المرصص

المرصص
المرصص
ریشه‌شناسی: محل آوار و سنگ‌ریزه[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون المرصص (دکمه‌ها را بزنید)
مختصات: ۳۲°۳۳′۳۸″ شمالی ۳۵°۲۸′۲۵″ شرقی / ۳۲٫۵۶۰۵۶°شمالی ۳۵٫۴۷۳۶۱°شرقی / 32.56056; 35.47361
شبکه فلسطین۱۹۵/۲۱۸
واحد سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
قضابیسان
تاریخ تخلیه جمعیت۱۶ مه ۱۹۴۸[۲]
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۴۶۰[۳][۴]
علت تخلیهتأثیرپذیری از سقوط شهر همجوار

المرصص (المرصص) روستایی فلسطینی عرب‌نشین در قضای بیسان بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۶ مه ۱۹۴۸ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل تخلیه و ویران شد. این روستا در شمال شهر بیسان و در فاصلهٔ نزدیک به ۷ کیلومتری آن قرار داشت و ۱۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع داشت.

المرصص از نظر جغرافیایی میان وادی العشه در شمال و وادی جالود واقع بود. مساحت کل زمین‌های روستا ۱۴٬۴۷۷ دونوم بود و جمعیت آن در سال ۱۹۴۵ به ۴۶۰ نفر می‌رسید. حملهٔ نظامی به این روستا در چارچوب عملیات گیدئون صورت گرفت و ساکنان آن پیش از ورود نیروهای اسرائیلی روستا را ترک کرده بودند.

پیشینه

دوران عثمانی

در سال ۱۵۹۶ میلادی المرصص مزرعه‌ای بود که به مقامات امپراتوری عثمانی مالیات می‌پرداخت.[۵]

یوهان لودویگ بورکارت در سفرنامهٔ خود در اوایل سدهٔ نوزدهم میلادی از عبور از این روستا یاد کرده و آن را Meraszrasz نامیده‌است.[۶]

در سال ۱۸۳۸ از این روستا با نام el-Murussus به عنوان بخشی از ناحیهٔ جنین یاد شده‌است.[۷][۸]

در سال‌های ۱۲۸۸ هجری قمری (۱۸۷۰/۱۸۷۱ میلادی) سرشماری عثمانی این روستا را در ناحیهٔ شفا الشمالی ثبت کرد.[۹]

در سال ۱۸۸۲ در پیمایش فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، روستا چنین توصیف شده‌است: «روستایی کوچک بر زمین مرتفع که به‌طور کامل از گِل ساخته شده و در میان زمین‌های شخم‌خورده قرار دارد. آب روستا ظاهراً از درّه‌ای در پایین (وادی یبلا) تأمین می‌شود.»[۱۰]

دوران قیمومت بریتانیا

بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، جمعیت المرصص ۳۱۹ نفر و همگی مسلمان بودند.[۱۱] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۳۸۱ نفر افزایش یافت که ۳۷۵ تن مسلمان و ۶ تن مسیحی بودند و در مجموع ۸۹ خانه داشتند.[۱۲]

بر اساس آمار روستایی ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۶۰ نفر بود؛ ۴۵۰ مسلمان و ۱۰ مسیحی.[۳] مساحت کل زمین‌های روستا ۱۴٬۴۷۷ دونوم بود.[۴] از این میزان، ۱۶ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبیاری‌شدنی، ۹٬۸۹۷ دونوم به کشت غلات و ۱۶ دونوم به بافت ساخته‌شده (شهری) اختصاص داشت.[۱۳][۱۴]

جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن

در ۶ ژوئن ۱۹۴۸ یک دسته از تیپ زرهی باراک ارتش اسرائیل به روستاهای دنا، البیره، کفرا، یبلا، جبول و المرصص یورش برد. شیوهٔ حمله بدین صورت بود که نخست «چند گلولهٔ خمپارهٔ دو اینچی به مرکز روستا» شلیک می‌کردند و سپس وارد می‌شدند. هنگام ورود به المرصص روستا خالی از سکنه یافت شد.[۱۵] ویرانی المرصص بعدها از سوی یکی از رهبران کهنه‌کار محلی اسرائیلی مورد انتقاد قرار گرفت؛ وی بر این باور بود که روستاییان حاضر به همکاری با یه‌شو بودند و «بخشی از زمین‌های خود را برای شهرک‌های ما اختصاص می‌دادند».[۱۶]

در ژوئیه ۱۹۴۸ کیبوتص بیت‌هشیتا ۵٬۴۰۰ دونوم از زمین‌های روستاهای تازه‌تخلیه‌شدهٔ فلسطینی یبلا و المرصص را تصرف کرد.[۱۷]

روستا در زمان حاضر

شهرک سدی ناحوم، ۲۰۱۴

در سال ۱۹۹۲ محل روستا چنین توصیف شد: «محل روستا بخشی از منطقهٔ کشاورزی‌ای است که شهرک‌های سدی ناحوم و بیت‌هشیتا از آن بهره‌برداری می‌کنند. تنها سازه‌های باقی‌مانده در منطقه تیرهای تلفن و کلبه‌ای کوچک است. تلّ کوچکی در محل روستا که زمین‌های شخم‌خورده آن را دربرگرفته‌اند، پوشیده از آوار است.»[۱۸]

بر پایهٔ منابع عربی، هیچ شهرک اسرائیلی مستقیماً بر زمین‌های روستا بنا نشده‌است. شهرک سدی ناحوم در سال ۱۹۳۷ در فاصلهٔ نزدیک به ۳ کیلومتری جنوب محل روستا بر زمین‌هایی متعلق به شهر بیسان و شهرک بیت‌هشیتا نیز در سال ۱۹۳۵ بر زمین‌های خریداری‌شده از روستای شطه در نزدیک به ۴ کیلومتری جنوب غربی محل روستا تأسیس شدند.[۱۹]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 166
  2. ↑ Morris, 2004, p. xvii, village #117.
  3. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 6
  4. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 43
  5. ↑ الباخت و الحمود (۱۹۸۹). ص. ۱۷. {{cite book}}: پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) به نقل از Khalidi, 1992, p. 56
  6. ↑ Burckhardt، J.L. (۱۸۲۲). Travels in Syria and the Holy Land. J. Murray. ص. 342-۳۴۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine. ج. ۳. ص. 218.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine. ج. ۳. ص. 130.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Grossman، David (۲۰۰۴). Arab Demography and Early Jewish Settlement in Palestine. Magnes Press. ص. ۲۵۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine. ج. ۲. ص. 85.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. ص. 31.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. ص. 79.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine. ۱۹۴۵. ص. 85.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine. ۱۹۴۵. ص. 135.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. 261-۲۶۲, 308.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. 357.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Fischbach، Michael R. (۲۰۱۲). Records of dispossession: Palestinian refugee property and the Arab–Israeli conflict. Columbia University Press. ص. 13. شابک ۹۷۸-۰-۲۳۱-۱۲۹۷۸-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. ص. ۵۶-۵۷. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ «المرصص (قریة)». دانشنامهٔ فلسطین. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.