الشونه

الشونه
الشونة
روستا
ریشه‌شناسی: Kŭlảt esh Shûneh، قلعه انبار غله[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون الشونه (دکمه‌ها را بزنید)
مختصات: ۳۲°۵۴′۳۰″ شمالی ۳۵°۲۹′۱۳″ شرقی / ۳۲٫۹۰۸۳۳°شمالی ۳۵٫۴۸۶۹۴°شرقی / 32.90833; 35.48694
شبکه فلسطین۱۹۵/۲۵۷
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشبخش صفد
تاریخ تخلیه۳۰ آوریل ۱۹۴۸[۲]
مساحت
 • کل۳٬۶۶۰ دونوم (۳٫۶۶ کیلومتر مربع یا ۱٫۴۱ مایل مربع)
جمعیت
 (1945[۳])
 • کل۱۷۰[۴][۳]

الشونه (الشونة) روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش صفد در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۶ کیلومتری جنوب شهر صفد و مشرف بر دره ژرف وادی العامود قرار داشت. نام آن به معنای «انبار غله» است.

الشونه در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در سرزمین قیمومتی فلسطین در ۳۰ آوریل ۱۹۴۸ از سوی گردان نخست پالماخ در چارچوب عملیات یفتاح پاکسازی قومی و تخلیه شد. جمعیت روستا در سال ۱۹۴۵ نزدیک به ۱۷۰ تن بود و همگی مسلمان بودند. امروزه محوطه‌ای که روستا بر آن بنا شده بود به پناهگاه حیات وحش ناحال عمود تبدیل شده‌است.

پیشینه

ویکتور گِرَن در سال ۱۸۷۵ این مکان را چنین توصیف کرد: «ساختمانی از سنگ آهک سفید آمیخته با سنگ‌های بازالت سیاه که به‌صورت ردیف‌های متناوب چیده شده‌اند. هرچند این شیوه در ساخت‌وسازهای جدید عربی رایج است، می‌توان نشان داد که ریشه‌ای کهن دارد و بنابراین بنا ممکن است قدیمی باشد. پیرامون آن بقایای یک آبادی ویران دیده می‌شود.»[۵]

در سال ۱۸۸۱ در بررسی فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، دربارهٔ «قلعة الشونه» (Kŭlảt esh Shûneh) آمده‌است: «ساختمانی نوساز عربی از سنگ بازالتی؛ احتمالاً به‌عنوان انبار غله به کار می‌رفته، چنان‌که نامش نیز نشان می‌دهد.»[۶]

موقعیت جغرافیایی

روستای الشونه در نقطه‌ای قرار داشت که چند دره کوچک به هم می‌پیوستند و مجرای واحدی به نام وادی العامود را شکل می‌دادند. این وادی از بلندی‌های صفد سرچشمه می‌گرفت و به دریاچه طبریه می‌ریخت.[۷] ارتفاع روستا ۵۰ متر بالاتر از سطح دریا بود و تپه‌هایی آن را از همه سو جز سمت جنوب غربی فراگرفته بودند.[۷]

از روستاهای همجوار الشونه می‌توان القدیریه، یاقوق، فراضیه، الظاهریه التحتا، خربة الحقاب و عکبره را نام برد.[۷] شبکه‌ای از راه‌های خاکی از الشونه منشعب می‌شد و آن را به روستاها و خرابه‌های اطراف پیوند می‌داد و یکی از این راه‌ها الشونه را به یاقوق متصل می‌کرد.[۷]

خانه‌های روستا از خشت و سنگ ساخته شده بود و نقشه کالبدی آن شکلی دایره‌ای داشت. صخره‌های صعب‌العبور در سمت شرقی و جنوب‌شرقی روستا باعث شده بود که ساختمان‌ها در جهت غربی و در دامنه بلندی‌ها گسترش یابند.[۷]

دوره قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، جمعیت الشونه ۸۳ تن گزارش شد که همگی مسلمان بودند.[۸] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۳۳۷ تن افزایش یافت که باز هم همگی مسلمان بودند و در ۶۵ خانه زندگی می‌کردند.[۹]

بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۱۷۰ تن (همگی مسلمان) بود.[۴] مساحت کل زمین‌های روستا ۳٬۶۶۰ دونم بود.[۳] از این میان ۹۹۵ دونم به کشت غلات اختصاص داشت[۱۰] و ۲٬۴۸۱ دونم زمین غیرقابل کشت بود.[۱۱] باغ‌های میوه بر دامنه‌های کوهستانی غرب و شمال روستا پراکنده بودند.[۷]

مالکیت زمین

تا سال ۱۹۴۵ فلسطینیان ۳٬۴۷۶ دونم از زمین‌های روستا را در مالکیت داشتند و ۱۸۴ دونم نیز زمین مشاع بود. هیچ بخشی از زمین‌های روستا به صهیونیست‌ها واگذار نشده بود.[۱۲]

زیرساخت‌ها

روستا دارای مسجد، مدرسه و چند دکان بود.[۷] چشمه‌ای در جنوب روستا آب مورد نیاز ساکنان را تأمین می‌کرد. همچنین در بخش غربی روستا چند آب‌انبار برای گردآوری آب باران ساخته شده بود.[۷]

۱۹۴۸ و تخلیه روستا

تاریخ دقیق سقوط الشونه مشخص نیست، اما با توجه به موقعیت جغرافیایی آن، بر این گمانند که در چارچوب حمله نیروی پالماخ در نبرد موسوم به عملیات یفتاح و به دست گردان نخست آن اشغال شده باشد.[۱۳] احتمال می‌رود ورود به روستا در اواخر آوریل تا اوایل مه ۱۹۴۸ رخ داده باشد، هم‌زمان با تخلیه روستاهای مجاور در آماده‌سازی برای حمله به صفد.[۱۳] بنی موریس، مورخ اسرائیلی، هم تاریخ و هم علت تخلیه را «نامعلوم» ذکر کرده‌است.[۲]

روستا در زمان حاضر

تپه‌ای که روستا بر آن بنا شده بود اکنون حصارکشی شده و دیوارهای سنگی فروریخته خانه‌های ویران‌شده بر آن دیده می‌شود.[۱۳] در وادی العمود دو خانه سنگی با درها و پنجره‌های قوسی‌شکل باقی مانده که تقریباً سالم‌اند هرچند متروک‌اند.[۱۳] زمین‌های پیرامون روستا به محمیه طبیعی ناحال عمود تبدیل شده که به‌عنوان پناهگاه حیات وحش و چراگاه نیز به کار می‌رود.[۱۳] هیچ شهرکی بر زمین این روستا بنا نشده‌است.[۱۳]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 130
  2. 1 2 Morris, 2004, p. xvii, village #72.
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 71 بایگانی‌شده در ۲۰۱۱-۰۶-۰۴ توسط Wayback Machine
  4. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 11
  5. ↑ Guérin, 1880, p. 353; as given in Conder and Kitchener, 1881, SWP I, p. 412
  6. ↑ Conder and Kitchener, 1881, SWP I, p. 412
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 «الشونة (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Barron, 1923, Table XI, Sub-district of Safad, p. 41
  9. ↑ Mills, 1932, p. 111
  10. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 121 بایگانی‌شده در ۲۰۱۸-۰۹-۲۶ توسط Wayback Machine
  11. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 171 بایگانی‌شده در ۲۰۱۸-۰۹-۲۶ توسط Wayback Machine
  12. ↑ «al-Shuna - الشونة - صفد - فلسطین فی الذاکرة». palestineremembered.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. 1 2 3 4 5 6 «الشونة». ذاکرات. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Barron، J. B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Conder، C. R. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۱. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Guérin، V. (۱۸۸۰). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. ج. ۳: Galilee, pt. ۱. L'Imprimerie Nationale.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E. H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.