ایام العرب

در ادبیات عربی، اَیّامُ العرب(ت.ت.'روزهای عرب') یا کردارهای عرب‌ به مجموعه‌ای از رویدادهای پیشااسلامی در شبه جزیرهٔ عربستان گفته می‌شود[۱] که کهن‌ترین روایت‌های موجود در زبان عربی هستند.[۲][۳][۴][۵] ایام العرب عمدتاً داستان‌هایی از غزوات و نبردهای قبایل عربی است.[۲]این متون به‌صورت ترکیبی از نثر و شعر نوشته شده‌اند، به طوری که در آن‌ها بخش‌هایی از نثر و شعر به صورت متناوب وجود دارد.[۲] اشعار سروده‌شده توسط شخصیت‌های اصلی داستان معمولاً در دل روایت‌های نثری گنجانده می‌شد یا توسط راویان یا گردآورندگان پس از آن به داستان افزوده می‌شد.[۲]

این‌ها جنگ‌ها و رخدادها از این روز به «أیّام» (به معنای روزها) شهرت یافته‌اند، زیرا آن‌ها در روز، جنگ می‌کردند و هنگامی که شب فرا می‌رسید، جنگ را متوقف می‌کردند تا به صبح برسند. این ایام و جنگ‌ها را معمولاً به نام‌های مکان‌ها و چاه‌هایی که در کنار آن‌ها جنگ رخ داده بود، می‌نامیدند؛ مانند روز «عین أباغ»، که میان مناذره و غساسنه بود، و روز «شِعب جبله»، که میان عبس و هم‌پیمانان آن‌ها از بنی عامر و ذبیان و هم‌پیمانان آن‌ها از تمیم رخ داد.[۶]در برخی از این جنگ‌ها، ممکن است یکی از طرفین نیروهای غیرعرب نیز شرکت داشته باشند، مانند آنچه که در روز ذی قار اتفاق افتاد، جایی که پارسیان طرف اصلی جنگ بودند و برخی از عرب‌ها به آن‌ها کمک می‌کردند. ایام العرب بسیار متنوع و از نظر اهمیت متفاوت هستند. برخی از آن‌ها نبردهایی بودند که در مقیاس وسیعی برگزار شده و قبایل زیادی در آن‌ها مشارکت داشتند، و برخی دیگر نبردهایی بودند که در مقیاس کوچک‌تر و میان چند قبیله محدودتر رخ داده‌اند. مؤرخان و عموم مردم، ایام العرب را بیشتر از منظر فضایل اخلاقی، حماسه‌ها، قهرمانی‌ها و جنبه‌های ادبی از جمله شعر و نثر بررسی کرده‌اند، تا به عنوان اسناد نظامی. گفته می‌شود که ایام العرب به ١٧٠٠ روز رسیده است، که این عدد اغراق‌آمیز است مگر اینکه در کنار جنگ‌های بزرگ، به درگیری‌های کوچک میان افراد یا گروه‌های محدود (مانند چوپانان) نیز توجه شود. با این حال، مشهورترین آن‌ها شامل جنگ‌های گسترده‌ای همچون جنگ بسوس بود که چهل سال بین بکر و تغلب ادامه داشت، و جنگ داحس و الغبراء بین عبس و ذبیان، و روز ذی قار که شاهد پیروزی عرب‌ها بر پارسیان بود. [۷]

منابع

  1. Jones, Alan (2007-12-01), "Ayyām al-ʿArab", Encyclopaedia of Islam, THREE (به انگلیسی), Brill, retrieved 2024-02-19
  2. 1 2 3 4 Reynolds, Dwight F. (2022), Sykäri, Venla; Fabb, Nigel (eds.), "Rhyme in Arabic Oral Poetry", Rhyme and Rhyming in Verbal Art, Language, and Song, Finnish Literature Society, vol. 14, pp. 47–62, ISBN 978-951-858-587-2, JSTOR j.ctv371cp40.5, retrieved 2024-02-19
  3. Caskel, Werner (1930). Aijʻam al-ʻArab: Studien zur altarabischen Epik (به لهستانی).
  4. Lichtenstädter, Ilse (1935). Women in the Aiyâm al-ʻArab: a study of female life during warfare in preislamic Arabia. London: Royal Asiatic Society.
  5. Egbert, Meyer (1970). Der historische Gehalt der Aiyām al-'Arab. Wiesbaden: O. Harrassowitz.
  6. وهبه، مجدی؛ المهندس، کامل (۱۹۸۴). معجم المصطلحات العربیة فی اللغة والأدب [فرهنگ‌نامه اصطلاحات عربی در زبان و ادبیات] (به عربی) (ویراست دوم). بیروت، لبنان: مکتبة لبنان. ص. ۷۲.
  7. شلبی، احمد (۷ ژوئیه ۲۰۲۵). «أیام العرب». awkafonline.gov.eg (به عربی). وزارة الأوقاف المصریة.