ایفیکراتس

آلکامنس
نام بومی
Ιφικράτης
زادهح. ۴۱۸ پیش از میلاد
درگذشتهح. ۳۵۳ پیش از میلاد (در سن ح. ۶۵ سالگی)
وفاداریآتن
سال‌های خدمت۳۹۱ - ۳۷۸ پیش از میلاد
جنگ‌ها و عملیات‌هانبردهای کورنتیان (نبرد لکایوم)
جنگ متحدین (۳۵۷–۳۵۵ پیش از میلاد)
فرزندانمنستئوس و یک پسر دیگر
طراحی خیالی از ایفیکراتس
پلتست‌ها بر روی آرامگاه پایاوا (حدود ۳۶۰ پیش از میلاد)، در حدود دوران ایفیکراتس. آن‌ها به اگزومیس، کلاه پیلئوس با تاج و محافظ گونه، و سپر گرد پلتست مجهز هستند و در حال ضربه زدن از بالای سر با نیزه‌ای بلند به تصویر کشیده شده‌اند.[۱][۲]

ایفیکراتس (به یونانی: Ιφικράτης) ح. ۴۱۸–ح. ۳۵۳ پیش از میلاد) یک سردار آتنی بود که در نیمه نخست سده چهارم پیش از میلاد شکوفا شد. او به دلیل اصلاحات مهم پیاده‌نظام که با سازماندهی مجدد پلتست‌های سبک‌اسلحه، جنگاوری یونان باستان را متحول کرد، شناخته می‌شود.[۳]

کرنلیوس نپوس نوشت که ایفیکراتس چنان رهبری بود که نه تنها با نخستین فرماندهان زمان خود قابل مقایسه بود، بلکه هیچ‌کس حتی از میان سرداران قدیمی‌تر نیز نمی‌توانست بر او برتری یابد. او دانشی عمیق از تاکتیک‌های نظامی داشت، اغلب فرماندهی ارتش‌ها را بر عهده می‌گرفت و هرگز در هیچ اقدامی به دلیل خطای شخصی خود شکست نخورد. او همواره به دلیل نوآوری و برتری چنان برجسته بود که نه تنها بسیاری از موارد جدید را به هنر نظامی وارد کرد، بلکه بهبودهای بسیاری در آنچه پیش از آن وجود داشت، ایجاد نمود.[۴]

زندگی‌نامه

او که فرزند یک کفاش از دم رامنوس بود،[۵] بعدها با دختر کوتیس یکم، پادشاه تراکیان، ازدواج کرد و از او صاحب پسری شد.[۳] نام پسرش را به یاد پادشاه افسانه‌ای آتن در دوران جنگ تروآ، منستئوس (Μενεσθεύς) گذاشت.[۳] پسر دیگر ایفیکراتس که او نیز ایفیکراتس نام داشت، مدتی پیش از ۳۳۵ پیش از میلاد به عنوان سفیر آتن به دربار ایران فرستاده شد. او در پی نبرد ایسوس، به همراه دربار ایران و دیگر سفرای یونانی توسط اسکندر مقدونی اسیر شد. اسکندر به دلیل دوستی با شهر آتن و همچنین به یاد شکوه پدرش، با او با احترام ویژه‌ای رفتار کرد؛ هنگامی که او بر اثر بیماری ناشناخته‌ای درگذشت، اسکندر هزینه انتقال پیکرش به سرزمین مادری‌اش را پرداخت.[۶][۷]

هنگامی که اوریودیکه یکم از ایفیکراتس (بزرگ) خواست تا پس از مرگ آمونتاس سوم از پسرانش محافظت کند، او آن‌ها را تحت حمایت خود گرفت.[۸]

پلوتارک نوشت که ایفیکراتس معتقد بود سرباز مزدور ممکن است به ثروت و لذت علاقه‌مند باشد، تا بدین ترتیب تلاش او برای یافتن ابزار ارضای امیالش، وی را به جنگیدن با بی‌پروایی بیشتری وادارد.[۹][۱۰]

اصلاحات ایفیکراتسی

او شهرت خود را به همان اندازه که مدیون موفقیت‌های نظامی‌اش است، مرهون بهبودهایی است که در تجهیزات «پلتست‌ها» یا همان سربازان مزدور سبک‌اسلحه (که نامشان را از سپر کوچک «پلت» گرفته‌اند) ایجاد کرد.[۱۱] مورخان درباره اینکه دقیقاً چه نوع «پلتست‌هایی» تحت تأثیر اصلاحات او قرار گرفتند، بحث کرده‌اند؛ یکی از محبوب‌ترین دیدگاه‌ها این است که او عملکرد تیراندازان پراکنده یونانی را بهبود بخشید تا بتوانند به عنوان بخشی از خط اصلی نبرد، در نبردهای تن‌به‌تن طولانی‌مدت شرکت کنند، در حالی که دیدگاه قوی دیگری معتقد است که او تغییرات خود را بر روی هوپلیت‌های مزدور اعمال کرد که عامل مهمی در جنگ‌های زمینی یونان در اواخر سده پنجم و اوایل سده چهارم پیش از میلاد بودند. احتمال سوم این است که اصلاحات او محدود به هوپلیت‌هایی‌بوده که به عنوان تفنگدار دریایی در کشتی‌های نیروی دریایی آتن خدمت می‌کردند.[۱۲]

سربازان پیاده‌نظام سنتی یونان از سپرهای بسیار بزرگ، نیزه‌های کوتاه و شمشیرهای کوچک استفاده می‌کردند؛ ایفیکراتس سپرهای کوچک‌تر و سبک‌تر «پلت» را معرفی کرد که به آن‌ها کمک می‌کرد در حرکت‌ها و برخوردها فعال‌تر باشند، طول نیزه‌ها را دو برابر کرد و شمشیرها را بلندتر ساخت. او به جای زره بالاتنه برنزی، استفاده از لینوتوراکس کتانی را ترویج کرد که در عین کاهش چشمگیر وزن، محافظتی معادل زره فلزی ارائه می‌داد.[۴] او همچنین پوتین‌های سبک‌وزنی برای سربازان ساخت که باز کردنشان آسان بود. این پوتین‌ها بعدها «ایفیکراتیدس» (یونانی: Ἰφικρατίδες) نامیده شدند.[۱۳][۱۴][۱۵] سلاح‌های بلندتر، همراه با زره و سپر سبک‌تر، به نیروهای او کمک کرد تا به سرعت حرکت کنند و در موقعیت‌های تاکتیکی، رویکرد تهاجمی‌تری اتخاذ نمایند.

جنگ‌ها

نبردهای کورنتیان علیه اسپارت

هنگامی که ایفیکراتس به قلمرو فلیوس حمله کرد، مردان آن شهر به شکلی محافظت‌نشده به مقابله با او برخاستند، اما ایفیکراتس کمینی تدارک دیده بود و نیروهایش بسیاری از آنان را کشتند.[۱۶]

ایفیکراتس و نیروهایش به بسیاری از مناطق آرکادیا یورش بردند، نواحی بی‌دفاع را غارت کردند و حتی به شهرهای دارای دیوار حمله بردند. هوپلیت‌های آرکادیایی ترجیح دادند به جای رویارویی با پلتست‌های مشهور ایفیکراتس، در پشت دیوارهای خود باقی بمانند.[۱۷]

ایفیکراتس با نیروهایش در سال ۳۹۰/۳۹۲ پیش از میلاد ضربه سنگینی به اسپارتی‌ها وارد کرد و تقریباً یک مورا (گردانی متشکل از حدود ۶۰۰ نفر) از هوپلیت‌های مشهور آنان را در نبرد لکایوم در نزدیکی کورینت نابود ساخت. او در پی این موفقیت، در جریان نبردهای کورنتیان، شهر به شهر را برای آتنی‌ها فتح کرد؛ اما در نتیجه مشاجره‌ای با آخائیان، از کورینت به داردانل منتقل شد، جایی که در آنجا نیز به همان اندازه موفق بود.[۱۱]

تراکیه و مصر

ایفیکراتس در لشکرکشی شاهنشاهی هخامنشی به رهبری فارناباز دوم علیه مصر در سال ۳۷۳ پیش از میلاد شرکت داشت.

پس از صلح آنتالکیداس (۳۸۷ پیش از میلاد)، او به سوتس، پادشاه ادروسی در تراکیه که متحد آتنی‌ها بود،[۱۸] برای بازپس‌گیری پادشاهی‌اش یاری رساند و علیه کوتیس جنگید، هرچند که بعدها با او پیمان اتحاد بست.[۱۹]

در حدود سال ۳۷۸ پیش از میلاد، او با نیرویی از مزدوران برای کمک به ایرانیان جهت بازپس‌گیری مصر اعزام شد، اما اختلاف با فارناباز دوم منجر به شکست این لشکرکشی گردید.

او در بازگشت به آتن، در سال ۳۷۳ پیش از میلاد فرماندهی لشکرکشی برای نجات کورفو را بر عهده گرفت که توسط اسپارتی‌ها محاصره شده بود.[۲۰]

پس از صلح ۳۷۱ پیش از میلاد، ایفیکراتس به تراکیه بازگشت و با جانبداری از پدرزنش کوتیس یکم در جنگ علیه آتن برای تصاحب تمامی گالیپولی، تا حدودی شهرت خود را خدشه‌دار کرد.[۲۰] با این حال، ایفیکراتس از محاصره دژهای آتنی خودداری کرد و به آنتیسا گریخت.[۲۱]

جنگ اجتماعی

آتنی‌ها خیلی زود او را عفو کردند و فرماندهی مشترکی در جنگ اجتماعی علیه برخی از متحدانشان از امپراتوری دوم آتن به او سپردند. او و دو تن از همکارانش توسط خارس، فرمانده چهارم، به دلیل خودداری از نبرد در حین یک طوفان شدید، متهم شدند.[۲۰]

ایفیکراتس تبرئه شد اما به پرداخت جریمه سنگینی محکوم گردید. پس از آن، او تا زمان مرگش در حدود سال ۳۵۳ پیش از میلاد در آتن ماند (اگرچه به گفته برخی، او به تراکیه بازنشسته شد).[۲۰]

میراث

ایفیکراتس فرمانده‌ای سخت‌گیر بود که توجه ویژه‌ای به تمرینات نظامی و مانورها داشت. کرنلیوس نپوس ذکر می‌کند که هیچ نیرویی در یونان هرگز منضبط‌تر یا مطیع‌تر از نیروهای ایفیکراتس در برابر دستورها رهبرشان نبوده‌اند.[۱۸]

اصلاحات ایفیکراتسی به عنوان یکی از تأثیرگذارترین عوامل بر فیلیپ دوم مقدونی در زمان ایجاد فالانژ مقدونی مسلح به ساریسا در نظر گرفته می‌شود. پسر او، اسکندر مقدونی، از این آرایش پیاده‌نظام جدید در فتوحات بسیار خود استفاده کرد.[۲۲]

پانویس

  1. ↑ SMITH, A.H. A CATALOGUE OF SCULPTURE IN THE DEPARTMENT OF GREEK AND ROMAN ANTIQUITIES (in English). British Museum. p. 49.
  2. ↑ The Numismatic Chronicle (in English). Royal Numismatic Society. 2005. p. 83.
  3. 1 2 3 Sears, Matthew A. (March 2013). Athens, Thrace, and the Shaping of Athenian Leadership. Cambridge University Press. p. 65. ISBN 978-1107030534.
  4. 1 2 Cornelius Nepos: Life of Iphicrates, § 1
  5. ↑ del Hoyo Toni, Ñaco (December 2017). War, Warlords, and Interstate Relations in the Ancient Mediterranean, Series: Impact of Empire, Volume: 28. BRILL. p. 118. ISBN 9789004354050.
  6. ↑ Habicht 1998, p. 38.
  7. ↑ Arrian, Anabasis, 2.15.4
  8. ↑ Cornelius Nepos: Life of Iphicrates, § 3
  9. ↑ Plutarch, Galba, Gal.1.1 - GR
  10. ↑ Plutarch, Galba, Gal.1.1 - EN
  11. 1 2 Chisholm 1911, p. 737.
  12. ↑ Ueda-Sarson, Luke, The Evolution of Hellenistic Infantry, Part 1: The Reforms of Iphikrates
  13. ↑ Schachter, Albert (May 2016). Boiotia in Antiquity: Selected Papers. Cambridge University Press. p. 262. ISBN 978-1107053243.
  14. ↑ "Diodorus Siculus, Library, 15.44.3". Archived from the original on 2018-06-12. Retrieved 2018-06-09.
  15. ↑ A Dictionary of Greek and Roman Antiquities (1890) William Smith, LLD, William Wayte, G. E. Marindin, Ed., calceus
  16. ↑ Xenophon, Hellenika, 4.4.15
  17. ↑ Xenophon, Hellenika, 4.4.16
  18. 1 2 Cornelius Nepos: Life of Iphicrates, § 2
  19. ↑ Chisholm 1911, pp. 737–738.
  20. 1 2 3 4 Chisholm 1911, p. 738.
  21. ↑ Demosthenes, Against Aristocrates
  22. ↑ Mattew, C. (2015) An Invincible Beast: Understanding the Hellenistic Pike Phalanx in Action, Pen and Sword. p. 119

منابع

پیوند به بیرون

This article incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Iphicrates". Encyclopædia Britannica (in English). Vol. 14 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 737–738.

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.