انتخابات ریاست‌جمهوری ازبکستان (۲۰۰۷)
 | ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
.jpg)
انتخابات ریاست‌جمهوری ازبکستان (۲۰۰۷) (انگلیسی: 2007 Uzbek presidential election) در ۲۳ دسامبر ۲۰۰۷ برگزار شد.[۱] رئیس‌جمهور وقت، اسلام کریموف، با ۹۱٪ آرا دوباره انتخاب شد.
پیشینه
بر اساس قانون اساسی ازبکستان، دورهٔ ریاست‌جمهوری اسلام کریموف می‌بایست در ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۰۷ پایان می‌یافت. بااین‌حال، قانون انتخابات تصریح می‌کرد که «انتخابات باید در دسامبرِ همان سالی برگزار شود که دورهٔ رئیس‌جمهور پایان می‌یابد». این تمدید دوفاکتو دورهٔ کریموف تا هشت سال، با انتقاد شدید اپوزیسیون روبه‌رو شد.[۲]
نامزدها
اگرچه کریموف به‌طور گسترده فاقد شرایط قانونی برای یک دورهٔ دیگر دانسته می‌شد، تحلیلگران انتظار داشتند که او در قدرت باقی بماند. از میان شش نامزدی که تا سپتامبر ۲۰۰۷ اعلام شده بودند، تنها دیلوروم تاش‌محمدُوَا از حزب دموکراتیک اجتماعی عدالت رسماً در کمیسیون انتخابات ثبت‌نام کرده بود؛ شایعاتی وجود داشت که پنج نامزد دیگر (صحبت عبداللایِف، اکبر علی‌اِیِف، عبدالله توجی‌بوی اوغلی، اختَم شایماردونُف و جاهانگیر شوسالیمُف) تحت فشار قرار گرفته‌اند تا شرکت کنند و ظاهر دموکراتیک‌تری به انتخابات ازبکستان بدهند.[۳]
در اوایل اکتبر، دو نامزد دیگر ثبت‌نام کردند: خورشید دوست‌محمد (یا دوست‌محمدُف) از حزب دموکراتیک احیای ملی ازبکستان و اختام تورسون‌اف از حزب دموکراتیک ملی ازخودگذشتگی. حزب لیبرال دموکرات ازبکستان نیز در اوایل اکتبر اعلام کرد که قصد دارد کریموف را نامزد کند.[۴] در ۶ نوامبر، کریموف در یک گردهمایی حزبی در تاشکند به‌طور به اتفاق آرا به‌عنوان نامزد حزب لیبرال دموکرات برگزیده شد و کریموف این نامزدی را پذیرفت.[۵]
توضیح حقوقی رسمی برای توجیه نامزدی کریموف ـ با توجه به محدودیت دو دورهٔ قانون اساسی ـ ارائه نشد. گفته می‌شد که از آنجا که کریموف تنها یک دورهٔ هفت‌ساله را خدمت کرده (او ابتدا برای یک دورهٔ پنج‌ساله انتخاب شده بود که بعداً با همه‌پرسی تمدید شد)، بنابراین وی می‌تواند برای یک دورهٔ هفت‌سالهٔ دیگر نامزد شود؛ بر اساس این استدلال، دورهٔ اول او محاسبه نمی‌شود.[۵]
در ۱۹ نوامبر، رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات، میرزا-اولوغبک عبدالسلام‌اُف، اعلام کرد که نامزدیِ کریموف، دیلوروم توشمحمدوا (نخستین زنی که در انتخابات ریاست‌جمهوری ازبکستان شرکت می‌کرد)، اصلی‌الدین رستموف از حزب دموکراتیک خلق، و اکمل سعیدوف (نامزد معرفی‌شده از سوی یک گروه مردمی) تأیید شده است.[۶][۷] دو نامزد،[۶] از جمله عبدالله توجی‌بوی اوجلی، [۷] از سوی کمیسیون رد شدند، به این دلیل که موفق به گردآوری امضای کافی نشده بودند؛ جمع‌آوری امضا از ۵٪ واجدان شرایط لازم بود. کمیسیون دلیل خود برای تأیید نامزدی کریموف را توضیح نداد.[۶] گروه‌های مخالف با خشم و تلخی به تصمیم کمیسیون واکنش نشان دادند و آن را غیرقانونی دانستند. به‌جز کریموف، سه نامزد دیگر مورد تأیید کمیسیون نزدیک به دولت تلقی می‌شدند و حضورشان به‌عنوان ویترین برای انتخاباتی بدون اپوزیسیون واقعی مورد انتقاد قرار گرفت.[۷]
نحوهٔ برگزاری
در حالی که سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) یک تیم ۲۱ نفره ناظر در کشور داشت، این سازمان اعلام کرد که انتخابات «به دلیل ماهیت آشکاراً محدود رقابت»، بی‌معنی بوده است.[۸] ناظران OSCE انتخابات را فاقد «انتخاب واقعی» توصیف کردند و سخنگوی این سازمان، اوردور گونارسدوتیر، گفت که «انتخابات در فضایی بسیار کنترل‌شده برگزار شد که عملاً مجال اندکی برای اپوزیسیون واقعی باقی گذاشت و این انتخابات با بسیاری از تعهدات کشورهای عضو OSCE برای برگزاری انتخابات دموکراتیک همخوانی نداشت.» او همچنین گفت که حضور ظاهراً مثبتِ چهار نامزد، با حمایت نامزدهای دیگر از کریموف بی‌اثر شده است.[۱] OSCE همچنین در مورد رقم رسمی مشارکت ۹۰٫۶٪ ابراز تردید کرد.[۸]
ناظران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و سازمان همکاری شانگهای ارزیابی مثبتی از انتخابات ارائه دادند.[۱]
منابع
- 1 2 3 Uzbek Incumbent Wins Presidential Poll Without 'Genuine Choice' رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، ۲۴ دسامبر ۲۰۰۷
- ↑ "Legal ambiguity allows Uzbek president to stay on for extra year اینترنشنال هرالد تریبیون، ۲۶ ژانویه ۲۰۰۷
- ↑ Gulnoza Saidazimova, Uzbekistan: Field Of Presidential Hopefuls Wider, Not Deeper رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، ۲۹ سپتامبر ۲۰۰۷
- ↑ Gulnoza Saidazimova, Uzbek Party Signals Plan To Nominate Karimov For Third Term رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، ۴ اکتبر ۲۰۰۷
- 1 2 Islam Karimov agreed to remain the president another seven years بایگانی‌شده در ۲۰۰۷-۱۱-۱۱ توسط Wayback Machine فرغانه، ۷ نوامبر ۲۰۰۷
- 1 2 3 Uzbek Election Watchdog Clears Karimov For Third Term رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، ۱۹ نوامبر ۲۰۰۷
- 1 2 3 Shukhrat Babajanov, Uzbekistan: Official Acquiescence In Karimov Presidential Bid Draws Fire رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، ۲۱ نوامبر ۲۰۰۷
- 1 2 Uzbek voters 'offered no choice' بی‌بی‌سی نیوز، ۲۴ دسامبر ۲۰۰۷