اکبر ثبوت

اکبر ثبوت
زاده۱۳۲۴
تهران
پیشهپژوهشگر
ملیتایرانی
تحصیلاتفلسفه و حقوق
دانشگاهتهران
وبگاه
www.akbarsobout.com

اکبر ثبوت متولد ۱۳۲۴ خورشیدی در تهران، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی است. او پژوهش‌های بسیاری در زمینه جنبش‌های اجتماعی و فکری ایران، پیوندهای فرهنگی ایران و شبه قاره هند، حافظ‌شناسی، صدراشناسی، تاریخ موسیقی، مطالعات تشیع و دیگر موضوعات حقوقی، سیاسی و اجتماعی در کارنامه خود دارد.

تولد و تحصیلات

اکبر ثبوت در ۱۳۲۴ در تهران متولد شد. پس از پایان دوره ابتدایی و متوسطه در سال ۱۳۴۴ وارد رشته قضایی در دانشگاه تهران شد و همزمان در دانشکده‌های حقوق، الهیات و ادبیات به تحصیل پرداخت. در میان استادان ایشان می‌توان به مهدی الهی قمشه ای، محمود شهابی خراسانی، دکتر غلامحسین صدیقی، دکتر یحیی مهدوی، دکتر امیر حسین آریان پور و دکتر احمد فردید اشاره کرد. همزمان با تحصیل در مقطع متوسطه و بعدها دانشگاه، او دروس حوزه ای را نیز در محضر علمایی همچون ابوالحسن شعرایی، محمد تقی آملی، شیخ حسین حلی و شیخ آقابزرگ تهرانی گذراند. اکبر ثبوت، پیش از انقلاب، بارها به علت فعالیت‌های سیاسی دستگیر و زندانی شد.

اشتغالات پژوهشی

ثبوت یکی از پژوهشگران حوزه تاریخ و حکمت اسلامی و مشاور گروه فلسفه بنیاد دائرةالمعارف اسلامی است. از او سخنرانی و مقاله‌های متعددی در رسانه‌ها دربارهٔ انقلاب مشروطه منتشر شده است.[۱][۲]

کتاب جنجال‌برانگیز

اکبر ثبوت از بستگان آقا بزرگ تهرانی، شاگرد آخوند خراسانی، است. او در کتابی با نام «دیدگاه‌های آخوند خراسانی و شاگردانش» مدعی شد که آقا بزرگ تهرانی در دیدارهایی که با آخوند خراسانی داشته، نظراتی از او را در ارتباط با ولایت فقیه و حاکمیت فقیهان بر جامعه، نوشته و ثبت کرده است. بخشی از این کتاب، دلایل مخالفت آخوند خراسانی با مشروعه‌خواهان و حکومت طبقه روحانی بر کشور را دربرمی‌گیرد. این کتاب اجازه انتشار نیافت اما انتشار گسترده غیررسمی آن باعث بروز چالش‌ها و نقدهایی در رسانه‌ها و جامعه گردید.[۳][۴][۵][۶][۷]

سایر تالیفات

برخی از آثار او (تألیف، ترجمه و تصحیح) عبارتند از:

  • موسیقی ایرانی در سرزمین عربی حیره
  • بررسی و نقد کتاب تاریخ موسیقی خاورزمین نوشته هنری جورج فارمر
  • موسیقی در اسلام، گفتار اول: در احادیث معصومان و گفتار دوم: عبدالله بن جعفر و نقش او در ترویج موسیقی
  • الهیات و پیام آوری در آیین مانوی و آیینه ای دیگر
  • سبزواری و حکمت ایران باستان
  • گوشه ای از جایگاه مثنوی در تاریخ و فرهنگ ما
  • مولانا در نگاه سه دانای شیعی
  • مسلمانان غیرشیعی و غیر مسلمانان در آرا و برخوردهای فیض کاشانی
  • دموکراسی در سقیفه
  • در نقد شناخت ناپذیر کردن رخداد عاشورا
  • تکلیف به ترکِ مسلکِ استبداد
  • نقش زن ایرانی از رویداد تحریم تنباکو تا شهریور ۱۳۲۰
  • ترجمان رنج‌های محرومان، به مناسبت سالگرد درگذشت پروین اعتصامی
  • شیوه‌های سیا برای نابود کردن دولت‌های ملی
  • استقلال و انقلاب فرهنگی
  • نقش اندیشه‌های مخالف در خلق شاهکارهای دینی فرهنگی
  • امام علی و نقش مردم در حکومت
  • همراه با تحول اجتهاد
  • ترجمه فارسی دو جلد از الغدیر
  • شرح خطبه اول نهچ البلاغه، تقریرات آخوند ملامحمد کاظم خراسانی
  • فقه مشروعه، فقه مشروطه، نگاهی به تفاوت‌های نگاه فقهی شیخ فضل‌الله نوری و آخوند خراسانی
  • عقل‌گرایی در شیعی گری
  • مدارس اسلامی هند و جایگاه فرهنگ ایران در آن
  • فیلسوف شیرازی در هند
  • حافظ‌شناسی در شبه قاره
  • حافظ و پیر گلرنگ
  • نگاهی به تفسیر سر سید احمد خان
  • حوزه فرنگی محل و کتاب شرح الهدایة
  • نگاهی به پیوندهای فرهنگی ایران و هند
  • شرح هدایه صدرا در هند
  • غالب و اندیشه وحدت وجود
  • فیلسوف نونهره از واپسین حلقه‌های اتصال حکمت ایرانی و هندی
  • نقدهای فیلسوف نونهره بر متاله سبزواری
  • قاضی شوشتری و تصوف
  • سهروردی در هند
  • جهان آرا بیگم
  • احیا متون و پژوهش متن‌شناسی در شبه قاره
  • نفوذ فرهنگ و تمدن ایران در شبه قاره
  • نگاهی به ملفوظات شاه عالَم
  • داستان زندگی بودا به روایت شیخ صدوق و تحریرها و ترجمه‌های آن
  • فصلی از پیوندهای فرهنگی ایران و شبه قاره: بودا و اندیشه‌های او در سروده‌های پارسی گویان متاخر
  • نسخه‌هایی از آثار ابن سینا در هند
  • عبدالله بن میمون و اسماعیلیان
  • اشراق گرایی ایرانیان از گذشته تا امروز
  • شیوه حکیم صدرا در سلوک عقلی
  • کتابفروشان صاحب قلم
  • نظریه تشکیک در وجود در حکمت ایران باستان و فلسفه اسلامی
  • نگاهی به تاریخ و عقاید اسماعیلیه
  • شناخت دقیق از فلسفه جدید غرب، مقدمه کتاب فرهنگ تطبیقی اصطلاحات فلسفی
  • همکاری در تصحیح و تنظیم 'الذریعه الی تصانیف الشیعه'
  • با عین القضات و آیین فرا فرقه ای
  • گامی چند با دو شارح ابن عربی
  • با شیخ اشراق در مطالعات اصولی
  • بیست و سه گفتار در فلسفه و عرفان و تاریخ و ادبیات
  • جامع البین، شرح شهید اول بر تهذیب الاصول علامه حلی
  • شرح لمعات، عبدالله برزش آبادی
  • حسن بصری، گنجینه دار علم و عرفان
  • پیام فیلسوف
  • آزادی و استبداد و ابعاد هر یک از نگاه آخوند خراسانی
  • دیدگاه‌های آخوند خراسانی و شاگردانش
  • حسن بصری افسانه یا واقعیت (متن مناظرات شفاهی و مکتوب استاد ثبوت و دکتر نصرالله حکمت)
  • آخوند خراسانی و حکومت اسلامی (متن مناظرات شفاهی و مکتوب استاد ثبوت و آقای حمید پارسانیا).[۸][۹]

منابع

  1. ↑ «درمقابل جریان مشروطه خواهی با دو جریان مشروعه طلبی و بهاییت مواجهیم». شفقنا. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژوئن ۲۰۱۹.
  2. ↑ حمیدرضا حسینی. «همایش ایران صد سال پس از مشروطیت در تهران». بی‌بی‌سی.
  3. ↑ «اکبر ثبوت». دانشنامه جهان اسلام.
  4. ↑ «اکبر ثبوت». چهار راه.
  5. ↑ «نقدنامه منسوب به آخوند خراسانی در ردّ ولایت فقیه». شبکه اجتهاد. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۵.
  6. ↑ «آخوندخراسانی، موافق با چه تفسیری از «ولایت فقیه» ؟». ایسنا.
  7. ↑ «جدال آخوندی بر سر اثبات ادعای ثبوت». دین آنلاین. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۵.
  8. ↑ «ثبوت، اکبر». نورمگز.
  9. ↑ «اکبر ثبوت». پژوهشگاه علوم انسانی.