الکساندر یابلونسکی

الکساندر یابلونسکی
زادهٔ۲۶ فوریه ۱۸۹۸&#۱۶۰;(۱۸۹۸-۰۲-۲۶)
وُسکرسِنوفکا، در آن زمان امپراتوری روسیه، اکنون اوکراین
درگذشت۹ سپتامبر ۱۹۸۰&#۱۶۰;(۱۹۸۰-۰۹-۱۰) (۸۲ ساله)
اسکیرنیویتسه، لهستان
شهروندیلهستانی
محل تحصیلدانشگاه خارکوف
دانشگاه ورشو
شناخته‌شده
برای
نمودار جابلون
پیشینه علمی
شاخه(ها)فیزیک - نورتابی
محل کاردانشگاه فردریش ویلهلمز
دانشگاه نیکولاس کوپرنیک در تورون
استاد راهنمااستفان پینکوفسکی

الکساندر یابلونسکی (به انگلیسی: Aleksander Jabłoński) (زاده ۲۶ فوریه ۱۸۹۸ در ووسکرسنوفکا، در امپراتوری روسیه؛ درگذشته ۹ سپتامبر ۱۹۸۰ در اسکیرنیویتسه، لهستان) فیزیکدان لهستانی و عضو آکادمی علوم لهستان بود. تحقیقات او در زمینه طیف‌سنجی مولکولی و فوتوفیزیک بود.

زندگی و حرفه

او در ۲۶ فوریه ۱۸۹۸ در ووسکرسنوفکا در نزدیکی خارکوف در امپراتوری روسیه متولد شد. او در خارکوف به دبیرستان جیمنازیوم و همچنین در یک مدرسه موسیقی رفت و در آنجا زیر نظر کنستانتی گورسکی نواختن ویولن را آموخت. در سال ۱۹۱۶، او تحصیل در رشته فیزیک را در دانشگاه خارکوف آغاز کرد.[۱]

در طول جنگ جهانی اول، او در سپاه اول لهستان در روسیه خدمت کرد. پس از جنگ، او در سال ۱۹۱۸ در ورشو اقامت گزید. در سال‌های ۱۹۱۹–۱۹۲۰ او برای لهستان در برابر تجاوز روسیه شوروی جنگید (و در نتیجه به دریافت صلیب شجاعت لهستان مفتخر شد).

یابلونسکی در ابتدا ویولن را در کنسرواتوار ورشو، زیر نظر استاد برجسته استانیسلاو بارسویچ، آموخت، اما بعداً به علوم روی آورد.

او در سال ۱۹۳۰ با نوشتن پایان‌نامه‌ای با عنوان «تأثیر تغییر طول‌موج نور برانگیزش بر طیف‌های فلورسانس»، مدرک دکترا را از دانشگاه ورشو دریافت کرد. سپس به مدت دو سال (۱۹۳۰–۱۹۳۱) به عنوان عضو بنیاد راکفلر به دانشگاه فریدریش-ویلهلم در برلین، آلمان رفت. او با پیتر پرینگشیم در FWU و بعداً با اتو اشترن در هامبورگ همکاری کرد. در سال ۱۹۳۴، یابلونسکی به لهستان بازگشت تا از دانشگاه ورشو مدرک افتخاری دریافت کند. پایان‌نامه او «دربارهٔ تأثیر برهمکنش‌های بین مولکولی بر جَذبِش و گُسیلِش نور» بود، موضوعی که او بقیه عمر خود را وقف آن کرد. او بین سال‌های ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۱ به عنوان رئیس انجمن فیزیک لهستان خدمت کرد.

یابلونسکی از پیشگامان فوتوفیزیک مولکولی بود و مفهوم «مرکز لومینسانس» و نظریه‌های خود در مورد فرونشانی غلظتی (concentrational quenching) و واقطبش نورتاب ابداع کرد. او همچنین روی پهن‌شدگی فشاری خطوط طیف گُسیلِش کار کرد و اولین کسی بود که شباهت بین پهن‌شدگی فشاری و طیف‌های مولکولی را تشخیص داد. این منجر به توسعه نظریه پهن‌شدگی فشاری مکانیک کوانتومی شد.

فلورسانس به صورت طرح‌واره با نمودار کلاسیک یابلونسکی نشان داده شده است، که اولین بار توسط یابلونسکی در سال ۱۹۳۳[۲] برای توصیف جذبِش و گُسیلِش نور ارائه شد.

جوایز و افتخارات

منابع

یادداشت‌ها

  1. ↑ Szudy, Jozef (28 March 2024). "Aleksander Jablonski". fizyka. Archived from the original on 29 September 2011. Retrieved 28 March 2024.
  2. ↑ Nature.com
  3. ↑ "Professor Aleksander Jabłoński". Retrieved 2019-08-07.
  4. ↑ "Doktorzy Honorowi Uniwersytetu Gdańskiego". Archived from the original on 2016-10-12. Retrieved 2019-08-07.