الکساندرو یوآن کوزا
| الکساندرو یوآن کوزا | |
|---|---|
 عکس الکساندرو کوزا، ۱۸۵۹ | |
| دومنیتور رومانی | |
| سلطنت | ۵ فوریه ۱۸۶۲ –۲۳ فوریه ۱۸۶۶ |
| پیشین | خودش به عنوان شاهزاده مولداوی و والاکیا |
| جانشین | کارول یکم |
| شاهزاده مولداوی | |
| سلطنت | ۵ ژانویه ۱۸۵۹ – ۵ فوریه ۱۸۶۲ |
| پیشین | Grigore Alexandru Ghica |
| جانشین | خودش به عنوان دومنیتور رومانی |
| شاهزاده والاچیا | |
| سلطنت | ۲۴ ژانویه ۱۸۵۹ – ۵ فوریه ۱۸۶۲ |
| پیشین | Barbu Dimitrie Știrbei |
| جانشین | خودش به عنوان دومنیتور رومانی |
| زاده | ۲۰ مارس ۱۸۲۰ برله، مولداوی |
| درگذشته | ۱۵ مهٔ ۱۸۷۳ (۵۳ سال) هایدلبرگ، بادن، آلمان |
| آرامگاه | |
| همسر(ان) | النا کوزا |
| فرزند(ان) | ساشا کوزا دیمیتری کوزا |
| خاندان | کوزا |
| پدر | یوآن کوزا |
| مادر | سلطانه کوزادیینی |
| امضاء |  |
الکساندرو یوآن کوزا (به رومانیایی: [alekˈsandru iˈo̯aŋ ˈkuza]، یا الکساندرو یوآن یکم، همچنین به الکساندر لوان کوزا و یا به صورت انگلیسی با نام الکساندر جان کوزا؛ ۲۰ مارس ۱۸۲۰ - ۱۵ مه ۱۸۷۳) نخستین دومنیتور (شاهزاده) شاهزاده‌نشینان رومانی بود که از طریق انتخاب دوگانه‌اش به عنوان شاهزاده مولداوی در ۵ ژانویه ۱۸۵۹ و شاهزاده والاچیا در ۲۴ ژانویه ۱۸۵۹، که منجر به اتحاد دو کشور شد، به قدرت رسید. او از چهره‌های برجسته انقلاب مولداوی در سال ۱۸۴۸ بود. پس از انتخاب دوگانه‌اش، مجموعه‌ای از اصلاحات لیبرال[۱] و مترقی[۲][۳] را آغاز کرد که به نوسازی جامعه رومانی و ساختارهای دولتی کمک کرد.
او به عنوان دومنیتور و حاکم بر شاهزاده‌نشینان رومانی، از فعالیت سیاسی و دیپلماتیک برای به رسمیت شناختن اتحاد مولداوی و والاچیا توسط امپراتوری عثمانی حمایت کرد و در سال ۱۸۶۲ به وحدت قانونی و اداری بین مولداوی و والاچیا دست یافت، زمانی که شاهزاده‌نشینان رومانی رسماً نام شاهزاده‌نشینان متحد رومانی را با یک پایتخت واحد در بخارست، یک مجلس ملی واحد و یک دولت واحد پذیرفتند.
سیاست‌های اصلاحی کوزا، ائتلاف بزرگی از محافظه‌کاران و لیبرال‌های رادیکال، عمدتاً زمین‌داران و صاحبان مشاغل، را از خود دور کرد. در ۲۲ فوریه ۱۸۶۶، او مجبور به کناره‌گیری و ترک کشور شد. امروزه، او اغلب یکی از بنیان‌گذاران دولت مدرن رومانی و یک قهرمان ملی در رومانی محسوب می‌شود.[۴][۵]
منابع
- ↑ Stoica, Mihaela (2021-12-26). "Liberalismul și alegerea lui Cuza". Descopera (in Romanian). Retrieved 2025-12-11.
- ↑ Chiriac, Adriana (2023-01-24). "24 ianuarie 2023: Pasiunea mai puțin cunoscută a domnitorului Alexandru Ioan Cuza". Radio Impuls (in Romanian). Retrieved 2025-12-11.
- ↑ «Leoaras». www.dacoromania-alba.ro. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ALEXANDRU IOAN CUZA ÎN CONȘTIINȚA ROMÂNILOR |» (به رومانیایی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Pora, Andreea (2022-01-24). "24 Ianuarie 1859 | Reformele lui Cuza și de ce au funcționat" (in Romanian). Europa Liberă România. Retrieved 2025-12-11.
- زادگان ۱۸۲۰ (میلادی)
- درگذشتگان ۱۸۷۳ (میلادی)
- پادشاهان ارتدکس
- رهبران برکنارشده از طریق کودتا
- مدافعان باسوادی
- اعضای کلیسای ارتدکس رومانی
- حاکمان مولدووا
- اهالی برله
- افراد انقلابهای ۱۸۴۸
- ترقیخواهی
- ملیگرایان اهل رومانی
- افراد رومانیایی یونانیتبار
- افراد رومانیایی ایتالیاییتبار
- انقلابیون اهل رومانی
- دانشآموختگان دانشگاه پاریس