |
|---|---|
.jpg) نقشه دهه ۱۸۷۰ .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰.jpg) نقشه معاصر .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصرمجموعه نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون الساخنه (دکمه‌ها را فشار دهید) | |
  الساخنه موقعیت در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۲°۳۰′۵۹″ شمالی ۳۵°۲۷′۴۴″ شرقی / ۳۲٫۵۱۶۳۹°شمالی ۳۵٫۴۶۲۲۲°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۱۹۳/۲۱۳ |
| واحد سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| قضا | قضای بیسان |
| تاریخ تخلیه | نامعلوم، احتمالاً ۱۲ مه ۱۹۴۸ |
| مساحت | |
| • کل | ۱٬۰۸۸ دونوم (۱٫۰۸۸ کیلومتر مربع یا ۲۶۹ جریب فرنگی) |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۵۳۰ |
| سکونتگاه کنونی | نیر داوید |
الساخنه (الساخنة) روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای بیسان بود. این روستا در پنج کیلومتری باختر بیسان و در کنار رود جالود (در مسیر پیوستن آن به رود اردن) جای داشت. الساخنه در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و احتمالاً در ۱۲ مه ۱۹۴۸ به‌دست نیروهای دفاعی اسرائیل و در چارچوب عملیات گدعون از سکنه تهی شد.
روستای الساخنه در ارتفاعی نزدیک به ۹۰ متر زیر سطح دریا و بر دامنه لبه کوهستانی باختری دره اردن قرار داشت و بر غور بیسان در خاور مشرف بود. رود جالود از زمین‌های آن می‌گذشت. چشمه‌های فراوانی در این منطقه وجود داشت از جمله عین الساخنه و عین العاصی در خاور و عین زهره در شمال خاوری آن.
پیشینه
ساکنان الساخنه در آغاز بدونشین بودند و سکونتگاهشان نخست از چادرهای بدوی تشکیل شده بود. راه اصلی بیسان–عفوله از میان این سکونتگاه می‌گذشت.[۱]
بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، الساخنه ۷۸ خانه مسکونی و جمعیتی شامل ۳۷۲ مسلمان، یک مسیحی و یک یهودی داشت.[۲] در سال ۱۹۳۶ میلادی، کیبوتص تل اَمال (که بعدها به نیر داوید تغییر نام یافت) اندکی جنوبی‌تر از روستا بنیاد گذاشته شد.[۳]
بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، روستا و کیبوتص روی‌هم‌رفته ۵۳۰ مسلمان و ۲۹۰ یهودی داشتند.[۴] عرب‌ها در مجموع ۲۶۰ دونوم را به کشت غلات اختصاص داده بودند و ۸۲۸ دونوم آبیاری یا برای باغ‌کاری بهره‌گیری می‌شد.[۵] نیر داوید و الساخنه با هم ۳۴۰ دونوم زمین ساخته‌شده و غیرقابل کشت داشتند.[۶]
ساکنان روستا از عشایر قروط، مقبل الزبیدی و عرب الصقر بودند.[۷] در بیشتر زمین‌های الساخنه انگور و درختان میوه کشت می‌شد. زمین‌های زیر کشت بیشتر در شمال و شمال باختری متمرکز بودند و درختان خرما در خاور قرار داشتند. جنگل‌ها بخش گسترده‌ای از شمال باختری اراضی را می‌پوشاندند و باغ‌های سبزی و میوه در امتداد کرانه چپ رود جالود گسترده بودند.[۸]
روستا دارای تپه‌ها و بقایای باستان‌شناختی شامل ویرانه‌ها، پی‌بناها، ستون‌ها و کف‌های سنگفرش بود. در نزدیکی آن خرابه‌هایی چون تل تومس، تل الظهره بزرگ و تل الظهره کوچک قرار داشت.[۹]
تهی شدن از سکنه
الساخنه در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از ساکنانش تهی شد. بنی موریس تاریخ و علت دقیق تخلیه را «نامعلوم» ذکر کرده‌است.[۱۰] ولید خالدی تاریخ آن را احتمالاً ۱۲ مه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات گدعون می‌داند.[۳] جمعیت روستا در هنگام تخلیه در حدود ۶۱۵ تن بود.[۱۱] شمار آوارگان این روستا در سال ۱۹۹۸ نزدیک به ۳۷۷۶ تن برآورد شده‌است.[۱۲]
وضعیت کنونی
بر ویرانه‌های روستا، کیبوتص تل اَمال (نیر داوید) برپا شد.[۳] همچنین در محل روستا تفرجگاهی به نام «گان هَشلوشا» و مرکزی برای پرورش ماهی در خاور جایگاه الساخنه ساخته شد.[۱۳]
منابع
- ↑ «الساخنة (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine, Department of Statistics. ۱۹۴۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «الساخنة (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ دباغ، مصطفی (۱۹۷۴). بلادنا فلسطین. بیروت.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «الساخنة (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. انتشارات دانشگاه کمبریج. شابک ۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «الساخنة». ذاکرات. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «الساخنة». ذاکرات. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ دباغ، مصطفی (۱۹۷۴). بلادنا فلسطین، ج۶، ق۲. بیروت.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-Sakhina». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «الساخنة». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Category:Al-Sakhina». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای commons، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- به الساخنه خوش آمدید
- الساخنه در ذاکرات
- الساخنه در مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین