ایتاکای هومر

بازسازی جغرافیای هومری میسنی‌ها. جزیره ایتاکای امروزی در سمت غرب (به رنگ فیروزه‌ای) دیده می‌شود.
دیدار اودیسئوس با پدرش لائرتز در ایتاکا اثر تئودور وان تولدن (۱۶۰۰).

ایتاکا (به انگلیسی: انگلیسی: Ithaca؛ به یونانی: یونانی: Ιθάκη) در اسطوره‌شناسی یونانی، جزیره و زادگاه حماسی قهرمان یونان، اودیسئوس است. مکان دقیق جغرافیایی این جزیره، آن‌گونه که در ادیسه هومر توصیف شده، همواره موضوعی برای بحث و گفتگو بوده است. نظریه‌های گوناگونی دربارهٔ جایگاه واقعی آن مطرح شده، اما به‌طور سنتی فرض بر این است که جزیره ایتاکای امروزی همان جزیرهٔ هومر است.

شخصیت‌های محوری این حماسه، مانند اودیسئوس، آشیل، آگاممنون و هکتور، به صورت سنتی فیگورهایی تخیلی از فرهنگ عامه (فولکلور) در نظر گرفته می‌شوند، اما ابعادی از داستان‌های هومری ممکن است بر پایهٔ رویدادها یا شخصیت‌های تاریخی واقعی شکل گرفته باشند. این مسئله و همچنین توصیف‌های بسیار دقیق جغرافیایی در خود این اثر حماسی، زمینه‌ساز پژوهش‌هایی دربارهٔ این احتمال شده است که شاید قهرمانان هومر واقعاً وجود داشته‌اند و مکان‌های توصیف‌ شده در آن قابل کشف هستند.

هاینریش شلیمان باور داشت که چندین مورد از معروف‌ترین سنت‌های پیرامون این قهرمانان را ردیابی کرده است. مکان‌های بسیاری در سراسر دریای مدیترانه به عنوان خانهٔ این قهرمانان ادعا شده‌اند؛ مانند ویرانه‌های موکنای و تپهٔ کوچکی در نزدیکی شهر غربی ترکیه یعنی تروآ (حصارلیک). کار و کاوش‌های شلیمان به جهانی که بسیار بدبین بود پیشنهاد کرد که آگاممنونِ هومر در موکنای زندگی می‌کرده و خودِ «تروآ» نیز واقعاً در حصارلیک وجود داشته است. تلاش‌های زیادی برای شناسایی دیگر مکان‌های هومری، مانند کاخ نستور در پیلوس صورت گرفته است. این تلاش‌ها موضوع پژوهش‌های علمی فراوان، کارهای باستان‌شناسی و مناقشات بسیاری بوده‌اند.

برخی از نخستین نظریه‌ها دربارهٔ مکان ایتاکای هومر در اوایل سدهٔ دوم پیش از میلاد مطرح شدند. هر رویکرد برای شناسایی این مکان متفاوت بوده و در درجاتی از روش‌های علمی، تحقیقات تجربی، فرضیه‌های آگاهانه، آرزواندیشی، باورهای پرشور و خیال‌پردازیِ محض متغیر بوده است. هر پژوهشگر و هر تحقیق، به عنوان شاخصی از حال‌وهوای زمانه‌ای که یک نظریهٔ خاص در آن توسعه یافته و همچنین به عنوان نشانه‌ای از علاقهٔ همیشگی به اودیسئوس و حقایق احتمالی زندگی او، شایان توجه است. برخی از جدیدترین رویکردها برای مکان‌یابی ایتاکای هومر به برخی از نخستین رویکردها شباهت دارند.

مکان‌های پیشنهادی

نظریه‌پردازان و باستان‌شناسان، مکان‌های زیر را به عنوان جایگاه واقعی ایتاکای هومر پیشنهاد کرده‌اند:

  • اراتوستن (۲۷۶ پیش از میلاد – ۱۹۴ پیش از میلاد).
  • دمتریوس اسکلپسیسی (نزدیک تروآ) — نگارش در اواسط سدهٔ دوم پیش از میلاد — منبع مورد استفادهٔ استرابون (در پایین).
    • Pfeiffer, R. (1968). History of Classical Scholarship: From the Beginnings to the End of the Hellenistic Age. Oxford: انتشارات دانشگاه آکسفورد. pp. 249–51. نگاه کنید به بیتلستون/دیگل/اندرهیل (در پایین): جیمز دیگل در صفحهٔ ۵۰۸.
  • آپولودور (زادهٔ ح. ۱۸۰ پیش از میلاد) — نگارش در اواسط سدهٔ دوم پیش از میلاد — منبع مورد استفادهٔ استرابون (در پایین)؛ آپولودور نیز خود به نوشته‌های دمتریوس اسکلپسیسی تکیه کرده بود.
    • Jacoby, Felix (1929). Die Fragmente der griechischen Historiker II B. Berlin: Weidmann. 244, F ۱۵۴–۲۰۷.
    • Pfeiffer, R. (1968). History of Classical Scholarship: From the Beginnings to the End of the Hellenistic Age. Oxford: انتشارات دانشگاه آکسفورد. pp. 249–51. نگاه کنید به بیتلستون/دیگل/اندرهیل (در پایین): جیمز دیگل در صفحهٔ ۵۰۸.
  • استرابون (۶۳ یا ۶۴ پیش از میلاد – ح. ۲۴ میلادی).
  • ویلیام جل — نگارش در ۱۸۰۷ — او باور داشت که «ایتاکا» ی هومر بر روی تنگه باریک آیتوس در جزیرهٔ ایتاکا، رو به شرق و در درون یا نزدیکی خلیج واتی قرار داشته است.
  • ویلیام مارتین لیک — نگارش در ۱۸۳۵ — او تصور می‌کرد «ایتاکا» در سواحل شمال غربی جزیرهٔ ایتاکا و در نزدیکی خلیج پُلیس واقع شده است.
  • تئوفیل کایو — نگارش در ۱۸۷۸ — او «ایتاکا» را در جنوب غربی اسپانیا، در دلتای گوادالته در نزدیکی کادیس مکان‌یابی کرد.
    • Pays atlantiques décrits par Homère, Ibérie, Gaule, Bretagne, Archipels, Amériques, Théorie nouvelle [سرزمین‌های اطلس توصیف‌شده توسط هومر: شبه‌جزیره ایبریا، گل، بریتانیا، جزایر اطلس، قاره آمریکا. نظریه‌ای جدید] (in French). Paris: Maisonneuve et cie. 1878. OCLC 23413881.
  • ساموئل باتلر نظریه‌ای جنجالی را توسعه داد مبنی بر اینکه ادیسه توسط یک زن جوان اهل سیسیل نوشته شده که خود را در شعر به عنوان ناوسیکائا معرفی کرده است و صحنه‌های این حماسه منعکس‌کننده سواحل سیسیل، به‌ویژه منطقهٔ تراپانی و جزایر اگادی در نزدیکی آن است. او «شواهد» این نظریه را در کتاب خود به نام *نویسنده زن ادیسه* (۱۸۹۷) و در مقدمه و پانویس‌های ترجمه منثور خود از *ادیسه* (۱۹۰۰) شرح داد. رابرت گریوز این فرضیه را در رمان خود به نام دختر هومر بسط داد.
  • ویلهلم درپفلد (۲۶ دسامبر ۱۸۵۳ – ۲۵ آوریل ۱۹۴۰) — او پس از انجام کاوش‌های گسترده در مکان‌های گوناگون ایتاکا و لفکادا، پیشنهاد کرد که کاخ اودیسئوس در غرب نیدری در سواحل جنوبی لفکادا قرار داشته است.
    • Dörpfeld, Wilhelm (1965). Alt-Ithaka, ein Beitrag zur Homer-Frage. Studien und Ausgrabungen aus از جزیره Leukas-Ithaka. Unter Mitarbeit von Peter Goessler [u.a.] [ایتاکای باستان، کمکی به مسئله هومری. مطالعات و کاوش‌ها در جزیره لوکاس-ایتاکا. با همکاری پیتر گوسلر {و دیگران}] (in German) (Neudruck der Ausg. 1927. ed.). Osnabrück: Zeller.
  • جی. ولتراس — نگارش در ۱۹۰۳ — او باور داشت شبه‌جزیرهٔ پالیکی زمانی در محل تنگه‌ای که اکنون پالیکی و کیفالونیا را از هم جدا می‌کند، دارای همان «کانال استرابون» بوده است (بخش بیتلستون/دیگل/اندرهیل در پایین را ببینید).
    • Kritiki Meleti peri Omerikis Ithakis [یک مطالعه انتقادی دربارهٔ ایتاکای هومری] (in Greek). Athens: [self?]. 1903.
  • آ.ای.اچ. گوکوپ — نگارش در ۱۹۰۸ — او معتقد بود «ایتاکا» در جنوب غربی جزیرهٔ کیفالونیا، بر روی تپه سنت جورج در نزدیکی روستای مازاراکاتا (در جنوب شرقی شهر آرگوستولی) قرار داشته و بندر آن در مینی‌یِس در نزدیکی فرودگاه امروزی بوده است.
  • لورد رنل راد — نگارش در ۱۹۲۷ — او معتقد بود «ایتاکا» در همان جزیرهٔ ایتاکا واقع شده است.
    • Rennell, J.R. (1927). Homer's Ithaca: A Vindication of Tradition. London: Arnold.
  • والتر ابل هرتلی و سیلویا بنتون — آن‌ها معتقد بودند «ایتاکا» در خود جزیرهٔ ایتاکا قرار دارد و کاوش‌های آن‌ها در بندرگاه خلیج پلیس منجر به کشف آثاری متعلق به سده‌های هشتم تا نهم پیش از میلاد شد. بنتون همچنین کاوش‌هایی را در غاری معروف به غار پلیس انجام داد که آن‌ها را بر پایهٔ ارتباط ادعایی با اودیسئوس تفسیر کرد. با این حال، پژوهش‌های بعدی نشان دادند که سازه‌های آنجا هیچ ویژگی خاصی مرتبط با دوران زندگی احتمالی این قهرمان ندارند.[۱]
  • سی.اچ. گوکوپ (نوهٔ آ.ای.اچ. گوکوپ) — نگارش در ۱۹۹۰ — او تصور می‌کرد «ایتاکا» در کیفالونیا، اما در منطقهٔ شمالی اِریسوس در نزدیکی شهر فیسکاردو قرار دارد.
  • ای.اس. تسیماراتوس — انتشار (پس از مرگ) در ۱۹۹۸ — او فکر می‌کرد «ایتاکا» در مرکز کیفالونیا قرار دارد، اما با استرابون هم‌عقیده بود که پالیکی زمانی از کیفالونیا جدا بوده است.
    • Poia I Omeriki Ithaki? [کدام یک ایتاکای هومری است؟] (in Greek). Athens: Etaireias Meletes Ellenikes Historias. 1998.
  • جی.وی. لوس (۱۹۲۰–۲۰۱۱) — نگارش در ۱۹۹۸ — او معتقد بود «ایتاکا» در همان جزیرهٔ ایتاکا بوده است.
  • نیکلاس جی. لیواداس (نویسنده)، کنستانتین بیستیکاس (ویراستار و مترجم).
    • Odysseus' Ithaca: The Riddle Solved. Athens: Nicholas G. Livadas. 2000. ISBN 960-90803-1-6.
  • هانریت پوتمن کرامر، گراسیموس متاکساس — این نویسندگان بر این باورند که مرکز ایتاکای هومری در جنوب شرقی کیفالونیا، جایی که اکنون روستای پوروس در شهرداری الایوس-پرونوی قرار دارد، واقع شده بوده است.
    • Omiriki Ithaki – ena atavtisto kentro sta nesia ton Kefallenon. Athens: Kaktos editions. 2000. ISBN 960-382-408-9.
  • ژیل لو نوآن — نگارش در سال‌های ۱۹۸۹–۲۰۰۵ — او پالیکی را به عنوان مکان «ایتاکا» پیشنهاد کرد، اما شواهد زمین‌شناسیِ حامی فرضیهٔ «کانال استرابون» را نادیده گرفت.
    • A la recherche d'Ithaque, la ferme d'Eumée, le palais d'Ulysse [در جستجوی ایتاکا، مزرعه ائومایوس، کاخ اودیسئوس] (in French). Quincy-sous-Senart, France: Editions Tremen. 2005.
    • The Ithaca of the sunset. Quincy-sous-Senart, France: Editions Tremen. 2005. ISBN 2-913559-44-1.
    • I kalódysi Itháki Η καλόδυση Ιθάκη [ایتاکای زیبا] (in Greek). Quincy-sous-Senart, France: Editions Tremen. 2005.
  • کریستوس تزاکوس — نگارش در سال‌های ۱۹۹۹–۲۰۰۵ — او معتقد بود «ایتاکا» در همان جزیرهٔ ایتاکا قرار دارد.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Deoudi, Maria (2008). Ithake: Die Polis-Höhle, Odysseus und die Nymphen [Ithake: The Polis Cave, Odysseus and the Nymphs]. Thessaloniki: University Studio Press, شابک ‎۹۷۸−۹−۶۰۱−۲۱۶۹۵−۹ (see also the review of this work by Jorrit Kelder).