انستیتو مطالعات عالی مراکش

انستیتو مطالعات عالی مراکش (به فرانسوی: Institut des Hautes Études Marocaines) یا به اختصار IHEM یک بنیاد پژوهشی بود که در سال ۱۹۲۰ میلادی در شهر رباط و در دوران حمایت فرانسه بر مراکش به دست اوبر لیوته، مقیم کل فرانسه در مراکش، بنیان‌گذاری شد. این نهاد در ساختمان کتابخانه عمومی در نزدیکی اقامتگاه کل اداره استعماری جای داشت و هدف اصلی آن آموزش کارگزاران استعماری فرانسه و آشنا ساختن آنان با زبان‌ها، آداب و رسوم و مردم مراکش بود.

انستیتو مطالعات عالی مراکش نشریه هسپریس را منتشر می‌کرد که نامی یونانی برای مراکش بود و هم‌اکنون با عنوان هسپریس-تمودا همچنان انتشار می‌یابد. پژوهشگران برجسته فرانسوی در زمینه مغرب عربی از جمله اواریسته لوی-پروونسل، آنری تراس و لویی برونو مدیریت این نهاد را بر عهده داشتند. این مؤسسه تا پیش از جنگ جهانی دوم نهادی در خدمت نخبگان اروپایی بود و هیچ مسلمانی از آن فارغ‌التحصیل نشده بود.

پیشینه

سوزان گیلسون میلر، پژوهشگر تاریخ مراکش، انستیتو مطالعات عالی مراکش را «اوج تلاش‌های لیوته به‌عنوان نوآور آموزشی» و «اساساً ابزاری برای کنترل سیاسی، با هدف تقویت ساختارهای سلطه نظام حمایتی از راه پژوهش و آموزش» توصیف کرده‌است.[۱] لیوته قصد داشت این مؤسسه به‌عنوان مدرسه‌ای برای آموزش مأموران استعماری فرانسه عمل کند تا آنان را با زبان‌ها، فرهنگ و مردم مراکش آشنا سازد.[۱]

نشریه هسپریس

با پشتیبانی لیوته، انستیتو نشریه هسپریس را منتشر کرد؛ هسپریس نامی یونانی برای مراکش بود.[۲] این نشریه هم‌اکنون با نام هسپریس-تمودا به انتشار خود ادامه می‌دهد.[۱]

مدیران و استادان

پژوهشگران سرشناس فرانسوی در زمینه مغرب عربی مدیریت انستیتو را بر عهده داشتند. از جمله مدیران آن می‌توان به اواریسته لوی-پروونسل، آنری تراس و لویی برونو اشاره کرد.[۱] همچنین هانری دو کاستری، پیر دو سنیوال، روژه لوتورنو و رُبر مونتانی از اعضای هیئت علمی آن بودند.[۱]

مشارکت پژوهشگران مراکشی

در دهه ۱۹۲۰ میلادی، انستیتو میزبان همایش‌هایی بود که پژوهشگران مراکشی مانند ابن زیدان مورخ و محمد الحجوی آموزشگر در آن‌ها شرکت می‌کردند.[۱] این مشارکت مراکشی‌ها با تنش‌های ناشی از جنگ ریف متوقف شد.[۱]

نهادی در خدمت نخبگان اروپایی

انستیتو مطالعات عالی مراکش نهادی بود که در خدمت نخبگان اروپایی قرار داشت. تا پیش از جنگ جهانی دوم، هیچ مسلمانی از این مؤسسه فارغ‌التحصیل نشده بود.[۱]

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Miller، Susan Gilson (۲۰۱۳). A history of modern Morocco. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۱-۱۳۹-۶۲۴۶۹-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ Burke، Edmund III (۲۰۱۴). The ethnographic state: France and the invention of Moroccan Islam. شابک ۹۷۸-۱-۳۲۲-۰۷۶۰۹-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)