العباسیه
العباسیه
العبّاسیّة/الیهودیة al-Abbasiya, al-Yahudiya, Yehudiya | |
|---|---|
 | |
.jpg) نقشه دهه ۱۸۷۰ .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰.jpg) نقشه معاصر .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصرمجموعهای از نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون العباسیه (دکمه‌ها را بزنید) | |
  العباسیه جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۲°۰۱′۵۳″ شمالی ۳۴°۵۳′۲۵″ شرقی / ۳۲٫۰۳۱۳۹°شمالی ۳۴٫۸۹۰۲۸°شرقی | |
| شبکه مختصات فلسطین | ۱۳۹/۱۵۹ |
| واحد سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| زیربخش | یافا |
| تاریخ تخلیه جمعیت | ۴ مه ۱۹۴۸ |
| مساحت | |
| • کل | ۲۰٬۵۴۰ دونوم (۲۰٫۵۴ کیلومتر مربع یا ۷٫۹۳ مایل مربع) |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۵۸۰۰ |
| علت تخلیه جمعیت | حمله نظامی نیروهای یه‌شو |
| شهرک‌های کنونی | یهود، ماگشیمیم، گنه یهودا، گنه تیکوا و ساویون |
العباسیه (العبّاسیّة)، که پیش‌تر الیهودیه (الیهودیة) نامیده می‌شد، روستایی عرب فلسطینی در زیربخش یافا بود. این روستا در ۱۳ کیلومتری شرق یافا قرار داشت و در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین چندین بار مورد حمله قرار گرفت و سرانجام ساکنان آن آواره شدند. بخشی از بازمانده‌های روستا امروزه در مرکز شهر یهود در اسرائیل دیده می‌شود.
العباسیه مساحتی برابر با ۲۰٬۵۴۰ دونوم (۲۰٫۵ کیلومتر مربع) داشت و در جلگه ساحلی و در ارتفاع ۵۰ متری از سطح دریا ساخته شده بود. با شبکه جاده‌ای به یافا، لُد و رمله مرتبط بود و راه‌آهن یافا–اورشلیم از جنوب آن می‌گذشت. میان سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۴ شهرک‌های اسرائیلی یهود، ماگشیمیم، گنه یهودا، گنه تیکوا و ساویون بر زمین‌های العباسیه بنا شدند.
نام روستا
نام قدیمی روستا «الیهودیه» بود که گمان می‌رود از نام شهر کتاب‌مقدسی «یهود» گرفته شده باشد. این شهر در کتاب یوشع (۱۹:۴۵) به‌عنوان بخشی از سرزمین قبیله دان ذکر شده و رومیان آن را «ایودائا» می‌نامیدند.[۱][۲] در سال ۱۹۳۲ روستا به‌طور رسمی به «العباسیه» تغییر نام داد زیرا ساکنان نمی‌خواستند نام آبادی‌شان با یهودیان پیوند داشته باشد. نام جدید عمدتاً به پاس شیخی به نام عباس که در روستا دفن شده بود برگزیده شد و همچنین به خلافت عباسی اشاره داشت.[۳]
روشل ای. دیویس خاطرنشان کرده‌است که نام «الیهودیه» نزدیک به سه هزار سال قدمت داشت و ۱۸ تا ۱۹ سده بدون هیچ اعتراضی پذیرفته شده بود. او تغییر نام را ناشی از رشد صهیونیسم و استعمار بریتانیا (از ۱۹۱۷ به بعد) دانسته و نوشته‌است که ادعاهای صهیونیستی «حقوق ملی فلسطینیان بر سرزمین‌شان را نفی می‌کرد و ادامه کاربرد نام الیهودیه را برای عرب‌های فلسطینی دشوار می‌ساخت.» انتخاب نام العباسیه نوعی بازتعریف هویتی بود که هم به وطن کوچک (آرامگاه شیخ الفضل بن عباس، پسرعموی پیامبر اسلام) و هم به جهان عربی–اسلامی (خلافت عباسی) ارجاع می‌داد.[۴] با وجود تغییر نام رسمی، ساکنان در مکاتبات خود با مقامات بریتانیایی همچنان از نام «الیهودیه» بهره می‌بردند.[۴]
پیشینه
دوره عثمانی
در سال ۱۵۹۶ نام «یهودیه» در دفترهای مالیاتی عثمانی ثبت شده و به ناحیه رمله از لوای غزه تعلق داشت. جمعیت آن ۱۲۶ خانوار مسلمان بود و از گندم، جو، محصولات تابستانی یا درختان میوه، کنجد و بز یا کندوی عسل مالیات می‌پرداختند.[۵]
در سال ۱۸۳۸ این آبادی با نام «الیهودیه» به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین وابسته به منطقه اداری لُد شناخته شد.[۶][۷]
ویکتور گِرَن، اکتشافگر فرانسوی، در ۱۸۶۳ از این روستا دیدن کرد و جمعیت آن را بیش از هزار نفر برآورد کرد. خانه‌ها از خشت ساخته شده بودند و چندتایی سقف برگ خرما داشتند. نزدیک یک ناوره یک گور سنگی باستانی دید که به‌عنوان آبشخور به کار می‌رفت.[۸]
فهرست روستاهای عثمانی در حدود ۱۸۷۰ جمعیت «الجهودیه» را ۸۳۵ نفر (تنها مردان) در ۲۴۶ خانه ثبت کرده‌است.[۹][۱۰]
در ۱۸۸۲ پیمایش فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین این مکان را «روستایی بزرگ از گِل، با آب‌انبار و احاطه‌شده از نخل» توصیف کرد.[۱۱] آنان همچنین مخزن آب ویرانه‌ای (بِرکه) را در جنوب روستا یادداشت کردند.[۱۲] روستا دو مسجد داشت: مسجد قدیمی با مناره‌ای ۲۱ متری در مرکز روستا و مسجدی کوچک‌تر در شمال‌غرب آن.[۱۳]
دوره قیمومت بریتانیا
پس از جنگ جهانی اول و نبرد سینا و فلسطین (۱۹۱۵–۱۹۱۸)، بریتانیا فلسطین را تصرف کرد. منطقه العباسیه در اواخر ۱۹۱۷ به دست بریتانیا افتاد.[۱۳]
در سال ۱۹۱۹ یک مدرسه ابتدایی پسرانه در روستا تأسیس شد.[۱۳] در دهه‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۰ شرکت اتوبوسرانی سلمه روستا را به یافا، رمله و لُد متصل می‌کرد.[۱۴]
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین جمعیت «یهودیه» ۲٬۴۳۷ نفر بود که همگی مسلمان بودند.[۱۵] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت به ۳٬۲۵۸ نفر رسید: ۳٬۲۵۳ مسلمان و ۵ مسیحی در ۷۷۲ خانه.[۱۶]
در سال ۱۹۴۱ مدرسه ابتدایی توسعه یافت و کلاس‌های دوره متوسطه و آموزش حرفه‌ای کشاورزی با ۲۷ دونوم زمین افزوده شد؛ در آن زمان ۱۴ معلم و ۲۹۳ دانش‌آموز داشت.[۱۳] در ۱۹۴۳ یک مدرسه ابتدایی دخترانه با ۱۰۱ دانش‌آموز گشایش یافت.[۱۳] همچنین باشگاه اجتماعی–فرهنگی «النادی العباسی» با کتابخانه و تیم فوتبال پایه‌گذاری شد.[۱۳]
بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵ جمعیت به ۵٬۸۰۰ نفر افزایش یافته بود: ۵٬۶۳۰ مسلمان، ۱۵۰ یهودی و ۲۰ مسیحی، با مساحت کل ۲۰٬۵۴۰ دونوم.[۱۷][۱۸] از این مساحت ۴٬۰۹۹ دونوم به کشت مرکبات و موز، ۱٬۰۱۹ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۴٬۴۶۵ دونوم به غلات و ۱۰۱ دونوم به بافت مسکونی اختصاص داشت.[۱۹][۲۰] مالکیت زمین‌ها میان ۱۷٬۴۹۹ دونوم متعلق به عرب‌ها، ۱٬۱۳۵ دونوم متعلق به یهودیان و ۱٬۹۰۶ دونوم زمین‌های دولتی تقسیم شده بود.[۱۳]
جنگ ۱۹۴۸ و تخلیه جمعیت
در ۱۳ دسامبر ۱۹۴۷ بیست‌وچهار مرد مسلح از سازمان شبه‌نظامی راست افراطی ایرگون از شهر یهودی‌نشین پتاح تیکوا به روستا حمله کردند. مهاجمان لباس‌های خاکی بر تن داشتند و سوار بر چهار خودرو وارد روستا شدند. یک گروه به روستاییان در یک قهوه‌خانه تیراندازی کرد و گروه دیگر بمب و نارنجک در خانه‌ها کار گذاشت. هفت عرب کشته شدند (از جمله دو زن و دو کودک زیر پنج سال) و هفت تن دیگر به‌شدت زخمی شدند. مهاجمان همچنین به یک خودرو زرهی پلیس بریتانیا شلیک کردند.[۲۱][۲۲]
در ۲۴ فوریه ۱۹۴۸ حمله دیگری صورت گرفت که مهاجمان از خودروی «پلیس شهرک‌نشینی یهودی» بهره بردند و با پرتاب نارنجک دو نفر را کشتند.[۱۳]
عملیات حامتس در اواخر آوریل ۱۹۴۸ با هدف تصرف و تخلیه روستاهای عرب پیرامون یافا آغاز شد. ایرگون در شب ۳ تا ۴ مه العباسیه را گرفت و پنج هفته در اختیار داشت و احتمالاً ساکنان را در همین دوره بیرون راند. در ۱۱ ژوئن ضدحمله عربی روستا را بازپس گرفت اما درگیری‌ها ادامه یافت. در ۱۰ ژوئیه نیروهای اسرائیلی بار دیگر روستا را تصرف کردند.[۱۳]
در ۱۳ سپتامبر ۱۹۴۸ داوید بن گوریون خواستار ویرانی العباسیه و چند روستای فلسطینی دیگر شد که ساکنان‌شان پیش‌تر آواره شده بودند.[۲۳]
میان ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۴ شهرک‌های اسرائیلی یهود، ماگشیمیم، گنه یهودا، گنه تیکوا و ساویون بر زمین‌های العباسیه برپا شدند.[۲۴] فرودگاه بن‌گوریون نیز بر بخشی از زمین‌های روستا گسترش یافت.[۱۳]
بازمانده‌های روستا
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شده‌است:
مسجد اصلی و مقام النبی هُدی (یهودا) هنوز برپاست. مسجد متروک و ترک‌خورده‌است؛ مقام از سنگ ساخته شده و گنبدی بر فراز آن قرار دارد. یک قهوه‌خانه اسرائیلی به نام «تهر» در ابتدای خیابانی است که «زقاق الرمل» (کوچه شنی) نامیده می‌شد. چند خانه باقی مانده که ساکنان یهودی یهود در آن‌ها سکونت دارند یا به مصارف دیگر درآمده‌اند… زمین‌های پیرامون تنها بخشی ساخت‌وساز شده و بقیه رها و پوشیده از درختان کاج و کنار است.[۲۴]
مناره مسجد قدیمی توسط اسرائیل به بنای یادبود جنگ ۱۹۴۸ تبدیل شده‌است.[۲۵]
آوارگان
ساکنان آواره العباسیه به اردوگاه‌های آوارگان از جمله اردوگاه جلزون، عقبه جبر و بلاطه و دیگر نقاط پناه بردند.[۲۶]
شخصیت‌های برجسته
منابع
- ↑ Khalidi, 1992, p. 232
- ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 219
- ↑ Benvenisti, 2001, p. 276
- 1 2 Rochelle A. Davis, Palestinian Village Histories, Stanford University Press, 2011, pp. 179–181
- ↑ Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 155
- ↑ Robinson and Smith, 1841, vol. 3, p. 45
- ↑ Robinson and Smith, 1841, vol 3, Appendix 2, p. 121
- ↑ Guérin, 1868, pp. 321–322
- ↑ Socin, 1879, p. 155
- ↑ Hartmann, 1883, p. 138
- ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 258
- ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 278
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 «al-'Abbasiyya». Interactive Encyclopedia of the Palestine Question. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ R. A. Davis, 2011, p. 39
- ↑ Barron, 1923, Table VII, Sub-district of Jaffa, p. 20
- ↑ Mills, 1932, p. 16
- ↑ Department of Statistics, 1945, p. 28
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 53
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 97
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 147
- ↑ Irgun Attacks in Palestine: 21 Arabs, 3 Jews Are Slain, NY Times, December 14, 1947
- ↑ Haganah kills 10 in raid on Arabs, NY Times, December 20, 1947
- ↑ Sa'di and Abu-Lughod, 2007, p. 37
- 1 2 Khalidi, 1992, p. 235
- ↑ R. A. Davis, 2011, p. 153
- ↑ «مخیم عقبة جبر». آنروا. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Biography of Sharif El-Musa». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «العباسیة (فلسطین)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-'Abbasiyya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-'Abbasiyya». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «العباسیة (فلسطین)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
کتاب‌شناسی
- Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Benvenisti، M. (۲۰۰۱). Sacred Landscape: The Buried History of the Holy Land Since ۱۹۴۸. University of California Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۰-۲۳۴۲۲-۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Hütteroth، W. -D. (۱۹۷۷). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late ۱۶th Century. Erlanger Geographische Arbeiten.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Sa'di، A.H. (۲۰۰۷). Nakba: Palestine, ۱۹۴۸, and the Claims of Memory. Columbia University Press. شابک ۹۷۸-۰-۲۳۱-۱۳۵۷۹-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Davis، Rochelle A. (۲۰۱۱). Palestinian Village Histories: Geographies of the Displaced. Stanford University Press. شابک ۹۷۸-۰-۸۰۴۷-۷۳۱۳-۰.
{{cite book}}: مقدار|شابک=را بررسی کنید: جمع‌آزما (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
پیوند به بیرون
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین