المخیزن

المخیزن
المخیزن
ریشه‌شناسی: خربه المخیزن، ویرانه‌های انبارها[۱]
المخیزن در قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده
المخیزن
المخیزن
مختصات: ۳۱°۴۸′۱۲″ شمالی ۳۴°۴۸′۴۰″ شرقی / ۳۱٫۸۰۳۳۳°شمالی ۳۴٫۸۱۱۱۱°شرقی / 31.80333; 34.81111
شبکه فلسطین۱۳۲/۱۳۴
واحد جغرافیایی‌سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشبخش رمله
تاریخ تخلیه۲۰ آوریل ۱۹۴۸[۲]
مساحت
 • کل۱۰٬۹۴۲ دونوم (۱۰٫۹۴۲ کیلومتر مربع یا ۴٫۲۲۵ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۳۱۰[۴][۳]
علت تخلیهحمله نظامی نیروهای یه‌شو
شهرک‌های کنونیحفیتس حییم،[۵] رفادیم،[۵] یاد بنیامین،[۵] بیت حلقیا[۵]

المخیزن (المخیزن) روستایی فلسطینی در بخش رمله بود که در جریان نکبت در ۲۰ آوریل ۱۹۴۸ به‌دست تیپ گیواتی در چارچوب عملیات هارئل پاک‌سازی قومی شد. این روستا در حدود ۱۰ کیلومتری جنوب غربی رمله قرار داشت.

نام روستا شکل تصغیری از واژه عربی «مخزن» (انبار) است و به انبارهای غلاتی اشاره دارد که طایفه عرب الوحیدات در این محل برپا کرده بودند. روستا روی زمینی هموار در جلگه ساحلی جنوبی و در ارتفاع نزدیک به ۷۵ متر از سطح دریا واقع بود. جمعیت آن بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ برابر ۳۱۰ نفر (۲۰۰ مسلمان و ۱۱۰ یهودی) بود و مساحت کل زمین‌های آن ۱۰٬۹۴۲ دونوم را دربرمی‌گرفت.

پیشینه

المخیزن زیستگاهی بادیه‌نشین بود که در سده نوزدهم میلادی پدید آمد.[۶] در دوره عثمانی طایفه‌ای کوچ‌نشین به نام عرب الوحیدات (عرب الوحیدات) در آن ساکن بودند. این مردمان کوچ‌نشین برای گذران زندگی به دامداری، ترابری و کشاورزی ساده وابسته بودند. شیوه زندگی سیّار و دارایی اندکشان سبب شده که آثار اندکی از آنها در اسناد باستان‌شناسی بر جای مانده باشد.[۷]

در سال ۱۸۳۸ میلادی، ادوارد رابینسون از المخیزن به‌عنوان روستایی مسلمان در ناحیه غزه یاد کرده‌است.[۸]

از المخیزن به‌عنوان جنوبی‌ترین نقطه‌ای که طایفه آواره الوحیدی پس از کارزارهای آرام‌سازی نیمه سده نوزدهم به‌دست فلاحین بنی‌مالک و ابو غوش بدان رسیدند یاد شده‌است. این کارزارها نشانه تثبیت مرز غربی اورشلیم و بازگشت کشاورزی یکجانشینی به منطقه بود.[۹]

در سال ۱۸۸۲ در بررسی فلسطین غربی متعلق به صندوق اکتشاف فلسطین دربارهٔ خربه المخیزن چنین آمده‌است: «یک چاه بزرگ و یک برکه (حوض مصنوعی) سنگی، چند آب‌انبار ویران و پاره‌ای سنگ‌های پراکنده.»[۱۰]

جایگاه روستا

یک راه خاکی به درازای ۳ کیلومتر المخیزن را به جاده اصلی آسفالته اورشلیم–غزه پیوند می‌داد. همچنین راه‌های خاکی دیگری این روستا را به روستاهای شحمه، قطره، ام کلخه، الخیمه و المسمیه متصل می‌کرد.[۱۱] روستا در بخش شرقی خود به یکی از شاخه‌های وادی الصرار نزدیک بود.[۱۲]

دوره قیمومت بریتانیا

بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا انجام دادند، المخیزن ۷۹ ساکن مسلمان در مجموع ۱۹ خانه داشت.[۱۳]

در سال ۱۹۴۴ شهرک حفیتس حییم بر زمین‌هایی ساخته شد که به‌طور سنتی متعلق به روستا شمرده می‌شد.[۵]

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۰۰ مسلمان و ۱۱۰ یهودی بود[۴] و مساحت زمین‌هایش ۱۰٬۹۴۲ دونوم را دربرمی‌گرفت.[۳] از این مقدار، فلسطینیان ۱۰٬۹۳۶ دونوم را برای کشت غلات بهره‌گیری می‌کردند[۱۴] و ۶ دونوم به‌عنوان زمین غیرقابل کشت طبقه‌بندی شده بود.[۱۵]

المخیزن در نقشه ۱:۲۰٬۰۰۰ سال ۱۹۳۰
المخیزن در نقشه ۱:۲۵۰٬۰۰۰ سال ۱۹۴۵

رویدادهای ۱۹۴۸ و پیامدها

المخیزن در ۲۰ آوریل ۱۹۴۸ در پی حمله نظامی نیروهای اسرائیلی پاک‌سازی قومی شد.[۲] مورخ اسرائیلی بنی موریس تاریخ اشغال روستا را ۲۰ آوریل ۱۹۴۸ ذکر کرده و آن را در چارچوب عملیات هارئل دانسته‌است. گرچه المخیزن چند کیلومتر از بیشتر روستاهای منطقه اشغال‌شده فاصله داشت، احتمالاً برای تسلط بر جاده ارتباطی اورشلیم به ساحل تصرف شده‌است. به گفته موریس، روستاهای گذرگاه بنا بر تصمیمی مبنی بر تخریب روستاهای واقع در مناطق راهبردی یا در مسیر جاده‌های حیاتی ویران شدند؛ صرف‌نظر از اینکه در برابر حمله هاگانا مقاومت کرده باشند یا نه.[۱۶]

پس از تخلیه، شهرک‌های رفادیم (۱۹۴۸)، یاد بنیامین (۱۹۴۹) و بیت حلقیا (۱۹۵۳) بر زمین‌های روستا ساخته شدند.[۵][۱۷]

وضعیت کنونی

در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شده‌است: «روستا به‌طور کامل با خاک یکسان شده و تنها زمین‌های هموار کشاورزی دیده می‌شود. تلی از سنگ و آوار به بلندای نزدیک به ۲٫۵ متر در لبه جنوبی محل وجود دارد. باغ پرتقالی در کنار این تل در لبه جنوبی کاشته شده‌است.»[۱۸]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 270
  2. 1 2 Morris, 2004, p. xix, village #263. Also gives cause of depopulation.
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 67
  4. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 30
  5. 1 2 3 4 5 6 Khalidi, 1992, p. 398
  6. ↑ Grossman, D. (1986). "Oscillations in the Rural Settlement of Samaria and Judaea in the Ottoman Period". in Shomron studies. Dar, S. , Safrai, S. , (eds). Tel Aviv: Hakibbutz Hameuchad Publishing House. p. 379
  7. ↑ Marom, Roy; Fantalkin, Alexander (۲۰۲۵). «Vines Among the dunes: sand/dune agriculture in Rimāl Isdūd/Ashdod-Yam during the Late Ottoman and British Mandate periods». Contemporary Levant: ۷.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  8. ↑ Robinson and Smith, 1841, vol 3, Appendix 2, p. 118
  9. ↑ Orit Peleg-Barkat, Roy Marom, Gregg E. Gardner, Michael Chernin, and Saleh Kharanbeh, "Rural adaptation and settlement change in the late Islamic Jabal al-Khalīl (Judean Foothills)," Journal of Historical Geography 90 (2025): 87–98.
  10. ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 425
  11. ↑ «المخیزن (قریه)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ «المخیزن (قریه)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۴ سپتامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ Mills, 1932, p. 21
  14. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 116
  15. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 166
  16. ↑ «نبذه تاریخیه عن المخیزن». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۴ سپتامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ «المخیزن (قریه)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ Khalidi, 1992, pp. 398–399

کتاب‌شناسی

  • Conder، C.R.؛ Kitchener، H.H. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Department of Statistics (۱۹۴۵). Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Mills, E. (ed.) (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. {{cite book}}: |نویسنده= نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Robinson، E.؛ Smith، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. ج. ۳. Crocker & Brewster.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون